Monitor Solid Start 2025

Monitor Solid Start 2025

Go to abstract

Samenvatting

Niet alle kinderen in Nederland worden gezond geboren en groeien gezond op in een veilige en beschermde omgeving. Sinds 2018 kunnen gemeenten met partijen uit het medisch en sociaal domein initiatieven opzetten om ouders vóór, tijdens, en na de zwangerschap te ondersteunen. Dit heet Kansrijke Start. Dit is vooral bedoeld voor mensen die in moeilijke omstandigheden leven, zoals armoede. Het RIVM volgt sinds 2019 in hoeverre zulke initiatieven zijn opgezet en hoe de gezondheid van jonge kinderen zich ontwikkelt. Dit is de zevende rapportage.

In 2025 hebben de meeste gemeenten (92 procent) lokaal afspraken gemaakt met het medische domein, zoals verloskundigen, kraamzorgorganisaties en consultatiebureaus. Samenwerken is belangrijk om problemen vroeg te signaleren, snel naar elkaar door te kunnen verwijzen en (aanstaande) ouders te ondersteunen. Verder bieden gemeenten steeds meer initiatieven aan, zoals Nu Niet Zwanger in 91 procent van de gemeenten.

Wel zijn er verbeteringen nodig. Zo betrekken weinig gemeenten ervaringsdeskundigen en (aanstaande) ouders bij de ontwikkeling van de initiatieven. Het is belangrijk om hen mee te laten denken om de initiatieven goed te laten aansluiten bij wat ouders nodig hebben. Ook is het belangrijk meer zicht te krijgen op wie er aan de initiatieven meedoen en of ze effect hebben. Die informatie is er nu niet.

Verder blijkt dat de gezondheid van kinderen nog niet verbetert. Zo worden nog steeds veel kinderen geboren in gezinnen die in moeilijke omstandigheden leven. Dat zijn er sinds 2024 zelfs iets meer dan daarvoor. Vroeggeboorte of een te laag geboortegewicht komt in deze gezinnen vaker voor. Ook maken zij bijvoorbeeld minder vaak gebruik van kraamzorg. Verder blijkt dat ruim 43 procent van de aanstaande ouders die in moeilijke omstandigheden leven, last heeft van psychische problemen (in 2017 was dat ruim 36 procent).

Ook hebben steeds meer kinderen van 2 jaar overgewicht (ruim 10 procent in 2025 versus ruim 8 procent in 2018). Daarnaast loopt de spraak- en taalontwikkeling van kinderen van 2 jaar vaker achter (ruim 6 procent in 2025 ten opzichte van ruim 5 procent in 2018). Aandacht voor de gezondheid vóór, tijdens en na de zwangerschap, blijft dus noodzakelijk, zowel landelijk als lokaal.

Abstract

Not all children in the Netherlands are born in good health or get to grow up healthy in a safe, protected environment. Since 2018, municipalities can set up initiatives together with medical and social partners to support parents before, during and after pregnancy. The programme is called Kansrijke Start (Solid Start). It is aimed mainly at people facing difficult circumstances, such as poverty. The National Institute for Public Health and the Environment (RIVM) has been monitoring the establishment of such initiatives and trends in young children's health since 2019. This is the seventh report.

In 2025, the majority of municipalities (92 percent) had established agreements with local providers of medical services such as midwives, postpartum care organisations and child health clinics. Collaboration is important to ensure that problems are identified early, timely referrals are made, and existing or expectant parents receive the support they need. Municipalities are continuing to offer more initiatives, such as the 'Nu Niet Zwanger' (Not Pregnant Now) programme available in 91 percent of municipalities.

Some improvements are still needed. Few municipalities have involved people with practical experience or existing and expectant parents in the development of initiatives. Their contributions are valuable in ensuring that these initiatives are a good match for parents' needs. It is also important to gain a better idea of who is participating in initiatives and how effective these are. That information is not available currently.

Furthermore, there is no improvement in children's health visible so far. Many children are still being born into families living in difficult circumstances. The numbers have even increased slightly since 2024. Premature births and low birth weight occur more frequently in these families. They are also less likely to make use of postpartum care at home. Furthermore, more than 43 percent of expectant parents living in difficult circumstances have mental health issues (in 2017, this was just over 36 percent).

There are more and more overweight two-year-olds (more than 10 percent in 2025 compared to just over 8 percent in 2018). Two-year-olds are more likely to have speech and language delays as well (more than 6 percent in 2025 compared to just over 5 percent in 2018). Attention to health issues before, during and after pregnancy continues to be necessary, both locally and nationally.

Uitgever

Instituut
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM

Resterend

Grootte
5954 kb