Handleiding van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu bij verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (WobWet openbaarheid van bestuur) om resultaten of brongegevens van wetenschappelijk onderzoek openbaar te maken.

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Centrum Infectieziektebestrijding (RIVM/CIbCentre for Infectious Disease Control) ontvangt met enige regelmaat verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (WobWet openbaarheid van bestuur) om informatie te verstrekken over onderzoek en onderzoeksgegevens. Bij de besluitvorming over dergelijke verzoeken zijn behalve het RIVM zelf diverse geledingen van het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport betrokken. De juridische context van de Wob is complex en voor wetenschappelijke medewerkers van het RIVM geen zaak van dagelijkse routine.

Bij sommige onderzoekspartners is de vrees ontstaan, dat door hen aan het RIVM/CIb aangereikte data bij een Wob-verzoek aan derden zouden moeten worden afgestaan. Ten dele is deze opvatting niet juist, gezien de uitzonderingsgronden die de Wob kent. Niettemin heeft dit in de praktijk er wel toe geleid dat openlijk twijfel is geuit, of het wel voldoende vertrouwd is om medewerking aan onderzoek te verlenen. Het directe gevolg hiervan is de onwenselijke situatie dat onderzoek in gevaar komt, dat noodzakelijk is voor de bescherming van de volksgezondheid.

In de meeste gevallen kan aan verzoeken op grond van de Wob zonder probleem tegemoet worden gekomen. In sommige gevallen echter worden ruwe brongegevens opgevraagd, wordt informatie opgevraagd uit onderzoek dat nog niet is afgesloten, of wordt bijvoorbeeld de naam van betrokken partijen of organisaties opgevraagd die dat niet wenselijk vinden. Daarnaast komt het voor dat er data gevraagd worden die afgestaan zijn aan het RIVM door organisaties in het vertrouwen dat deze niet aan anderen ter beschikking worden gesteld, omdat het naar hun mening bedrijfs- of concurrentiegevoelige informatie betreft.

De Wob verlangt van het bestuursorgaan een afweging van betrokken belangen, voordat het overgaat tot verstrekking van de gevraagde informatie. In het geval van aangelegenheden die het onderzoek naar infectieziekten betreffen zijn dit soms complexe afwegingen, die personen of organisaties diep kunnen raken. Deze handleiding wil daarom vooraf helderheid verschaffen overde wijze waarop de minister van VWS, als formeel verantwoordelijke, de uitzonderingsgronden uit de Wob toepast, bij een verzoek om verstrekking van wetenschappelijke gegevens van het RIVM/CIb. Er worden de motieven en uitgangspunten in geformuleerd, van waaruit het ministerie van VWS en het RIVM/CIb een verzoek om informatie op grond van de Wet openbaarheid van bestuur zullen beoordelen, wanneer dit raakt aan (lopend) wetenschappelijk onderzoek of aan de gegevensverzamelingen die het RIVM daarvoor aanlegt.