Het RIVM organiseert de Netwerkmiddag Respons voor professionals in de veiligheidsketen om elkaar te ontmoeten, te leren kennen, kennis te delen en te leren van incidenten. Een middag met workshops waarin we kennis en ontwikkelingen presenteren en met elkaar in gesprek gaan over de responspraktijk van IBGS (Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen) , CBRN (Chemische, biologische, radiologische en nucleaire) en kernongevallen.
Op deze pagina vindt u het programma en de beschrijving van de workshops van de RIVM Netwerkmiddag Respons. Deelname is kosteloos. Bij het aanmelden dient u een top drie op te geven van workshops die u deze dag wilt volgen. Wij doen ons best om u bij uw eerste twee keuzes in te delen.
Programma RIVM Netwerkmiddag Respons 2026
| Tijdstip | Gebeurtenis |
|---|---|
| 11.30 - 13.00 uur | Inloop(lunch) en netwerktijd |
| 13.00 - 13.15 uur | Opening door Heddy de Wijs, hoofd Centrum Veiligheid (RIVM) |
| 13.15 - 13.45 uur | Voorbereid op de toekomst door Wieteke Zwijnenberg en Mirjam van der Plas, programmacoördinatoren Milieuongevallen Dienst en Ongevalsorganisatie Straling (RIVM) |
| 14.00 - 15.00 uur | Workshops ronde 1 |
| 15.00 - 15.30 uur | Pauze |
| 15.30 - 16.30 uur | Workshops ronde 2 |
| 16.30 - 17.30 uur | Netwerkborrel |
Workshops
1. Tussen pathogenen en paniek: Hoe gaan we om met CBRN (Chemische, biologische, radiologische en nucleaire)-verdachte situaties?
Bij een PVO (Protocol Verdachte Objecten) (Protocol Verdachte Objecten) kunnen hoog-risico pathogenen (ziekteverwekkers van biologische oorsprong) een dreiging vormen. Bij mogelijk moedwillige CBRN-incidenten (chemische, biologische, radiologische of nucleaire incidenten) zijn snelle herkenning en een juiste beoordeling van verdacht materiaal essentieel om de risico’s voor hulpverleners en omgeving te beperken. In deze workshop besteden we aandacht aan de antrax-richtlijn (in herziening) en wie wat wanneer moet doen in het geval van een CBRN-verdachte situatie. Wat wordt er van jou verwacht? En wat verwacht jij van de ander?
2. Demonstratie metingen binnenmilieu
Bij incidenten waarbij mensen in een gebouw onwel worden, een vreemde lucht ruiken en/of gezondheidsklachten hebben, kan de MOD (Milieuongevallen Dienst) luchtmetingen uitvoeren (of door de brandweer genomen luchtmonsters analyseren). In de meeste gevallen gaat het om metingen op vluchtige organische stoffen en formaldehyde/aldehyden.
Wil je weten hoe dit werkt en zien hoe we dit doen? We demonstreren hoe we canisters gebruiken om luchtmonsters te nemen en hoe we vervolgens het monster analyseren op de GC-MS (gaschromatografie-massaspectrometrie) in ons mobiele laboratorium. Wat je in deze workshop verder gaat zien, zijn de monsternamemiddelen die we gebruiken voor de analyse van formaldehyde en isocyanaten, de kwikmonitor en de eenvoudige sensoren die we binnen een lopend RIVM-onderzoek (ENABLE) gebruiken om de luchtkwaliteit in woningen langdurig te monitoren.
3. Een nieuwe stralingsbeschermingsstrategie voor kerncentrale Borssele: off-the-shelf maatregelpakketten bij een dreigend nucleair ongeval
Off-the-shelf maatregelpakketten bij een dreigend nucleair ongevall
Hoe kun je de respons op een kernramp verbeteren, met alle onzekerheid die erbij komt kijken en waarbij snelheid en duidelijkheid essentieel zijn voor een goede uitvoerbaarheid van beschermende maatregelen? Hiertoe is er de afgelopen jaren gewerkt aan een nieuwe stralingsbeschermingsstrategie voor een dreigend nucleair ongeval bij kerncentrale Borssele. In deze strategie zijn beschermende maatregelen voor de bevolking zoveel mogelijk gestandaardiseerd, terwijl ze nog steeds ruimte biedt voor afstemming op de actuele situatie. In deze workshop kom je meer te weten over de totstandkoming van de nieuwe strategie waarbij een breed scala aan stakeholders betrokken is geweest. Daarnaast word je uitgedaagd om de nieuwe strategie toe te passen in een scenario zodat je kunt ervaren wat het betekent voor de respons, van melding tot maatregel.
