De OKIDOKI-studie is een serie van onderzoeken naar de aanwezigheid van pneumokokkenbacteriën, en andere bacteriën en virussen die luchtweginfecties kunnen veroorzaken, in de neusholte van mensen (dragerschap).

Doel van dit onderzoek

De onderzoeken leveren belangrijke informatie op over pneumokokkendragerschap op basis waarvan we – indien nodig- het Rijksvaccinatieprogramma aanpassen. Ook kunnen we met de onderzoeken naar luchtweginfecties bijdragen aan effectief voorkomen en bestrijden van deze infecties. De eerste pneumokokkendragerschapsstudie onder jonge kinderen en hun ouders startte kort voor invoering van de pneumokokkenvaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma in 2006. Sindsdien hebben we om de 2-3 jaar deze pneumokokken dragerschapsstudie herhaald. 

Nieuw onderzoek in OKIDOKI

De laatste jaren komt ziekte veroorzaakt door de meningokokken bacterie type W steeds vaker voor. Om verdere verspreiding van deze meningokokken te verminderen, wordt sinds 1 mei 2018 meningokokken ACWY-vaccinatie gegeven aan peuters rond de leeftijd van 14 maanden in plaats van de meningokokken C-vaccinatie, en start nu ook de vaccinatie van tieners. De OKIDOKI-studie is daarom uitgebreid met onderzoek naar meningokokkendragerschap. 

Gevaccineerde kinderen van 24 maanden worden uitgenodigd om samen met één van de ouders en eventuele broers en zussen (<6 jaar) mee te doen. Het antwoordkaartje wordt door de ouders teruggestuurd naar het Spaarnegasthuis in Hoofddorp waar het onderzoek uitgevoerd wordt. Het team van het Spaarnegasthuis Hoofddorp leggen de huisbezoeken af om keel-/neusswap en wat speeksel af te nemen. Vervolgens wordt door het Streeklaboratorium in Haarlem eerst onderzocht welke virussen en bacteriën erin zitten. De gevonden pneumokokken- en meningokokkenbacteriën worden verder getypeerd door het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis/Amsterdam UMCUniversitair Medisch Centrum locatie AMCAcademic Medical Center. Waarna op het laboratorium van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu wordt gekeken of er nog andere soorten bacteriën aangetoond kunnen worden. Daar wordt ook gekeken of speeksel een goed alternatief is voor de keelswap. 

Plaats en tijd

Het onderzoek naar pneumokokken- en meningokokkendragerschap wordt uitgevoerd in de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland. Eind februari 2019 zal het laatste huisbezoek plaatsvinden.

Opdrachtgever en goedkeuring 

De onderzoeken binnen de OKIDOKI-studie worden uitgevoerd in opdracht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport (VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) en ZonMWNederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie financiert het onderzoek. Het onderzoek is goedgekeurd door de Medisch Ethische Toetsingscommissie Nieuwegein.


Algemene informatie over medisch wetenschappelijk onderzoek kunt u vinden op de site van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO).