Gastro-Enterale infecties en Zoonosen

Naar schatting vinden er in Nederland jaarlijks rond de 700,000 voedselgerelateerde infecties plaats. Daarnaast is er sprake van een aanzienlijke ziektelast als gevolg van teken-overdraagbare ziektes, met name als gevolg van de ziekte van Lyme. EPICentrum Epidemiologie en Surveillance van infectieziekten-GEZ heeft als doel om inzicht te verkrijgen in de omvang van enterale en zoönotische infecties op nationaal niveau, bronnen/risicofactoren van infectie te identificeren, en om interventies te evalueren.

Surveillance, signalering en uitbraakonderzoek

Surveillance vormt de basis van vroegtijdige signalering van verheffingen en uitbraken. In het kader van signalering worden wekelijks OSIRISinformation system-aangiften gemonitord voor bacillaire dysentrie/Shigellose, botulisme, buiktyfus, brucellose, cholera, hantavirus, hepatitis A, leptospirose, miltvuur, paratyphus A/B/C, trichinose, en voedselinfecties. Er vindt intensieve surveillance plaats voor de meldingsplichtige pathogenen Shigatoxine-producerende E. coliEscherichia coli (STECShigatoxineproducerende E. coli-stammen) en Listeria. De surveillance voor Campylobacter (niet meldings-plichtig) wordt vanaf 2020 gedaan op basis van ISISInfectious Disease Surveillance Information System for Antibiotic Resistance-AMRAntimicrobial Resistance . Trends in virale ziekteverwekkers (meldingsplichtig zoals HAVHepatitis A virus en niet-meldingsplichtig zoals HEVhepatitis E-virus, Noro, Rota) worden gemonitord via de virologische weekstaten (IDSCentrum Infectieziekteonderzoek, Diagnostiek en laboratorium Surveillance). In 2019 is een start gemaakt met een pilot WGSwhole genome sequencing-gebaseerde sentinel surveillance voor Shigella met GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam. Trends in tekenbeten en Lyme worden bepaald op basis van huisartsenpeilingen en de Pienter studies. TBEtick-borne encephalitis wordt een casus-register bijgehouden.

Voor STEC, Listeria en Salmonella (laatste niet meldingsplichtig) voeren EPI en IDS gezamenlijk een laboratoriumsurveillance waarbij isolaten uit het land getypeerd worden met whole-genome-sequencing (WGS). Op basis van deze WGS data wordt wekelijks clusteranalyse uitgevoerd met zeer hoge resolutie. Bij significante verheffingen verricht EPI-GEZ bronopsoring in samenwerking met LCILandelijke coördinatie infectieziektebestrijding, andere CIbCentre for Infectious Disease Control centra en externe partners zoals de NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit/WFSRWageningen Foodsafety Research , EFSAEuropese Voedselveiligheidsautoriteit en ECDCEuropean Centre for Disease Prevention and Control. EPI-GEZ werkt expliciet aan methodiek om WGS data te integreren in routine surveillance en epidemiologisch onderzoek zoals bronattributie.