Doelgroep

Het duurzaamheidsbeleid richt zich voornamelijk op medewerkers. Door zorg op afstand te stimuleren, zet het ziekenhuis ook in op patiënten.

Doel

Erasmus MC wil CO2 (carbon dioxide)-uitstoot verlagen en actieve mobiliteit stimuleren: het kiezen voor de fiets of het ov of een slimme combinatie daarvan. Hoewel er geen specifieke doelen zijn vastgesteld voor het gebruik van de fiets, het openbaar vervoer of de auto, is het duidelijk dat het ziekenhuis autogebruik wil ontmoedigen. Hoe minder auto’s, hoe beter.

Dit is niet alleen goed voor het milieu en de gezondheid, maar ook broodnodig vanwege de beperkte parkeerruimte (slechts 600 plekken voor 17.000 mensen) en de toenemende drukte. Bovendien wordt het centrum van Rotterdam steeds minder toegankelijk voor auto’s, waardoor alternatieve vormen van vervoer steeds noodzakelijker worden.

Aanpak

Bij medewerkers

Duurzame en gezonde mobiliteit wordt bij medewerkers gestimuleerd:

• via regels/beleid:
  • Parkeertarieven zijn hoog binnen gemeente Rotterdam. Het ziekenhuis heeft daarom ook hoge parkeertarieven, omdat anders iedereen bij het ziekenhuis gaat parkeren. Deze tarieven gelden voor zowel bezoekers/patiënten als personeel. Niet alleen vanwege duurzaamheid en gezondheid, maar dus ook om te voorkomen dat te veel mensen bij het ziekenhuis parkeren, waar de parkeerplekken al beperkt zijn.
     
  • Alleen voor mensen die echt een parkeerplek nodig hebben, wordt een parkeerplaats gereserveerd. Denk aan mensen die in ploegen-/nachtdienst werken.
     
  • Alle medewerkers kunnen een fietsvergoeding inclusief materiaal (regenpak, helm en goed slot) krijgen.
     
• via overige activiteiten:
  • Gamification: met een app probeert het ziekenhuis medewerkers te verleiden tot duurzame en gezonde mobiliteit. Eerst gebruikte het ziekenhuis de Dumoco+ app, maar nu de daarmee vergelijkbare app Reiswijs.
     
  • De Dumoco+ app gaf bonussen/spaarpunten voor gebruik van fiets, lopen en het ov. Hiermee kon je producten kopen in een webshop, challenges aangaan en als ziekenhuis meedingen naar een prijs voor het meest duurzame ziekenhuis. Het ziekenhuis met de meeste punten kreeg de prijs.
     
  • Op ‘Fiets naar je Werk Dag’ zijn fietshelmen uitgedeeld na een prijsvraag en de fietser werd extra in het zonnetje gezet.

Bij bezoekers en patiënten

Duurzame mobiliteit bij bezoekers en patiënten van het Erasmus MC (Erasmus University Medical Center) wordt gestimuleerd door focus op bereikbaarheid van het ziekenhuis, en minder op gezondheid:

• hoge parkeertarieven.
   
• via brieven bezoekers informeren over beperkte parkeermogelijkheden en wijzen op de gezondere en duurzame alternatieven zoals fiets en het ov.
   
• Meer consulten op afstand. In de coronatijd werden 35-50% van de poliklinische consulten online gedaan. Nu streeft het ziekenhuis ernaar om gemiddeld 30% van de consulten online te doen.
   
  • Bij artsen leefde het idee dat patiënten het prettiger zouden vinden om face to face  contact te hebben, bijvoorbeeld bij moeilijke gesprekken. Artsen en de programmamanager duurzaamheid kwamen er via gesprekken met patiënten achter, dat er patiënten zijn die het juist fijn vinden om gesprekken in hun eigen vertrouwde omgeving te voeren. Dit biedt meer mogelijkheden voor online consulten. Het is hierbij belangrijk om goed naar de ervaringen op de werkvloer te blijven luisteren.
     
  • Patiënten vinden consulten op afstand inmiddels ook steeds normaler.

Rolverdeling

Binnen Erasmus MC zorgt een speciale programmamanager vanuit het strategisch programma ‘Een duurzaam Erasmus MC’ voor alles wat met duurzaamheid te maken heeft. Deze persoon brengt de juiste mensen samen om nieuwe plannen te maken en te zorgen voor goede voorzieningen. Ook luistert de programmamanager goed naar het personeel, bijvoorbeeld als medewerkers aangeven dat betere ov-regelingen gewenst zijn of fietsregelingen optimalisatie verdienen. Zoals de vergoedingen voor het aanschaffen van een fiets of het dragen van een fietshelm.

In het ziekenhuis zijn er ook verschillende Green-teams. Dit zijn groepen enthousiaste, intrinsiek gemotiveerde medewerkers die zich inzetten voor een duurzamer ziekenhuis en hun collega’s hierover informeren.

Verder zijn veel mensen betrokken bij het maken en/of toetsen van beleid, zoals de ondernemingsraad, managers, bestuurders en HR (human resources)-(beleids)adviseurs. HR helpt ook nieuwe medewerkers met informatie en advies over duurzame keuzes.

Buiten het ziekenhuis werkt het Erasmus MC onder andere samen met de gemeente Rotterdam en de organisatie 'Zuid-Holland bereikbaar' en openbaar vervoer organisaties. Het ziekenhuis neemt deel aan regionaal overleg met alle ziekenhuizen uit de regio. Mobiliteitsbeleid is bij deze overleggen een belangrijk onderwerp.

Onderzoek

Monitoring in het ziekenhuis: momenteel parkeert naar schatting 7% van het personeel bij het ziekenhuis. Uit een steekproef onder medewerkers bleek dat een groot aantal (75 %) medewerkers gebruikmaakt van gecombineerd vervoer. Zij leggen de reis naar hun werk dus met meerdere vervoersmiddelen af. Bijvoorbeeld eerst een stuk met de auto en vervolgens met het ov. Vanaf 2025 wordt het mogelijk om beter te meten hoeveel medewerkers precies gebruikmaken van fiets, ov en auto, vanwege de nieuwe wetgeving werkgebonden personenmobiliteit.

Het Erasmus MC (Erasmus University Medical Center) signaleert dat sinds het invoeren van de ov- en fietsvergoeding vanuit de CAO ziekenhuizen de fietsenstalling (over)vol zit. Er lijkt ook sprake van een normverandering: binnen afdelingen stimuleren mensen elkaar om een gezondere optie voor vervoer te kiezen.

Succesfactoren

Erasmus MC benoemt als belangrijkste succesfactor de samenwerking met meerdere partijen:

Ga in gesprek met de openbaar vervoer organisaties en/of de gemeente, partnerziekenhuizen en andere organisaties die mobiliteit in de regio aanpakken. Werk zoveel mogelijk samen. Kijk gezamenlijk wat kan worden aangepakt, bijvoorbeeld dienstregelingen, veilige (fiets)routes en vergoedingen. Een goede samenwerking helpt ook bij eventuele knelpunten, zoals afhankelijkheid van de omgeving. 

Tijdig afstemmen met elkaar en elkaar weten te vinden, voorkomt bij het uitlopen van wegwerkzaamheden dat medewerkers in de knel komen. En daarom op een minder duurzame manier naar het ziekenhuis gaan reizen. Erasmus MC geeft aan dat een groot aantal personeelsleden sinds coronatijd van de mogelijkheid gebruikmaakt om thuis te werken. Dit levert ook een substantiële bijdrage aan de duurzaamheidsdoelen van het ziekenhuis.