De naam GLOW staat voor Towards a Green and healthy Living environment: an Opportunity for health and Wellbeing. Met dit onderzoek willen we beter begrijpen hoe het ontwerp van de fysieke leefomgeving onze gezondheid beïnvloedt, met focus op de rol van gedrag. We onderzoeken hoe de inrichting van de fysieke leefomgeving invloed heeft op de mate waarin mensen bewegen. Sterre van der Kaaij, promovendus, vertelt over GLOW.
‘Binnen GLOW onderzoeken we hoe aanpassingen in de leefomgeving, zoals de aanleg van parken, fietspaden en speeltuinen, invloed hebben op het beweeggedrag van mensen. We willen beter begrijpen hoe het ontwerp van de leefomgeving, met beweegvriendelijke elementen en groene ruimte, het gedrag van mensen beïnvloedt. Om dit te onderzoeken, werken we samen met Wageningen Universiteit, verschillende domeinen binnen het RIVM en de gemeenten Utrecht en Dordrecht. In Utrecht is een nieuw park aangelegd, in Dordrecht een speeltuin. In beide steden hebben we metingen verricht vóór en na de aanleg, met verschillende onderzoeksmethoden. Dit onderzoek wordt uitgevoerd als onderdeel van een promotietraject en zal resulteren in een proefschrift.’
Waarom is dit onderzoek belangrijk?
‘De kennis over hoe de leefomgeving de gezondheid beïnvloedt, is vaak versnipperd en richt zich op losse onderwerpen. Evaluaties van leefomgevingsinterventies zijn bovendien schaars, waardoor het lastig is om te bepalen welke aanpassingen echt werken. Gemeenten willen weten wat effectieve elementen in de fysieke leefomgeving zijn voor een gezondere en actievere leefstijl onder inwoners. Met GLOW bieden we geen kant-en-klare oplossing, maar wel richting en inzicht wat werkt en waarom. We kiezen voor een systeembenadering, zodat ook neveneffecten zichtbaar worden. Uiteindelijk ontwikkelen we een agent-based model (ABM), waarin data en gedrag worden gesimuleerd. Zo bieden we beleidsmakers meer inzicht aan welke knoppen ze kunnen draaien en wat mogelijke effecten van ingrepen in de openbare ruimte op beweeggedrag zijn.’
Hoe pakken jullie dit aan?
‘We zijn gestart met een literatuurstudie en hebben samen met inwoners en wijkprofessionals van beide steden causale diagrammen ontwikkeld waarin de relaties tussen de omgeving en bewegen worden beschreven. Daarnaast bouwen we een agent-based model om de effecten van veranderingen zichtbaar te maken. Hiervoor voegen we gedragsdata toe uit beide steden, waarin interventies daadwerkelijk worden uitgevoerd en geëvalueerd. Uiteindelijk schrijven we een synthese van de bevindingen. Met slechts twee casussen kunnen we niet alles generaliseren, maar het vormt wel een goed startpunt. In de toekomst hopen we het model uit te breiden naar andere gemeenten.’
Waarom is dit typisch een (Strategisch Programma RIVM)-project?
‘We gebruiken een breed scala aan onderzoeksmethoden: focusgroepen met bewoners en professionals, wandelinterviews, observaties en surveys. Al deze gegevens brengen we samen in ons model. Dankzij SPR hebben we de ruimte voor dit intensieve onderzoek. Onze resultaten en het model kunnen in de toekomst ook worden gebruikt voor andere projecten, bijvoorbeeld rondom Gezond Leven.’
"We onderzoeken hoe aanpassingen in de leefomgeving, zoals de aanleg van parken en fietspaden, het beweeggedrag van mensen beïnvloeden."
"Met Glow bieden we geen kant-en-klare oplossing, maar wel richting en inzicht in wat werkt en waarom."
