- Publicatiedatum
- 27-10-2026
Vervangende stoffen voor microplastics in persoonlijke verzorgingsproducten. Een analyse van alternatieven voor microbeads
Vervangende stoffen voor microplastics in persoonlijke verzorgingsproducten. Een analyse van alternatieven voor microbeads
Samenvatting
Fabrikanten voegen soms microplastics toe aan persoonlijke verzorgingsproducten, bijvoorbeeld in een scrub voor de huid of om een crème steviger te maken. Microplastics kunnen schadelijk zijn voor mens en milieu. De Europese Commissie heeft nieuwe regels gemaakt om het gebruik van microplastics in persoonlijke verzorgingsproducten te beperken. Hierdoor wordt het gebruik ervan de komende jaren in steeds meer producten verboden. Als eerste stap mogen microplastics niet meer als scrubdeeltjes worden gebruikt in verzorgingsproducten. Dit worden ook wel microbeads genoemd.
Door dit verbod vervangen fabrikanten microplastics door andere ingrediënten. Deze stoffen zijn vaak gemaakt uit mineralen, materialen van planten, of synthetische materialen. Het is belangrijk dat deze vervangende stoffen veilig zijn voor de gezondheid en het milieu.
Het RIVM onderzocht daarom welke alternatieven voor microbeads in persoonlijke verzorgingsproducten zitten die in Nederland worden verkocht. Het RIVM selecteerde daaruit tien alternatieven die het vaakst voorkomen, en heeft deze beschreven en geanalyseerd op ongewenste effecten. Het gaat om titaniumdioxide, (gehydrateerde) silica, hydroxyapatiet, houtskoolpoeder, kaolien, puimsteen, microkristallijne cellulose, abrikozenpitpoeder, walnootschilpoeder en tinoxide.
Uit de analyse blijkt dat de meeste stoffen veilig kunnen worden gebruikt. Wel kunnen bepaalde plantaardige alternatieven, zoals poeders van abrikozenpitten of walnootschillen, een allergische reactie veroorzaken.
Sommige alternatieven bevatten nanodeeltjes, zoals bepaalde vormen van titaniumdioxide of silica. Hiervan is nog niet precies bekend of ze als alternatief voor microplastics schadelijke effecten kunnen hebben. Verder kan de winning van alternatieven in mijn- of landbouw schadelijk zijn voor het milieu.
Het RIVM beveelt aan de komende jaren te volgen of in de volgende stappen andere alternatieven gebruikt gaan worden dan nu zijn onderzocht.
Het RIVM deed deze analyse voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Abstract
Manufacturers sometimes add microplastics to personal care products, for example in a skin scrub or to give a cream a firmer texture. Microplastics can be harmful to people and the environment. The European Commission has introduced new rules to limit their use in personal care products. As a result, microplastics will gradually be banned in an increasing number of products over the coming years. As a first step, they may no longer be used as exfoliating particles in personal care products. These particles are also known as microbeads.
As a result of this ban, manufacturers are replacing microplastics with other ingredients. These substances are often made from minerals, plant-based materials, or synthetic materials. It is important that these alternatives are safe for human health and the environment.
RIVM therefore investigated which alternatives to microbeads are present in personal care products sold in the Netherlands. From these, RIVM selected the ten most frequently occurring alternatives, described them and assessed their potential adverse effects. These are titanium dioxide, (hydrated) silica, hydroxyapatite, charcoal powder, kaolin, pumice, microcrystalline cellulose, apricot kernel powder, walnut shell powder, and tin oxide.
The analysis shows that most substances can be used safely. However, certain plant-based alternatives, such as apricot kernel powder or walnut shell powder, can trigger allergic reactions.
Some alternatives, such as certain forms of titanium dioxide or silica, contain nanoparticles. It is not yet known precisely whether these nanoparticles may have harmful effects when the substances are used as alternatives to microplastics. In addition, obtaining alternatives through mining or agriculture can harm the environment.
RIVM recommends monitoring over the coming years whether alternatives other than those examined in this study are used during the next stages of the restrictions.
RIVM carried out this analysis for the Netherlands Food and Consumer Product Safety Authority (NVWA).
Uitgever
- Instituut
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM
Resterend
- Grootte
- 810 kb