Doelgroep

Het mobiliteitsbeleid richt zich op de medewerkers van Pro Persona.

Doel

Pro Persona streeft naar een vermindering van de CO2 carbon dioxide (carbon dioxide)-uitstoot met 30% in 2026, zoals vastgelegd in de Green Deal. Daarnaast wil de organisatie voldoen aan de eisen van de Milieuthermometer Zorg. Het doel is om duurzaamheid te verankeren in het beleid, zodat het thema overal binnen de organisatie gedragen wordt. Locaties mogen daarnaast zelf specifieke doelen stellen, bijvoorbeeld voor het aantal fietsende medewerkers.

Totstandkoming

In 2019 startte Pro Persona met het ontwikkelen van een structurele aanpak voor mobiliteit. De organisatie wilde duurzaamheid een integraal onderdeel maken van het beleid, in plaats van dit uitwerken in losse werkgroepen en initiatieven.

In samenwerking met een mobiliteitsmakelaar van Slim en Schoon Onderweg zijn enquêtes uitgezet onder medewerkers en is er onderzoek gedaan naar woonplaatsen en reisafstanden. In Slim & Schoon Onderweg werken 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen samen aan een beter bereikbare en schonere regio.

Op basis van deze input, en in overleg met verschillende ondernemingsraden, is gezamenlijk beleid ontwikkeld voor medewerkers. Hiervoor werden meerdere groepssessies georganiseerd samen met Slim & Schoon Onderweg. Dit beleid is in 2024 volledig goedgekeurd en wordt de komende vijf jaar uitgerold.

Rolverdeling

De programmamanager duurzaamheid is verantwoordelijk voor het agenderen en coördineren van het beleid en het voorbereiden van beleidsstukken. Ook ondersteunt deze functionaris locaties bij het maken van business cases, bijvoorbeeld voor het in kaart brengen van het fietspotentieel. Ondernemingsraden, directies en ondersteunende diensten zijn betrokken bij het organisatiebrede beleid. Locatiemanagers zijn verantwoordelijk voor de uitrol van initiatieven op hun locaties. De communicatieafdeling, met twee adviseurs die zich op duurzaamheid richten, heeft een sleutelrol in het informeren en motiveren van medewerkers.

Aanpak

Pro Persona stimuleert duurzame mobiliteit via diverse acties:

• Fietsstimulering: Op verschillende locaties zijn 40 tot 50 e-bikes beschikbaar, vooral bij ambulante zorglocaties. Hiermee kunnen medewerkers van cliënt naar cliënt fietsen. Aan het eind van de rit zetten de medewerkers de fiets weer terug bij de zorglocatie.
• Gamification: Pro persona maakt gebruik van het Bikies-spaarpuntensysteem van “Fietsend naar je werk” Medewerkers verzamelen punten door te fietsen, die ze onder andere kunnen besteden bij interne winkels en het restaurant. Het systeem werkt met tags op fietsen en is op enkele locaties geïmplementeerd. Dit was niet voor elke locatie van Pro Persona passend. Dit is afhankelijk van het aantal medewerkers binnen een straal van 12,5 km kilometer (kilometer) en het beschikbare budget per locatie.
• Regelmatige communicatie: Het Bikies-programma wordt actief gepromoot, bijvoorbeeld met extra punten in het voorjaar om medewerkers te stimuleren na de winter weer te fietsen. Ook is er een communicatieplan waarin dit is opgenomen en op intranet worden soms interviews gedeeld, waarin medewerkers hun enthousiasme voor fietsen delen om zo anderen te enthousiasmeren.
• Kleine initiatieven: Gratis e-bike-probeeracties (in samenwerking met Slim & Schoon onderweg), deelname aan de landelijke ‘Fiets naar je werk’-dag, en een centrale kalender met alle mobiliteitsacties, die regelmatig via de communicatiekanalen met medewerkers wordt gedeeld.
• Plannen voor de toekomst: Verdere implementatie van het mobiliteitsbeleid, een leaseregeling voor fietsen, verlaging van autovergoedingen en meer aandacht voor communicatie over duurzaamheid.
• Overige initiatieven: Verduurzaming van het wagenpark, plaatsing van laadpalen voor elektrische auto’s en de ontwikkeling van een carpool-app voor locaties waar OV openbaar vervoer (openbaar vervoer) en fietsen minder praktisch zijn.

Onderzoek

De effecten van het beleid worden gemeten met enquêtes onder medewerkers en via de registratie van reiskilometers, mede in het kader van nieuwe wetgeving ‘Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit'.

Resultaten

Het fietsprogramma met de Bikies-punten is enthousiast ontvangen door medewerkers en zorgt voor positieve reacties en een leuke sfeer op de werkvloer. Op locaties waar Bikies is uitgerold, heeft het programma zichzelf terugverdiend.  

Pro Persona maakt gebruik van de Milieuthermometer Zorg, waarmee het in 2024 het niveau ‘brons’ behaalde.

Maar er zijn ook uitdagingen, zoals het enthousiasmeren van medewerkers, het verzamelen van locatie-specifieke informatie en het omgaan met verschillen in subsidiemogelijkheden per gemeente.

Succesfactoren

• Creëer draagvlak bij directie, management en Raad van Bestuur, voorbeeldfunctionarissen zijn hierbij belangrijk. Betrek de zorgafdelingen actief.  
• Het opstellen en implementeren van beleid. Alleen beleid vanuit de staf is niet voldoende; het moet aansluiten bij de praktijk. Communiceer hierbij ook goed naar de werkvloer over het doel en het waarom.  
• Integreer duurzame mobiliteit in communicatieplannen en zet het regelmatig op de agenda.
• Zorg voor maatwerk per locatie, afhankelijk van omgeving, reisafstanden en faciliteiten. Detailinformatie verzamelen kost tijd en lokale betrokkenheid is hierbij waardevol.  
• Ga fysiek bij verschillende locatie langs om in gesprek te gaan en inzicht te krijgen in de situatie en mogelijke oplossingen. Op één locatie van Pro Persona bleek bijvoorbeeld sprake van herhaaldelijke fietsdiefstal. Op die locatie kreeg daarom het beveiligen van de fietsenstalling prioriteit.

Over Pro Persona

Pro Persona is een van de grotere GGZ geestelijke gezondheidszorg (geestelijke gezondheidszorg)-instellingen in Nederland, verspreid over Nederland. De instelling heeft onder andere locaties in Arnhem, Nijmegen, Tiel en Ede, maar bijvoorbeeld ook in Zeeland. De instelling heeft zo’n 3500 medewerkers en 900 vaste bedden. Pro Persona biedt een breed scala aan diensten, waaronder langdurige zorg voor zowel jongeren, volwassenen als ouderen.