- Publicatiedatum
- 10-02-2026
Risk assessment of emerging substances in surface water sources of drinking water (2017-2020). Problem substances according to the WFD protocol
Risk assessment of emerging substances in surface water sources of drinking water (2017-2020). Problem substances according to the WFD protocol
Samenvatting
Ongeveer een derde van het drinkwater in Nederland wordt gemaakt van oppervlaktewater. Om te zorgen dat de kwaliteit van drinkwater goed blijft, controleren waterbeheerders en drinkwaterbedrijven of er 'opkomende' chemische stoffen in oppervlaktewater zitten. Dat zijn nieuwe vervuilingen waarvoor nog geen norm voor oppervlaktewater bestaat. Voor deze stoffen is een 'signaleringswaarde' van 0,1 microgram per liter bepaald om ze op tijd te kunnen opmerken. Boven deze concentratie wordt onderzocht of de stof via drinkwater een risico voor de gezondheid kan zijn.
Van 2017 tot en met 2020 zijn 64 stoffen gemeten in een hogere concentratie dan de signaleringswaarde. Het zijn vooral stoffen uit industrieën, resten van medicijnen en bestrijdingsmiddelen. Het RIVM heeft het risico van deze stoffen beoordeeld, plus voor een extra probleemstof, lithium.
Van 5 van de 65 stoffen waren de concentraties in oppervlaktewater te hoog om er met een eenvoudige zuivering veilig drinkwater van te kunnen maken. Dat betekent dat er actie nodig is bij de bronnen die de stoffen uitstoten, zoals minder lozen in oppervlaktewater. Het RIVM merkt hierbij op dat drinkwaterbedrijven in Nederland vaak meer doen dan een eenvoudige zuivering.
Verder lijkt de kwaliteit van het oppervlaktewater als het gaat om opkomende stoffen achteruit te gaan. Het RIVM adviseert daarom om er zo min mogelijk stoffen in te lozen. Dit is ook belangrijk om aan de Kader Richtlijn Water (KRW) te voldoen. De KRW (Kaderrichtlijn Water) verplicht lidstaten van de Europese Unie ervoor te zorgen dat de kwaliteit van het oppervlaktewater waar drinkwater van wordt gemaakt, niet achteruit gaat. Dat betekent dat het water zó schoon moet zijn dat alleen een eenvoudige zuivering nodig is om er drinkwater van te maken.
Het RIVM heeft deze risicobeoordeling gedaan voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), om de doelen van de KRW te kunnen toetsen. Het RIVM heeft alleen oppervlaktewater onderzocht dat voor drinkwater wordt gebruikt en niet het gezuiverde drinkwater. Het RIVM adviseert om dat wel te doen en mogelijke effecten op de volksgezondheid te duiden. Voor één stof, lithium, is dit onderzoek al begonnen.
Abstract
Around a third of the drinking water in the Netherlands is sourced from surface water. To ensure a consistently high drinking water quality, water managers and drinking water companies check to see if the surface water contains any 'emerging' chemicals: new pollutants for which no reference value in surface water has yet been set. A 'signalling value' of 0.1 micrograms per litre has been set for these substances to ensure early detection. Any value exceeding this concentration prompts an investigation to see whether the substance might pose a health risk via drinking water.
Between 2017 and 2020, 64 substances were measured at a higher concentration than the signalling value. These were mainly substances originating from industrial activity, as well as medicine and pesticides residues. RIVM assessed the risk posed by these substances and another problem substance, lithium.
Of these 65 substances, five were found at concentrations in surface water that were too high to ensure safe drinking water through simple purification. This means that action is needed at the sources releasing these substances, such as making fewer discharges in surface water. In this context, RIVM notes that drinking water companies in the Netherlands often use processes that go beyond simple purification.
Furthermore, the surface water quality seems to be dropping with regard to emerging substances, which is why RIVM recommends restricting the discharge of substances in surface water to the greatest extent possible. This is also a key condition for compliance with the Water Framework Directive (WFD). The WFD requires the EU Member States to ensure that there is no drop in the quality of surface water used as a source of drinking water. This means that the water must be clean enough to ensure safe drinking water through simple purification.
The Ministry of Infrastructure and Water Management commissioned RIVM to carry out this risk assessment in order to measure progress against the WFD objectives. RIVM only assessed surface water used as a source of drinking water, not the purified drinking water itself. RIVM recommends assessing the latter to identify the possible impact on public health. Such an assessment is already underway for lithium.
Uitgever
- Instituut
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM
Resterend
- Grootte
- 2872 kb