4. Gevaren en dreigingen voor de drinkwatervoorziening
Deze workshop gaat over (potentiële) incidenten die de drinkwatervoorziening kunnen raken, zoals extreme weersomstandigheden, verontreiniging van bronnen en CBRN-aanslagen. Welke gevaren en dreigingen zijn er en hoe kan daarop worden gereageerd?
De rol van de RIVM-drinkwateradviseur binnen de MOD en het CET-md (Crisis Expert Team milieu en drinkwater) komt hier ook ter sprake en de tools die het RIVM voor handen heeft.
Met de online MOD-drinkwatertool gaan we interactief aan de slag om te zien welke drinkwatervoorzieningen er in de buurt van een fictieve incidentlocatie aanwezig zijn of rond je eigen woonadres.
5. Zie het onzichtbare: Remote Sensing in actie
Benieuwd hoe je op afstand stoffen kunt meten en analyseren? In deze workshop doorlopen we kort verschillende meettechnieken en maak je vervolgens kennis met de passieve FT-IR remote sensing techniek. Het RIVM beschikt sinds kort over de SIGIS 2 en kan daarmee op afstand bepaalde gassen herkennen en tot bepaalde hoogte kwantificeren. Ontdek de mogelijkheden en uitdagingen van deze innovatieve technologie, en zie met eigen ogen hoe SIGIS 2 in de praktijk werkt.
6. Incidenten met ioniserende straling in de praktijk
Welke soorten ioniserende straling zijn er? Wat zijn de gezondheidsrisico's van radioactiviteit en straling, en hoe kom je die tegen in de praktijk? En als je ermee te maken hebt, hoe communiceer je daar dan over? Aan de hand van concrete voorbeelden nemen we je mee in de wereld van straling, radioactiviteit en communicatie-aspecten van incidenten waar je deze vragen tegen kunt komen. Denk aan een melding over gedumpte pacemakerbatterijen met plutonium, huiszoekingen, een voertuigbrand met een lading radioactief metaal en een ongeval met een transport van medische isotopen.
7. De toekomst van de respons: UAV's (drones) voor snelle monstername en metingen
Het RIVM onderzoekt de toepassing van UAV’s (drones) om gevaarlijke stoffen snel, veilig en efficiënt op te sporen. We vertellen over technieken en beoogde toepassingen door de MOD en OOS (Ongevalsorganisatie straling) voor chemische en radiologische scenario’s. Met praktische voorbeelden en demonstraties ervaar je zelf hoe we innovatieve sensoren en meetapparatuur kunnen inzetten. Zo kun je ontdekken hoe drones direct inzicht kunnen geven bij ongevallen met gevaarlijke stoffen.
8. Hoe communiceer je over risico's bij milieu- en stralingsincidenten?
Als veiligheidsprofessional is het je taak om een omgeving te beschermen tegen de gevolgen van een incident. Maar incidenten kunnen tot vragen, zorgen en gedrag leiden bij mensen in die omgeving. Zeker bij milieuongevallen en stralingsincidenten kan er een groot verschil zijn in hoe een omgeving de risico's van het incident inschat en hoe je dit als professional inschat. Hoe ga je hier goed mee om? Tijdens deze workshop vertelt een RIVM-gedragswetenschapper, die onder andere onderzoek heeft gedaan naar risicoperceptie van rook bij branden en stralingsincidenten, over de belangrijkste aandachtspunten.
9. De bijzondere en uitdagende wereld van chemical warfare agents (CWA's)
We hopen het niet mee te maken, maar we moeten wel weten wat we moeten doen als we met chemical warfare agents te maken krijgen. Wat zijn deze chemische strijdmiddelen? In deze workshop bespreken we eerst kort de verschillende soorten CWA's en de gezondheidseffecten ervan, de persoonlijke beschermingsmiddelen die we kunnen gebruiken en de samenwerking met onze ketenpartners. Vervolgens gaan we dieper in op de meetmogelijkheden en de beperkingen van de (handheld) meetinstrumenten. We delen graag onze inzichten die we recent hebben opgedaan in het buitenland tijdens een praktijktraining met chemical warfare agents.