- Publicatiedatum
- 01-10-2026
Horizon scan van Europese voedselsystemen. Basis voor een strategische toekomstverkenning
Horizon scan van Europese voedselsystemen. Basis voor een strategische toekomstverkenning
Samenvatting
Een voedselsysteem is alles wat nodig is voor de productie en verwerking van voedsel, het aanbod in de supermarkt, tot en met de consumptie. De politiek, industrie, consumenten en anderen maken daarin keuzes die gevolgen hebben voor de gezondheid, het milieu, de maatschappij en de economie. Op dit moment hebben de voedselsystemen in Europa te veel negatieve gevolgen voor mens en milieu. Ingrijpende veranderingen zijn nodig om, nu en in de toekomst, genoeg veilig en gezond voedsel te hebben. En daarvoor voedselsystemen te ontwikkelen die duurzaam en eerlijk zijn.
Om deze verandering te versnellen, werken wetenschappers uit 29 landen samen in het Europese FutureFoodS project. Het RIVM bracht hiervoor in kaart welke ontwikkelingen tot 2050 invloed kunnen hebben op de Europese voedselsystemen. Dat heet een horizon scan. Voorbeelden zijn klimaatverandering, internationale conflicten, vergrijzing, economische groei en de macht van grote bedrijven.
Daarna besprak het RIVM met belanghebbenden uit drie landen welke ontwikkelingen volgens hen de meeste invloed op het voedselsysteem in hun land hebben. Dat waren Italië, Bulgarije en Duitsland. Hiervoor waren bewust vertegenwoordigers uit verschillende onderdelen van het voedselsysteem uitgenodigd, zoals beleid, wetenschap, landbouw en industrie. Zo was er ruimte om hun - vaak uiteenlopende - opvattingen over veranderingen te horen en hen bij oplossingen te betrekken.
Alle landen vinden klimaatverandering de belangrijkste ontwikkeling, maar er zijn ook verschillen. Duitsland legt de nadruk op de overgang naar een circulaire economie, terwijl Bulgarije vooral bezorgd is over de beschikbaarheid van zoetwater. Italië vindt de invloed van AI groot, zowel positief als negatief. Het is belangrijk om met deze verschillen rekening te houden om landen mee te krijgen bij de veranderingen die nodig zijn voor de Europese voedselsystemen van de toekomst.
De resultaten van deze horizonscan kunnen worden gebruikt om verschillende toekomstbeelden van Europese voedselsystemen te schetsen (toekomstverkenning). Deze beelden laten zien waar uitdagingen zijn en kansen liggen en vormen een goede basis om plannen te maken voor Europees en nationaal beleid.
Abstract
Food systems refer to everything involved in food production, processing and availability in supermarkets and shops, through to its consumption. These systems are subject to choices by politicians, industry, consumers and others with effects on health, the environment, society and the economy. Currently, Europe's food systems have too many adverse impacts on people and the environment. Extensive changes are needed to ensure sufficient availability of safe and healthy food, now and in the future, and to enable the development of fair, sustainable food systems.
The European FutureFoodS partnership brings together scientists from 29 countries who are working to accelerate those changes. In the context of this project, RIVM performed a horizon scan to identify which developments up to 2050 have the potential to affect European food systems. Examples of relevant developments include climate change, international conflict, ageing populations, economic growth and the power wielded by big companies.
RIVM then invited stakeholders from Italy, Bulgaria and Germany to discuss which developments they believe will have the greatest impact on food systems in their respective countries. Participants included representatives from various fields relating to food systems, such as policy, science, agriculture and industry, offering room to envision solutions based on these stakeholders' often disparate views on the required changes.
While all three countries consider climate change the most impactful development, there are differences as well. Germany thinks transitioning to a circular economy is important, while Bulgaria is most concerned about the availability of fresh water. Italy is convinced that AI will have major effects, both good and bad. RIVM believes that these differences must be taken into account to ensure countries' involvement to make the changes required to support Europe's future food systems.
The horizon scan may be used to explore different scenarios for the future of European food systems (foresight study). These scenarios can help to reveal where challenges and opportunities lie, creating a good starting point for European and national policy plans.
Uitgever
- Instituut
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Resterend
- Grootte
- 858 kb