- Publicatiedatum
- 27-11-2025
Toxoplasma-infecties via vlees in Nederland. Update risicoschatting
Toxoplasma-infecties via vlees in Nederland. Update risicoschatting
Samenvatting
Via voedsel kunnen mensen besmet worden met de parasiet Toxoplasma. De meeste mensen worden daar niet ziek van, maar tijdens een zwangerschap kan een infectie gevaarlijk zijn voor het ongeboren kind. Ook voor mensen met een ernstig verzwakte afweer kan een besmetting gevaarlijk zijn, zoals mensen met aids of mensen die net een orgaantransplantatie hebben ondergaan.
Het is daarom belangrijk om te weten wat de belangrijkste bronnen van een besmetting zijn. Deze informatie is nodig om goede voorlichting te kunnen geven, bijvoorbeeld door artsen en verloskundigen. Ook kunnen daarmee maatregelen worden genomen die de kans op een besmetting via deze bronnen kan verminderen.
De kans op een besmetting wordt met de zogenoemde QMRAmodellering berekend. Het RIVM heeft dit rekenmodel voor de tweede keer geüpdatet. Dat is voor infecties via vlees gedaan, omdat hierover meer en recentere data beschikbaar waren. Het oorspronkelijke model dateert uit 2011 en is in 2020 voor het eerst geüpdatet.
Katten zijn de belangrijkste verspreiders van deze parasiet. Via kattenpoep komen oöcysten, een soort eitjes van de parasiet, in de omgeving terecht, en zo bijvoorbeeld ook op groente en fruit. Als mensen deze besmette producten eten terwijl ze niet goed zijn gewassen, geschild of verhit, dan kunnen ze een infectie krijgen. Als dieren de infectie krijgen, komen er parasieten in de spieren terecht, en vervolgens in het vlees. Als vlees van bijvoorbeeld koeien en varkens niet wordt ingevroren en onvoldoende verhit wordt gegeten, kan het een infectie veroorzaken.
Voor vers vlees, bijvoorbeeld biefstuk of varkenshaas, is de kans op een besmetting per bereide portie meestal klein. Maar omdat deze producten veel worden gegeten, is vers vlees een belangrijke bron van Toxoplasma-infecties als de kans voor de hele bevolking wordt berekend. Deze informatie is voor beleidsmakers relevant.
Op individueel niveau is de kans op een infectie het grootst als mensen rauwe vleesproducten eten, zoals steak tartaar, rosbief en filet americain. Bij rauwe vleesproducten hangt de kans op infectie er vooral van af hoeveel het vlees tijdens de productie gezouten is. Zout verkleint de kans dat een parasiet overleeft. Hoe groot het effect van het zouten is, is in het model nog onzeker. De nieuwe inzichten hierover worden in een volgende update verwerkt.
Abstract
People can become infected with the parasite Toxoplasma through food. Although the infection will not make most people ill, it can pose a risk to unborn children during pregnancy. Infection could also pose a risk to people with severely impaired immunity, such as people with AIDS or people who recently had an organ transplant.
Therefore, it is important to understand the major sources of infection. This knowledge is needed for health counselling, for example, by doctors and midwives. It also allows for action to be taken to reduce the risk of becoming infected through those sources.
The infection risk is calculated using a QMRA model. RIVM has now updated this calculation model for the second time. This update concerned infections through meat and was prompted by the availability of more and more recent data. The initial model dated from 2011 and was first updated in 2020.
The parasite is spread by cats. Oocysts (a type of small parasite eggs) end up in the environment - and ultimately in products such as fruit and vegetables - through cat poop. When these contaminated products are not properly washed, peeled or sufficiently cooked, they can cause infections in people. When animals are infected, parasites end up in their muscles and ultimately in their meat. If meat from animals such as cows and pigs is not frozen or is consumed while still undercooked, it can cause an infection.
For fresh meat, such as steak or pork tenderloin, the risk of infection per prepared portion is usually low. However, as these products are widely consumed, fresh meat is a major source of Toxoplasma infections when the risk is calculated for the entire population. This is relevant information for policymakers.
The highest risk of infection for individuals is when they consume raw meat products, such as steak tartare, rosbief and filet americain. The risk of infection through raw meat products largely depends on the salting process during production. Salt reduces the chances of a parasite surviving the production process. The extent of the effect of salting the products remains uncertain in the model. The new insights into this matter will be incorporated into the next update.
Uitgever
- Instituut
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM
Resterend
- Grootte
- 1551 kb