Samenvatting

Bewoners van Bonaire vinden het eiland over het algemeen een fijne en mooie plek om te wonen. Wel maken ze zich zorgen over milieuvervuiling en effecten daarvan op gezondheid. Deze zorgen gaan over veel verschillende onderwerpen, zoals zwerfafval, stof, geluidsoverlast of vervuild water. De grootste zorgen hebben bewoners over de branden en de groeiende berg afval bij de afvalstortplaats van het bedrijf Selibon, locatie Lagun. Mensen die vlakbij de afvalstortplaats wonen ervaren al lange tijd verschillende gezondheidsklachten. En tijdens branden op de afvalberg hebben ze last van benauwdheid, hoesten en zere ogen. Dit blijkt uit een verkenning van het RIVM. 

Bewoners van Bonaire hebben behoefte aan actie om vervuiling op het eiland en de effecten hiervan te verminderen. Ze willen dat de overheid (het Openbaar Lichaam Bonaire) hiervoor haar verantwoordelijkheid neemt en duidelijk communiceert wat ze doet. Het RIVM adviseert het OLB om met deze signalen aan de slag te gaan. 

Het RIVM adviseert om rond de afvalstortplaats en de woningen eromheen te meten welke stoffen uit de afvalstortplaats vrijkomen. Ook adviseert het RIVM om beter zicht te krijgen op de gezondheid van mensen die vlakbij de stortplaats wonen. Het RIVM benadrukt daarbij dat onderzoek hiernaar belangrijk is, maar tijd kost. Dit mag het vinden van oplossingen voor de afvalstortplaats niet vertragen. 

Voor het hele eiland adviseert het RIVM om meer inzicht te krijgen in milieuvervuiling en effecten op gezondheid. Daar zijn nu weinig data over beschikbaar. Het advies is onder andere gericht om de kwaliteit van de bodem, water en lucht te gaan meten en deze informatie goed op te slaan. Zo kan de komende jaren een steeds beter beeld ontstaan van de kwaliteit van het milieu en kunnen goede besluiten en acties worden genomen. Ten slotte adviseert het RIVM aan de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) Bonaire om zo veel mogelijk gebruik te maken van resultaten van lopende en startende gezondheidsstudies op het eiland, zoals de Gezondheidsmonitor (Omnibus) en de PIENTER-studie. 

Het RIVM heeft voor deze verkenning eerdere onderzoeken bestudeerd. Daarnaast is met betrokkenen gesproken en is bewoners via een vragenlijst gevraagd wat zij van hun omgeving vinden. Het RIVM deed dit onderzoek in opdracht van het OLB, in afstemming met GGD Bonaire.

Resúmen pa Publiko (Papiamentu)

Kontaminashon di medio ambiente i salú na Boneiru. Konseho pa akshon i investigashon 

Habitantenan di Boneiru por lo general ta haña ku nan isla ta un lugá bunita i agradabel pa biba. Nan ta preokupá sí tokante kontaminashon di medio ambiente i e impakto di esaki riba salú. E preokupashonnan ta trata di hopi diferente tópiko, manera shushi kantu di kaminda i den mondi, stòf, molèster di sonido, òf awa kontaminá. E preokupashonnan mas grandi di e habitantenan ta tokante e kandelanan i e seru di shushi ku ta birando mas grandi na e lugá di depositá shushi (lèntfel) di e kompania Selibon, na Lagun. Hendenan ku ta biba pegá ku lèntfel pa hopi tempu kaba tin diferente keho di salú. I na momentu ku tin kandela riba e seru di shushi, nan ta sinti benout i nan tin molèster di tosamentu i doló di wowo. Esaki ta resultá for di un eksplorashon di RIVM. 

Habitantenan di Boneiru tin nesesidat pa akshon pa redusí kontaminashon na nan isla i e impakto di esaki riba nan salú. Nan ke pa gobièrnu (Entidad Públiko Boneiru) asumí su responsabilidat pa esaki i komuniká na un manera klarito tokante kiko nan ta hasi. RIVM ta konsehá Entidat Públiko Boneiru pa kuminsá aktua a base di e señalnan aki. 

