Wijzigingsdatum 01-06-2026 | 16:18

De prik tegen pneumokokken beschermt u tegen het krijgen van ziekten die worden veroorzaakt door pneumokokken. Hij werkt langdurig en kan ernstige ziekte, ziekenhuisopname en sterfte voorkomen. Afgelopen najaar kregen mensen van 60 jaar en mensen van 78 jaar en ouder een uitnodiging voor een gratis vaccinatie van hun huis- of instellingsarts.

Wie kan de pneumokokkenprik krijgen?

Dit najaar krijgen de volgende mensen een uitnodiging voor de pneumokokkenprik:

  • Mensen geboren in 1966. Dit zijn mensen die dit jaar 60 zijn.
  • Mensen geboren in 1948, 1949, 1950, 1951 en 1952. Dit zijn mensen die dit jaar tussen de 74 en 78 jaar oud zijn.

Uw prikjaar

Zit u niet in deze leeftijdsgroepen? Zoek hieronder het jaar waarin u de pneumokokkenprik krijgt.

Uitnodiging prik tegen pneumokokken

In oktober en november krijgen zo'n 1,1 miljoen mensen een uitnodiging voor de prik tegen pneumokokken. Die krijgen ze van hun huisarts of instellingsarts. Hoort u bij de groep mensen die deze vaccinatie mogen halen? Dan krijgt u een uitnodiging thuis.

Op de uitnodiging staan een datum en tijd waarop u de griepprik kunt halen. Uw huisarts of instellingsarts heeft geregeld dat u dan de vaccinatie kunt halen. Bijvoorbeeld door voor die dag extra personeel in te roosteren. Of door een externe locatie te huren waar grotere groepen mensen tegelijkertijd gevaccineerd kunnen worden.

Wilt u de prik tegen pneumokokken halen?

  • Dan vragen we u om te komen op de aangegeven datum en tijd.

Komt dit moment niet uit, bijvoorbeeld omdat u ziek bent? 

  • Maak dan in overleg met uw (huis)arts een nieuwe afspraak.

Bent u uw uitnodiging kwijtgeraakt? 

  • Neem dan contact op met uw huisarts of instellingsarts. Die kan u verder helpen. 

Wat is pneumokokkenziekte?

De pneumokok is een bacterie. Bijna iedereen draagt deze bacterie bij zich. Meestal merk je daar niks van. Maar vooral als je heel jong bent of 60 jaar of ouder kun je er erg ziek van worden. Ook als je daarvoor kerngezond was. Volwassenen krijgen dan vaak een longontsteking. Als de bacterie in de bloedbaan of in het zenuwstelsel terechtkomt, zijn de gevolgen nog ernstiger.

Elk jaar worden er ongeveer 8.500 mensen van 60 jaar en ouder opgenomen in het ziekenhuis vanwege pneumokokkenziekte. Jaarlijks sterven er ongeveer 900 mensen van deze leeftijd aan pneumokokkenziekte. 

Lees meer op de pagina Pneumokokkenziekte.

Dit doet de prik tegen pneumokokken

De pneumokokkenprik wordt sinds 2006 gegeven. De prik verkleint de kans op een longontsteking door pneumokokken met ongeveer 30%. De kans dat de bacterie in uw bloedbaan of zenuwstelsel komt is na vaccinatie ongeveer de helft kleiner. 

Met één prik verkleint u voor lange tijd de kans om ernstig ziek te worden, in het ziekenhuis opgenomen te worden of te overlijden door pneumokokken.

Lees meer op de pagina Hoe werkt de pneumokokkenprik?

Nieuw vaccin sinds 2025

Sinds het najaar van 2025 wordt het vaccin PCV20 gebruikt. Dit vaccin beschermt tegen 20 typen van de pneumokokkenbacterie.

Het is effectiever in het voorkomen van pneumokokkenziekte en biedt langer bescherming dan het vorige vaccin.

Lees meer op de pagina Hoe werkt de pneumokokkenprik?

Veiligheid en bijwerkingen

De prik is veilig. Verschillende landen om ons heen prikken al langer met hetzelfde PCV20. Wel kunt u last van bijwerkingen krijgen zoals pijn of gevoeligheid op de prikplek, spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn of gewrichtspijn. Bijwerkingen zijn mild en verdwijnen binnen enkele dagen. 

Lees meer op de pagina Bijwerkingen en veiligheid prik tegen pneumokokken.

Pneumokokkenprik en de griepprik

De griepprik is voor iedereen vanaf 60 jaar en voor mensen met bepaalde medische aandoeningen. De huisarts stuurt hiervoor een uitnodiging. U kunt de griepprik en de pneumokokkenprik meestal tegelijk krijgen. Waarschijnlijk ontvangt u voor elke prik een aparte uitnodigingsbrief. 

Er zijn geen nadelen verbonden aan het tegelijk prikken. Uit onderzoek weten we dat het veilig is. De kans op bijwerkingen is niet groter. Ook kleine kinderen krijgen meerdere vaccinaties op hetzelfde moment als ze deelnemen aan het RVP.

Heeft u bij uw huisarts aangegeven dat u geen uitnodiging voor de griepprik wilt ontvangen, en valt u in de doelgroep voor de pneumokokkenprik? Dan krijgt u wel een uitnodiging voor de pneumokokkenprik.

Lees meer over de griepprik.

Meer over de pneumokokkenprik

*Lichte muziek speelt*

Voiceover:
Bent of wordt u dit jaar 60? Dan krijgt u dit jaar een uitnodiging voor een prik tegen pneumokokken. Als u wat ouder bent, kunt u erg ziek worden van pneumokokken. Ook als u zich fit voelt. Ze kunnen bijvoorbeeld een longontsteking veroorzaken. Ook kan de bacterie in de bloedbaan terecht komen en een bloedvergiftiging of een hersenvliesontsteking veroorzaken. Als u gevaccineerd wordt, maakt uw lichaam antistoffen aan. Deze stoffen beschermen tegen pneumokokken. Zo wordt de kans op ernstige ziekte kleiner, als u ermee besmet raakt. De prik tegen pneumokokken beschermt langdurig. Eén prik geeft jarenlange bescherming. De prik is gratis, u krijgt vanzelf een uitnodiging van uw huisarts. Heeft u vragen of twijfels? Kijk op rivm.nl/pneumokokkenprik of bespreek het met uw arts. Zo maakt u de keuze die bij u past.

Logo Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verschijnt in beeld.

Beeldtekst: Meer weten?
Ga naar www.rivm.nl/pneumokokkenprik.

Meer informatie

Informatiemateriaal

Information in English