De naam MODIVIERS is een afkorting voor ‘Modifiers of temperature related MOrtality and Disease: Identification of Vulnerable individuals, buildings and neighbourhoods and Improvement of EaRly warning Systems’. MODIVIERS onderzoekt de relatie tussen temperatuur en sterfte, ziekenhuisopnames en mentale gezondheid. Deze kennis helpt om waarschuwingssystemen met betrekking tot temperatuur te verbeteren en om de gebouwde omgeving aan te passen aan een veranderend klimaat. Projectleider Jochem Klompmaker vertelt over MODIVIERS.
‘Wij onderzoeken het effect van temperatuur op de gezondheid van mensen. We kijken naar de invloed van zowel hoge als lage temperaturen op sterfte, ziekenhuisopnames, spoedeisende hulp bezoeken en de mentale gezondheid.’
Wat is het belang van het project?
‘Het klimaat in Nederland verandert: temperaturen worden hoger en hittegolven duren langer. Nederland wil zich voorbereiden op toekomstige klimaatverandering. Met dit (Strategisch Programma RIVM)-project willen we meer inzicht krijgen in de risico’s van hoge en lage temperaturen voor de gezondheid van Nederlanders. We willen weten welke impact deze blootstelling heeft op de gezondheid. Denk hierbij aan acute ziekten, waaronder cardiovasculaire aandoeningen (bijvoorbeeld hartaanvallen) en respiratoire aandoeningen (zoals astma-aanvallen).’
Hoe pakken jullie dit aan?
‘Om te onderzoeken waarom sommige groepen of locaties kwetsbaarder zijn dan anderen, kijken we naar verschillende factoren. We kijken naar sociaal-economische status, medicijngebruik en naar hoe de leefomgeving eruit ziet, bijvoorbeeld of er veel groen en water aanwezig is. Om deze factoren te bestuderen hebben we toegang tot gepseudonimiseerde data van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van alle Nederlanders. Dit betekent dat persoonlijke gegevens zijn afgeschermd, waardoor de privacy van mensen is beschermd. Met deze data kunnen we op landelijk dekkend niveau de gezondheidsimpact schatten.’
Waarom is dit typisch een SPR-project?
‘Voor dit project maken we gebruik van een relatief nieuwe analysetechniek, case time series. In het verleden konden we alleen landelijke temperatuur en gezondheidsverschillen onderzoeken, waardoor lokale verschillen minder goed zichtbaar waren. Dankzij deze nieuwe aanpak kunnen we nu gedetailleerde gegevens per gemeente, wijk of zelfs per persoon in de tijd volgen en analyseren.
Zo kunnen we bekijken of inwoners van een bepaalde wijk kwetsbaarder zijn en of dit komt door bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving of de sociaal-economische status. Daarmee kunnen we een kaart maken van gemeenten of wijken die meer risico lopen. Deze methode om risico’s op wijkniveau te schatten, kunnen we in de toekomst mogelijk ook toepassen voor blootstelling aan bijvoorbeeld pollen of luchtverontreiniging. Dit draagt dus bij aan kennisontwikkeling voor ons vakgebied.’
Hoe ver zijn jullie tot nu toe gekomen?
‘Op dit moment zijn we bezig met de analyses rondom de sterftecijfers. Hierna willen we verder gaan met het analyseren van de ziekenhuisopnames en spoedeisende hulp bezoeken. Zo kunnen we beter inschatten wat klimaatverandering doet met de druk op de zorg. Daarnaast kunnen de resultaten ook worden gebruikt om bijvoorbeeld maatregelen binnen het Nationaal Hitteplan gerichter in te zetten, omdat duidelijker is waar en bij wie actie nodig is.’
‘Met deze data kunnen we maatregelen, zoals het Nationaal Hitteplan, gerichter inzetten waar het echt nodig is.‘
‘We onderzoeken hoe temperatuur onze gezondheid beïnvloedt en wie daarbij het meest kwetsbaar is.’
