State of Infectious Diseases in the Netherlands, 2021

State of Infectious Diseases in the Netherlands, 2021

Go to abstract

Samenvatting

Elk jaar geeft het RIVM een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen van infectieziekten in Nederland en, als het voor Nederland relevant is, in het buitenland. Deze Staat van Infectieziekten geeft beleidsmakers bij onder andere het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)’en inzicht in de ontwikkelingen.

2021 is het tweede jaar van de coronapandemie. De Nederlandse regering nam ook dit jaar maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De coronamaatregelen lijken invloed te hebben gehad op de mate waarin andere infectieziekten dan COVID-19 voorkwamen. De griepepidemie begon bijvoorbeeld veel later in de winter van 2021-2022 dan voor de pandemie. Daarnaast was er een epidemie van het RS respiratoir syncytieel (respiratoir syncytieel)-virus, die veel eerder dan normaal begon en erg lang duurde. Opvallend is dat er sinds het begin van de coronamaatregelen bijna geen kinkhoest patiënten meer zijn geregistreerd in Nederland. Ook is opmerkelijk dat er in 2021 veel meer mensen in ziekenhuizen en zorginstellingen in Nederland met schurft zijn besmet.

De Staat van Infectieziekten geeft ook aan hoeveel ‘gezonde levensjaren’ van de bevolking verloren zijn gegaan door infectieziekten. Dit wordt uitgedrukt in disability-adjusted life years ( DALY Disability Adjusted Life Year (Disability Adjusted Life Year)’s), een maat waarin de duur en ernst van een ziekte en het aantal mensen dat hem krijgt is samengevat. In 2021 gingen in Nederland de meeste gezonde levensjaren verloren aan COVID-19 (218.900 DALY’s), de griep (10.200 DALY’s) en ernstige pneumokokkenziekte (8.300 DALY’s). In 2020 kwam de griep er niet in voor en was de top-3: COVID-19 (169.400 DALY’s), legionella (6.300 DALY’s) en ernstige pneumokokkenziekte (6.200 DALY’s).

Elk jaar wordt een onderwerp uitgediept. Dit themahoofdstuk geeft een overzicht gemaakt van de coronamaatregelen van maart 2020 tot mei 2022 en het aantal mensen met een infectieziekte in deze periode. Deze aantallen zijn vergeleken met de jaren 2015 tot en met 2019. In de coronajaren zijn vier patronen te zien in de mate waarin infectieziekten voorkomen. Veel infectieziekten nemen af nadat maatregelen zijn ingevoerd en nemen weer toe als de maatregelen zijn losgelaten. Deze toename is dan wel op een ander moment dan in de jaren ervoor. Sommige infectieziekten komen dan weer in dezelfde aantallen voor als voor de pandemie, bij andere blijven de aantallen heel laag. Op tien infectieziekten lijken de coronamaatregelen helemaal geen invloed te hebben gehad.

Een verklaring van de verschillen in de patronen kan zijn dat de invloed van het type maatregel, zoals afstand houden, handen wassen, en minder reizen, per infectieziekte verschilt. Verder zijn er waarschijnlijk minder mensen naar een dokter zijn gegaan door de grote druk op de zorg.

Abstract

Each year, RIVM provides an overview of the most important developments in infectious diseases in the Netherlands and, if relevant for the Netherlands, abroad. This State of Infectious Diseases provides policy makers among which, those working at the Ministry of Health, Welfare and Sport and the Municipal Health Services, with insight into these developments.

In 2021, the coronavirus pandemic entered its second year. The Dutch government continued taking measures to prevent the spread of the coronavirus. These coronavirus measures also appear to have had an effect on the incidence of infectious diseases other than COVID-19. For instance, the seasonal flu epidemic occurred far later in the winter of 2021–2022 than before the pandemic. There was also an epidemic of the RS virus, which started much earlier than normal and lasted very long. Notably, almost no cases of pertussis (whooping cough) have been reported in the Netherlands since the coronavirus measures were introduced. Also noteworthy is the sharp rise in scabies infections in care-facilities the Netherlands in 2021.

The State of Infectious Diseases also reports on the number of ‘healthy life years’ lost due to infectious diseases across the Dutch population. This number is expressed in disability-adjusted life years (DALYs), a measure that combines the duration and severity of a disease with the number of people who have it. In 2021, most healthy life years in the Netherlands were lost due to COVID-19 (218,900 DALYs), the flu (10,200 DALYs) and severe pneumococcal disease (8,300 DALYs). In 2020, this top three did not include flu and consisted out of: COVID-19 (169,400 DALYs), legionnaires’ disease (6,300 DALYs) and severe pneumococcal disease (6,200 DALYs).

Every year, the report zooms in on a specific topic. This year’s thematic section gives an overview of the coronavirus measures taken from March 2020 to May 2022 and the numbers of infectious diseases occurrences in this period. These numbers were compared to those from the period 2015–2019. There were four discernible patterns in infectious disease incidence in the coronavirus pandemic years. Rates of many infectious diseases went down after restrictions were implemented and up again when they were lifted. However, these increases came at different times than in previous years, for some infectious disease rates just returned to pre-pandemic levels, whilst others remained very low. There are 10 infectious diseases on which coronavirus measures appear to have had no impact at all.

A possible explanation for these diverging patterns is that different measures, such as social distancing, hand washing and reduced travel, had different effects on different infectious diseases. It is also likely that fewer people visited a doctor due to the high demand for care.

Uitgever

Instituut
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM

Overig

Grootte
2458 kb