Samenvatting

De Staat van Zoönosen 2025 wordt op de website One Health gepubliceerd.

Dieren kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen waarvan mensen ziek kunnen worden. De ziekten die hierdoor worden veroorzaakt, heten zoönosen. Het RIVM maakt elk jaar  een overzicht van de belangrijkste zoönosen in Nederland en hoe vaak ze voorkomen. Het doet dat in opdracht van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Het gaat vooral om zoönosen die artsen bij de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) moeten melden en/of dierenartsen bij de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit). Beleidsmakers en andere professionals kunnen deze informatie gebruiken om te bepalen of maatregelen nodig zijn.

Net als in 2023 en 2024 zijn in 2025 meer mensen ziek geworden door Salmonella Enteritidis dan tussen 2015 en 2019, de jaren voor de coronapandemie. Mensen raken vooral met deze bacterie besmet door eieren van besmette kippen te eten. Er waren ook meer bedrijven met leghennen met besmettingen met Salmonella Enteritidis. Bedrijven met leghennen moeten sinds oktober 2025 hun kippen vaker laten testen op Salmonella.

Verder zijn in 2025 37 locaties met vogels (vooral commerciële pluimveehouderijen) besmet geraakt met vogelgriep H5N1, veel meer dan in 2024. Er zijn in 2025 in Nederland geen mensen besmet geraakt met vogelgriep. Wel is het H5N1-vogelgriepvirus voor het eerst bij katten gevonden.

De Staat van Zoönosen licht elk jaar opvallende infecties uit. Zo was er in 2025 een uitbraak van Q-koorts bij bosrendieren in een Nederlandse dierentuin; de eerste keer bij deze diersoort. Er zijn geen mensen ziek geworden door deze uitbraak. Verder is er aandacht voor de visbacterie Mycobacterium marinum, die bij mensen huidaandoeningen kan veroorzaken. Mensen met een warmwateraquarium kunnen maatregelen nemen om een besmetting te voorkomen.

Dit jaar geeft de Staat van Zoönosen voor de tweede keer informatie over ziekten die door teken of muggen worden overgebracht. Sommige ziekten komen in Nederland voor, zoals de ziekte van Lyme. Andere infecties, zoals malaria, ontstaan vooral tijdens reizen in het buitenland. In 2025 zijn er voor het eerst paarden in Nederland besmet geraakt met het westnijlvirus. In 2025 is dit virus ook bij muggen en vogels gevonden, maar niet bij mensen.