De COVID-19 epidemie en de maatregelen om die te bestrijden hebben tot grote verschuivingen in de gezondheidszorg geleid: sommige zorg kwam geheel stil te liggen, soms werd ook zorg in aangepaste vorm gegeven, zoals via de telefoon of via beeldbellen. Het uitstellen, aanpassen of door de patiënt vermijden van zorg kan leiden tot negatieve gevolgen voor de gezondheid.

Het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft aan het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gevraagd om deze indirecte effecten van de COVID-19 epidemie op zorg en gezondheid in kaart te brengen. Het gaat hierbij om het inventariseren van de omvang van de uitgestelde, afgeschaalde, vermeden of niet gegeven zorg en het maken van een inschatting van de gezondheidseffecten hiervan.

Indirecte gevolgen

Om deze indirecte gevolgen van de COVID-19 epidemie en de bestrijdingsmaatregelen voor de gezondheid te onderzoeken zijn gegevens over de omvang van verminderd geleverde zorg opgevraagd bij medisch specialistische verenigingen, paramedische beroepsorganisaties, koepelorganisaties in de zorg, patiëntenorganisaties en kennispartners. Op basis van literatuuronderzoek worden de gevolgen die uitstel (of afstel) van zorg (screening, diagnostiek en behandeling) heeft voor de gezondheid ingeschat. Uiteindelijk zullen deze cijfers en inzichten vanuit de literatuur vertaald worden naar schattingen van gezondheidseffecten. Dit onderzoek zal 3-wekelijks geactualiseerd en uitgebreid worden, waarmee toegewerkt wordt naar een kwantitatieve inschatting van de indirecte effecten van de COVID-19 epidemie op de zorg en gezondheid, anders dan de effecten van het virus zelf.

Derde rapportage

In de eerste (peildatum 25 mei 2020) en tweede (peildatum 15 juni 2020) rapportage werd voor een groot aantal sectoren in de zorg inzicht gegeven in de omvang van uitgestelde of aangepaste zorg als gevolg van de COVID-19 epidemie. Deze derde rapportage (peildatum 10 juli 2020) bevat een actualisatie van cijfers uit de eerste rapportages en een aantal nieuwe gegevens, onder andere over huisartsenposten, mondzorg, paramedische zorg en langdurige zorg. Deze rapportage bevat ook informatie over de betekenis van COVID-19 vanuit het perspectief van de patiënt, onder andere over huisartsenzorg, zorg en ondersteuning in de thuissituatie, chronische ziekten, seksuele gezondheid en fysiotherapie.