Een deel van de snijbloemen in Nederland wordt gekweekt in Afrika of Zuid-Amerika. Op deze bloemen zitten vaak veel gewasbeschermingsmiddelen. Mensen die met snijbloemen werken of ze thuis in een vaas zetten kunnen blootgesteld worden aan deze stoffen. Daarom heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) metingen gedaan op rozen. Uit verkennend onderzoek van het RIVM blijkt dat een aantal van de gevonden stoffen schadelijk zou kunnen zijn voor de gezondheid van werkenden.
De NVWA nam een steekproef van 177 monsters van rozen van buiten de EU (Europese Unie). Een laboratorium onderzocht de rozen en analyseerde de gevonden stoffen. Op basis van de hoeveelheid gevonden stoffen verkende het RIVM of deze bloemen schadelijk kunnen zijn voor mensen die ermee werken en voor consumenten. De roos is gekozen als voorbeeld omdat deze het meest geïmporteerd wordt.
Gewasbeschermingsmiddelen kunnen verschillende gezondheidseffecten hebben, afhankelijk van de stof en de blootstelling. Er werden 103 verschillende stoffen gevonden. Voor de meeste daarvan kon het RIVM een gezondheidskundige grenswaarde vaststellen. Deze grenswaarde geeft aan wat de maximale hoeveelheid van een stof is die iemand binnen mag krijgen, zonder dat dit gevolgen heeft voor zijn gezondheid.
Inschatting blootstelling op basis van steekproef
Op basis van dit onderzoek schat het RIVM in dat voor werkenden in de bloemensector, zelfs met bedekte armen en benen en met handschoenen, de blootstelling aan ongeveer 5 procent van deze stoffen hoger is dan de gezondheidskundige grenswaarde. Blootstelling aan deze stoffen heeft mogelijk een effect op de gezondheid. Zonder beschermende kleding is dat het geval voor ongeveer 20 procent van de stoffen. Dit geldt voor bloemisten, veilingmedewerkers en importeurs. Voor inspecteurs is het risico lager, omdat ze minder in contact komen met bloemen.
Consumenten hebben een lagere blootstelling dan mensen die met rozen werken. De verwachting is dat de meeste stoffen geen risico voor de gezondheid opleveren. Toch is een gezondheidsrisico niet helemaal uit te sluiten. Daarnaast kan het eten van rozenblaadjes die niet voor consumptie worden gekweekt leiden tot een gezondheidsrisico.
Gezondheidsrisico onzeker
Het is nog niet duidelijk hoe groot het gezondheidsrisico precies is voor mensen die in aanraking komen met rozen. Het RIVM maakte in dit onderzoek een eerste inschatting van de mogelijke blootstelling aan deze gewasbeschermingsmiddelen. Verder onderzoek is nodig om deze inschatting te verbeteren.
Het RIVM deed deze risicobeoordeling in opdracht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Dit onderzoek is onderdeel van een bredere risicobeoordeling van de NVWA.
Gezondheidseffecten van stoffen in gewasbeschermingsmiddelen
Gewasbeschermingsmiddelen worden in de landbouw gebruikt, bijvoorbeeld voor het bestrijden van schimmels, insecten en onkruiden. Gewasbeschermingsmiddelen kunnen ook een onbedoeld effect hebben op andere organismen, zoals mens en dier. Daarom brengt het gebruik naast voordelen ook risico's met zich mee.
Stoffen in gewasbeschermingsmiddelen kunnen uiteenlopende gezondheidseffecten veroorzaken, afhankelijk van de duur en hoogte van de blootstelling en het type stof. Denk aan een huidallergie, effecten op het immuunsysteem of het zenuwstelsel of zelfs verschillende soorten kanker.
In dit onderzoek is gekeken naar bloemen die buiten de Europese Unie zijn gekweekt. In de Europese Unie moeten landen voldoen aan eisen op het gebied van veiligheid, effectiviteit en milieubelasting voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.