Cholera is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Vibrio cholerae. De ziekte zorgt voor heftige, waterige diarree. Mensen worden ziek van besmet eten of water. In Nederland is de ziekte zeer zeldzaam. Reizigers nemen heel soms cholera mee uit het buitenland.
Hoe herken ik cholera?
Bij de meeste mensen verloopt cholera mild. Bij hen gaat het ook vanzelf weer over. In die gevallen lijkt de ziekte op andere ziektes met diarree. De meest voorkomende klachten van cholera zijn opeens overgeven en heel veel waterdunne diarree. Deze diarree lijkt op 'rijstwater'. Het is lichtgeelgroen van kleur, er zitten vlokjes in en het heeft bijna geen geur.
Cholerapatiënten hebben geen buikkrampen, maar kunnen wel een zeurende buikpijn of drukpijn hebben. Het grootste gevaar bij cholera is uitdroging, omdat patiënten veel vocht kwijtraken. Dit kan oplopen tot een liter per uur. Als mensen verder uitdrogen, worden ze lusteloos en kunnen ze buiten bewustzijn raken. Patiënten worden dan snel zieker en kunnen binnen een dag overlijden. Het aantal patiënten dat overlijdt is ongeveer 2%. In gebieden met weinig of slechte gezondheidszorg kan dit oplopen tot 40%.
Hoe krijg ik cholera?
Mensen worden ziek van besmet eten of water. Schaal- en schelpdieren geven extra risico, omdat de bacteriën zich hierin kunnen ophopen. Ook via de ontlasting van iemand met cholera kunnen anderen besmet raken. Na besmetting duurt het twaalf uur tot vijf dagen totdat iemand ziek wordt. Gemiddeld is dit twee tot drie dagen.
Mensen zijn besmettelijk vanaf de eerste klachten tot maximaal twee weken na herstel. Met antibiotica is dit korter.
Hoe voorkom ik cholera?
Reist u door een gebied waar cholera voorkomt? Dan zijn de belangrijkste maatregelen om cholera te voorkomen:
- Was uw handen regelmatig met water en zeep. Doe dit zeker na toiletgebruik en voor het eten.
- Eet en drink niets wat besmet kan zijn:
- Drink geen water uit de kraan, maar gebruik water uit niet eerder geopende flessen.
- Gebruik geen ijsklontjes of koude melkproducten zoals ijs of yoghurtdrank.
- Eet geen rauwkost, salades of ongeschild fruit. Schil of pel fruit zelf.
- Eet u vlees, vis of schaal- en schelpdieren? Zorg dan dat dit goed gekookt of goed (door)gebakken is.
Er bestaan verschillende drinkvaccins tegen cholera. Omdat de meeste reizigers toegang hebben tot schoon drinkwater, is de ziekte bij reizigers extreem zeldzaam. Zij worden daarom niet gevaccineerd.
Is cholera te behandelen?
De behandeling van cholera bestaat uit herstellen van het vochtverlies. Dit kan met de suikerzoutoplossing ORS (oral rehydration salts) (te koop bij een drogist) of via een infuus in het ziekenhuis. Soms krijgt iemand ook antibiotica.
Hoe vaak komt cholera voor?
De cholerabacterie komt wereldwijd voor, vooral in Zuid-Azië, Afrika, Zuid-Amerika en de Golf van Mexico. In Nederland zijn er tussen de nul en negen meldingen van cholerapatiënten per jaar.
Wereldwijd was er in 2024 in veertig landen cholera. Van de 560.823 gemelde patiënten zijn 6.028 mensen overleden. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) denkt dat dit maar een klein deel van het echte aantal choleragevallen is. Veel landen hebben geen goed systeem om het aantal zieken bij te houden. Ook zijn landen bang voor minder toeristen en minder handel als mensen weten dat er cholera voorkomt.