RIVM ta konsehá pa midi rònt di e lèntfel i e kasnan den serkania pa sa kua ta e supstansianan ku ta sali for di e lènfel. Tambe RIVM ta konsehá pa haña un mihó bista di salú di e hendenan ku ta biba pegá ku e lèntfel. RIVM ta enfatisá ku ta importante pa investigá esaki, pero ku esaki ta tuma tempu. Esaki no mester kousa tardansa pa haña solushon pa e lèntfel. 

Pa henter Boneiru, RIVM ta konsehá pa haña mas konosementu di kontaminashon di medio ambiente i esaki su impakto riba salú. Na e momentu akí tin tiki dato disponibel di esaki. E konseho ta enfoká entre otro riba midimentu di kalidat di suela, awa i aire, i pa warda e informashonnan akí bon. Di e manera akí den e añanan binidero kada biaha por surgi un mihó imágen di kalidat di Boneiru su medio ambiente i e ora ei por tuma bon desishon i akshon. Finalmente RIVM ta konsehá GGD Boneiru pa mas tantu posibel hasi uso di resultadonan di e investigashonnan di salú ku ta andando òf ku ta kuminsando na Boneiru, manera e Mónitòr di Salú (Omnibus) i e investigashon PIENTER. 

Pa e eksplorashon akí, RIVM a studia investigashonnan anterior. Banda di esaki nan a papia ku personanan enbolbí i pa medio di un lista di pregunta nan a puntra e habitantenan kiko nan ta pensa di nan bisindario. RIVM a hasi e investigashon akí riba enkargo di Entidat Públiko Boneiru, den koordinashon ku GGD Boneiru.

Resumen para el ciudadano (Español)

Contaminación ambiental y salud en Bonaire. Recomendaciones para acción e investigación 

Los habitantes de Bonaire consideran, en general, que la isla es un lugar agradable y bonito para vivir. Sin embargo, les preocupa la contaminación ambiental y sus efectos en la salud. Estas preocupaciones abarcan diversos temas, como basura dispersa, polvo, contaminación acústica o agua contaminada. Las mayores inquietudes de los residentes se centran en los incendios y la creciente montaña de residuos en el vertedero de la empresa Selibon, en la ubicación Lagun. Las personas que viven cerca del vertedero llevan mucho tiempo experimentando diversas afectaciones de salud. Además, durante los incendios en el vertedero sufren dificultad para respirar, tos y ojos irritados. Así lo revela una investigación exploratoria del RIVM. 

Los habitantes de Bonaire desean acciones para reducir la contaminación en la isla y sus efectos. Quieren que el gobierno (el Cuerpo Público de Bonaire, OLB) asuma su responsabilidad y comunique claramente lo que está haciendo. El RIVM recomienda al OLB que actúe ante estas señales. 

El RIVM aconseja medir, en los alrededores del vertedero de basura y las viviendas cercanas, cuáles sustancias se liberan desde el vertedero. También recomienda disponer de una visión más precisa de la salud de las personas que viven cerca de este lugar. El RIVM enfatiza que esta investigación es importante, pero requiere tiempo. Esto no debe retrasar la búsqueda de soluciones para el vertedero de basura. 

Para toda la isla, el RIVM aconseja obtener una mejor comprensión de la contaminación ambiental y sus efectos en la salud, ya que actualmente hay pocos datos disponibles al respecto. La recomendación incluye, entre otras cosas, realizar mediciones específicas de la calidad del suelo, del agua y del aire, y almacenar bien esta información. Así, en los próximos años se irá obteniendo una imagen cada vez más clara de la calidad del medio ambiente, lo que permitirá tomar decisiones acertadas y adoptar medidas adecuadas. Finalmente, el RIVM recomienda a la GGD Bonaire aprovechar al máximo los resultados de los estudios de salud en curso y futuros en la isla, como el Monitor de Salud (Omnibus) y el estudio PIENTER. 

Para esta investigación exploratoria, el RIVM estudió investigaciones anteriores. Además, se dialogó con los involucrados y se preguntó a los residentes, a través de un cuestionario, qué opinan de su entorno. El RIVM realizó este estudio por encargo del OLB, en coordinación con la GGD Bonaire.