Begrippen en afkortingen

De begrippenlijst omschrijft de meest voorkomende begrippen en afkortingen op het gebied van stralingsblootstellig en stralingsbescherming.

AID
Actuele Individuele Dosis. De AID wordt bepaald uitgaande van de specifieke situatie. Er wordt rekening gehouden met de actuele functie. De AID wordt berekend door de individuele dosis te vermenigvuldigen met wettelijk vastgelegde verblijfsduurfactoren, de Actuele Blootstellings Correctiefactoren (ABC-factoren). 

ALARA
As Low As Reasonably Achievable: zo laag als redelijkerwijs mogelijk. Volgens het ALARA principe moeten bijvoorbeeld bedrijven er voor zorgen dat de emissies van radioactieve stoffen zo laag zijn als redelijkerwijs mogelijk is.

Brachytherapie
Vorm van radiotherapie waarbij een gesloten radioactieve bron in het lichaam van een patiënt wordt gebracht, tot in of tegen een tumor.

Bs
Besluit stralingsbescherming.

Categoraal ziekenhuis
Ziekenhuis waar patiënten met één type aandoening, bijvoorbeeld kanker of longziekten, worden behandeld.

Collectieve dosis
De som van de individuele doses ontvangen door een bepaalde groep mensen, bijvoorbeeld de Nederlandse bevolking. De collectieve dosis wordt uitgedrukt in mensSievert (mensSv).

Equivalente dosis
De equivalente dosis is een maat voor de stralingsdosis in weefsels en organen.

Handeling
Met ‘handeling’ wordt bedoeld het bereiden, voorhanden hebben, toepassen of zich ontdoen van kunstmatige of natuurlijke stralingsbronnen, wanneer deze gebruikt worden vanwege hun radioactieve eigenschappen. Het hebben of gebruiken van een toestel valt ook hieronder.

IAEA
International Atomic Energy Agency.

ID
Individuele Dosis. Dit is de dosis die een individu kan ontvangen door onbeschermd 24 uur per dag blootgesteld te worden aan een bron. De ID is in het algemeen geen realistische benadering van de werkelijke ontvangen dosis.

Kew
Kernenergiewet.

Lid van de bevolking
Volgens artikel 1 van het Besluit stralingsbescherming is een 'lid van de bevolking' een persoon uit de bevolking binnen of buiten een locatie, niet zijnde een werknemer gedurende zijn werktijd of een persoon die een radiologische verrichting ondergaat.

Locatie
Artikel 1 van het Besluit stralingsbescherming bedoelt met 'locatie' een inrichting (volgens de wet Milieubeheer) of plaats waar een handeling of werkzaamheid wordt verricht.

Melding
Het indienen bij het bevoegde gezag van een document waarin het wordt vermeld dat men van plan is een bepaalde handeling of werkzaamheid te verrichten.

MensSv
MensSievert (mensSv). De eenheid van collectieve dosis.

MER
Milieueffectrapportage. Een MER wordt gebruikt bij activiteiten die mogelijk belangrijke nadelige gevolgen hebben voor het milieu. Een MER is verplicht bij de bouw van onder andere kerncentrales.

MID
Multifunctionele Individuele Dosis. De MID is de dosis die een individu kan ontvangen uitgaande van bewoning in de buurt van een locatie. Dit is grotendeels de meest beperkende gebruiksoptie voor de stralingsbelasting. Voor externe straling wordt de MID berekend door de ID te vermenigvuldigen met een factor 0,25 voor de afscherming door het woonhuis.

MR-AGIS
Ministeriële regeling Analyse Gevolgen van Ioniserende Straling.

MR-NABIS
Ministeriële regeling NAtuurlijke Bronnen van Ioniserende Straling.

NDO
Niet-destructief onderzoek.

Re
Radiotoxiciteitsequivalent. Dit is de activiteit die bij inname leidt tot een effectieve volgdosis van 1 Sv voor een volwassen referentiepersoon.

Seculair evenwicht
Als de halfwaardetijd van de nuclides in een vervalreeks veel korter is dan de halfwaardetijd van de moedernuclide, dan is de radioactiviteit van alle nuclides van een bepaalde vervalreeks gelijk. Ertsen verkeren meestal in seculair evenwicht.

Secundair niveau
Als de dosis voor leden van de bevolking onder het zogenaamde ‘secundair niveau’ blijft, dan laat de overheid invulling van het ALARA-principe over aan de ondernemer.

Sv
Sievert. De Sievert (Sv) is de eenheid van equivalente dosis.

Vergunning
Een vergunning is een schriftelijke toestemming, verkregen op aanvraag, om bepaalde handelingen of werkzaamheden te mogen verrichten.

Versneller
Een (deeltjes)versneller is een apparaat waarin geladen deeltjes hoge energie bereiken door ze te versnellen in sterke elektrische velden. In medische instellingen wordt deze techniek gebruikt om ioniserende straling op te wekken voor radiotherapie.

Volgdosis
De volgdosis is de geaccumuleerde dosis over de gehele tijd die een radioactieve stof in het lichaam aanwezig zal zijn.

Vrijgavewaarde
Onder de vrijgavewaarde is het zich ontdoen van radioactieve stoffen niet vergunning- of meldingsplichtig. Hergebruik, lozing of afvoer van materiaal als afval worden als ‘zich ontdoen van materiaal’ aangeduid.

Vrijstellingswaarde
Onder de vrijstellingswaarde is het voorhanden hebben en toepassen van radioactieve stoffen niet meldings- of vergunningplichtig. De overige verplichtingen uit het besluit stralingsbescherming zijn wel van toepassing.

Werkzaamheid
Een werkzaamheid is het bereiden, voorhanden hebben, toepassen of zich ontdoen van een natuurlijke stralingsbron, die niet wordt gebruikt vanwege de radioactieve eigenschappen.

Home / Onderwerpen / S / Stralingsbronnen (reguleerbaar) / Begrippen en afkortingen

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu