Tussen 2005 en 2024 daalde de stikstofneerslag in Natura 2000-gebieden met ongeveer 29 procent. Dit komt doordat verschillende sectoren minder stikstof uitstoten. De hoeveelheid stikstof boven de kritische depositiewaarde (KDW) nam in deze periode met 53 procent af. Toch is het grootste deel van het oppervlak van Natura 2000-gebieden nog steeds overbelast. Dat staat in de Monitor stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden 2026.
In de Omgevingswet staat voor welk oppervlak aan stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden de stikstofneerslag onder de kritische depositiewaarde (KDW) moet liggen. Het RIVM onderzoekt elk jaar hoe de neerslag van stikstof zich in deze gebieden ontwikkelt en of de wettelijke doelen worden gehaald.
In de Monitor stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden 2026 zijn de stikstofcijfers vanaf 2005 opnieuw berekend aan de hand van de laatste gegevens en inzichten. Ook is het jaar 2024 aan deze reeks toegevoegd.
Daling stikstofneerslag totaal en per sector
Tussen 2005 en 2024 daalde de totale stikstofneerslag in Natura 2000-gebieden met ongeveer 29 procent. De bijdrage van de Nederlandse industrie en het verkeer aan de totale neerslag daalde tussen 2005 en 2024 met 37 procent. De bijdrage van de Nederlandse landbouw daalde in deze periode met 15 procent. Ook de bijdrage van overige sectoren daalde met 15 procent. De neerslag uit buitenlandse bronnen nam met 29 procent af.
Doelen iets dichterbij, maar grootste deel Natura 2000-gebieden blijft overbelast
De KDW geeft aan hoeveel stikstof de natuur aankan voordat er schade kan ontstaan. Wanneer er lange tijd veel stikstof op een gebied neerdaalt, kunnen er minder verschillende planten en dieren in leven. Afwisseling in de natuur is belangrijk voor een gezonde leefomgeving.
De hoeveelheid stikstof boven de kritische depositiewaarde nam tussen 2005 en 2024 met 53 procent af. Toch is ook met deze daling het grootste deel van het oppervlak van Natura 2000-gebieden nog steeds overbelast.
In 2024 was de neerslag op 31 procent van het stikstofgevoelig oppervlak lager dan de KDW. Dat is minder dan de doelen uit de Omgevingswet. Daarin staat dat dit oppervlak 40 procent moet zijn in 2025, 50 procent in 2030 en 74 procent in 2035.
Reflectie op maatregelen kabinet-Jetten
Op 4 september 2026 publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een reflectie op het nieuwe maatregelenpakket van het kabinet-Jetten voor landbouw, natuur en stikstof. Het RIVM werkte mee aan het rapport, onder meer met de analyse van de effecten die deze maatregelen kunnen hebben op de stikstofdepositie.
Deze Monitor kijkt terug naar de ontwikkeling van de stikstofdepositie tot en met 2024. Daarnaast zijn prognoses opgenomen op basis van beleid dat voldoende concreet was uitgewerkt op 1 mei 2024. Het nieuwe maatregelenpakket is daarom nog geen onderdeel van deze Monitor.