Samenvatting

Invloed COVID-19 op leven thuiswonende ouderen

Het is belangrijk dat thuiswonende ouderen tijdens de COVID-19 epidemie veilig en gelijkwaardig deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bracht het RIVM in kaart hoe het gaat met thuiswonende ouderen. Om zorgprofessionals niet extra te belasten gebruikte het RIVM hiervoor bestaande informatiebronnen: wetenschappelijke publicaties op basis van vragenlijsten, interviews en veldobservaties uit de periode maart 2020 tot en met zomer 2020.

Invloed sociale leven, zorg en ondersteuning.
Uit het onderzoek blijkt dat niet alle ouderen nu mee kunnen doen aan het maatschappelijke leven zoals ze dat zouden willen of kunnen. Hun vrijwilligerswerk stopt en eenzaamheid neemt licht toe. Niet alle ouderen vinden het contact op afstand een volwaardige vervanging van fysiek contact. Wel ervaren de meeste ouderen dit contact als positief. Zorg en ondersteuning zijn door zorgverleners én door ouderen afgeschaald of gestopt, ook voor thuiswonende ouderen met dementie. Andere vormen van zorg en ondersteuning die soms werden geboden waren niet altijd naar tevredenheid.

Weinig verlichting tijdens versoepeling.
In de periode met versoepeling van de maatregelen, voelden ouderen zich uit angst voor besmetting nog steeds niet vrij om alles te doen wat ze zouden willen. Aan de ene kant gaven de versoepelingen ouderen perspectief en hoop. Aan de andere kant voelde het hervatten van activiteiten en sociale contacten voor veel ouderen als het nemen van een groot risico. Daar waar jongeren en minder kwetsbaren het ‘normale’ leven weer konden oppakken, had een deel van de ouderen het gevoel dat dit niet voor hen gold.

Aandacht voor verschillen.
Het is belangrijk oog te hebben voor de grote verschillen onder thuiswonende ouderen. Er zijn subgroepen ouderen voor wie de invloed van de maatregelen sterker is dan voor andere ouderen. Zo kan het zijn dat de groep vitale ouderen zich meer beperkt voelt. Voor hen is het verschil in activiteiten en contacten voor en tijdens coronamaatregelen het grootst. Voor kwetsbare ouderen verandert er mogelijk relatief weinig door de maatregelen omdat zij voor corona al minder activiteiten konden ondernemen.

Dit onderzoek naar thuiswonende ouderen tijdens COVID-19 wordt voortgezet. In de loop van 2021 wordt het verder aangevuld met gegevens en inzichten uit nieuwe informatiebronnen.

Uitgever

Instituut
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu