Wat is de vaccinatie tegen gordelroos?

De vaccinatie tegen gordelroos bestaat uit twee prikken met het vaccin Shingrix. Tussen de prikken zitten twee tot zes maanden. De gordelroosvaccinatie voorkomt negen van de tien gevallen van gordelroos en langdurige pijn door gordelroos. De bescherming houdt minstens zes tot tien jaar aan.  

Voor wie kan vaccinatie tegen gordelroos nuttig zijn?

Vaccinatie tegen gordelroos kan nuttig zijn voor:  

• mensen van 60 jaar en ouder
• mensen uit bepaalde medische risicogroepen. Door ziekte of behandeling is hun afweer extra kwetsbaar. De vaccinatie wordt vergoed voor volwassenen die:
  • een stamceltransplantatie (kortgeleden) hebben gehad of gepland hebben staan;
  • een kwaadaardige tumor of bloed- of lymfeklierkanker hebben en een behandeling krijgen die het immuunsysteem onderdrukt;
  • een orgaantransplantatie hebben gehad of gepland hebben staan;
  • hiv (Humaan Immunodeficientievirus) hebben;
  • behandeld (gaan) worden met afweeronderdrukkende biologicals of JAK-remmers.

Waar kan ik een vaccinatie tegen gordelroos halen?

U kunt een afspraak maken voor een gordelroosvaccinatie bij uw huisarts of bij een vaccinatiebureau.  

Valt u in een medische risicogroep? Dan kunt u een gordelroosvaccinatie krijgen via uw behandelend arts.  

Wordt vaccinatie tegen gordelroos vergoed?  

Gordelroosvaccinatie wordt vergoed voor mensen uit de medische risicogroepen. Dus mensen die een stamceltransplantatie of orgaantransplantatie krijgen of hebben gehad, immuunsysteem-onderdrukkende medicijnen (gaan) krijgen, een bepaalde vorm van kanker hebben of hiv hebben. Hoort u bij een van deze medische risicogroepen en wilt u een gordelroosvaccinatie? Bespreek dit dan met uw behandelend arts. U moet mogelijk wel eigen risico betalen.  

Valt u niet in een van deze medische risicogroepen en wilt u zich tegen gordelroos laten vaccineren? Dan moet u de vaccinatie zelf betalen.  

Hoe goed werkt het vaccin tegen gordelroos?

Het vaccin tegen gordelroos werkt zeer goed. Bij volwassenen van 50 jaar en ouder voorkomt het vaccin rond de 90 procent van de gordelroosgevallen. Dat betekent dat van elke tien gordelroosgevallen, er negen kunnen worden voorkomen door vaccinatie. Ook voorkomt vaccinatie 90 procent van de gevallen waarin mensen na gordelroos nog lange tijd ernstige pijnklachten houden. Zes tot tien jaar na vaccinatie is dit nog ruim 80 procent.

Mogelijke bijwerkingen van vaccinatie tegen gordelroos

Vaccinatie tegen gordelroos is veilig. Wel komen er veel milde bijwerkingen voor, zoals:  

• pijn op de injectieplaats
• spierpijn
• maag-darmklachten, zoals misselijkheid, buikpijn, overgeven en diarree
• vermoeidheid  
• hoofdpijn  
• koorts

Deze klachten kunnen vervelend zijn, maar duren meestal niet langer dan drie dagen. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam.

Een uitgebreide beschrijving van mogelijke bijwerkingen vindt u in de bijsluiter van het vaccin tegen gordelroos en op de site van bijwerkingencentrum Lareb.

Verkleint gordelroosvaccinatie de kans op dementie?

Verschillende onderzoeken laten zien dat vaccins tegen gordelroos misschien ook helpen bij het verminderen of uitstellen van dementie. Op dit moment zijn deze onderzoeken nog niet voldoende om gordelroosvaccinatie aan te bevelen om dementie te voorkomen. Daar is meer onderzoek voor nodig.  

Ik heb al eens gordelroos gehad. Heeft vaccinatie dan nog zin?

Ook als iemand al eens gordelroos heeft gehad, kan vaccinatie nuttig zijn om een nieuwe gordelroosinfectie te voorkomen.

Helpt een gordelroosvaccinatie tegen langdurige pijn door gordelroos (PHN)?

Een deel van de mensen die gordelroos heeft gehad, blijft na het verdwijnen van de korstjes last houden van pijn. Dit wordt postherpetische neuralgie (PHN) genoemd. De pijn komt doordat er zenuwen ontstoken zijn. Gordelroosvaccinatie helpt niet om van deze pijn af te komen als deze klachten al zijn ontstaan. Daar kan een vaccinatie niets meer aan veranderen. Vaccinatie voorkomt (het opnieuw krijgen van) gordelroos en PHN, maar het is geen behandeling ervan.