In de circulaire economie zijn veiligheid en duurzaamheid belangrijk, naast het efficiënt gebruik van grondstoffen. Gezondheidsrisico’s moeten worden vermeden. Recycling is niet duurzaam als dit veel energie kost en veel stoffen worden uitgestoten. Veiligheid en duurzaamheid moeten daarom voorop staan bij het ontwerpen van producten. Het project DIRECT zet zich hiervoor in.

Binnen het project DIRECT ontwikkelt RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu een methode om aan het begin van een ontwerpproces al te kunnen inschatten hoe veilig en duurzaam een product zal zijn. Ook implementeren we deze methode in de praktijk.

Ontwerpers en andere belanghebbenden krijgen bij DIRECT een belangrijke rol. DIRECT bestaat uit drie verschillende stappen.

Stap 1: overzicht

Het maken van een overzicht van de wetenschappelijke literatuur met de lessen die daaruit getrokken kunnen worden. Tegelijkertijd brengen we een netwerk van belanghebbenden in kaart.

Stap 2: praktijkonderzoek

Het uitvoeren van drie praktijkonderzoeken om te zien hoe circulaire producten kunnen bijdragen aan veiligheid en duurzaamheid. We kijken ook wat dit betekent voor de methodiek die ontwikkeld moet worden.

Deze 3 onderzoeken zijn:

  1. Het vangen van CO2carbon dioxide uit de lucht door algen en met deze algen vervolgens chemische stoffen maken.
  2. Het circulair ontwerpen van plastic medische hulpmiddelen.
  3. Het gebruik van nanomaterialen in zonnepanelen.

Bij de selectie van casuïstiek houden we rekening met een aantal criteria: 

  • Wordt er gewerkt aan een circulaire oplossing of product?
  • Wordt er ontworpen/geïnnoveerd?
  • Speelt veiligheid/duurzaamheid een rol?
  • Is er data (of gegevens over het ontwerp of materiaal) beschikbaar en is er bereidheid om die te delen?
  • Wordt de uitkomst van de case study gebruikt? Is er mogelijkheid tot aanpassingen in het (productie)proces/ sturing o.b.v. duurzaamheid/veiligheid?
  • Indien relevant, kent het bedrijf/de ontwerper de keten en kunnen we samenwerken met partners in de keten?

Stap 3: methodiek

Het maken van een geïntegreerde methodiek, die zo breed mogelijk gebruikt kan worden in ontwerpprocessen. Deze methodiek moet ook kunnen bijdragen aan bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld een bedrijfsstrategie. Daarom kijken we naast het ontwerpen van producten, ook naar wat er mogelijk nodig is verderop in de keten.

Verwacht resultaat

DIRECT levert een praktische methode op die ontwerpers kunnen gebruiken om bij het ontwerpen al te kunnen bepalen hoe veilig en duurzaam hun product wordt.

Daarnaast draagt DIRECT bij aan het ontstaan van een netwerk van bedrijven en personen die met het RIVM samenwerken bij de ontwikkeling van deze en mogelijk andere methodieken.

DIRECT is gestart in 2019 en loopt tot 2022. DIRECT staat voor Designing inclusively for a safe and sustainable circular economy transition.  Het RIVM voert dit onderzoek uit in het kader van haar Strategisch Programma (SPRStrategisch Programma RIVM ). Met dit programma werkt het RIVM aan expertiseontwikkeling en innovatieve onderzoeksprojecten, zodat het RIVM klaar staat voor de vragen van morgen.

Voor meer informatie, neem contact op met Mark Montforts (mark.montforts@rivm.nl).