Begin november 2014 stapte ik uit het vliegtuig in Liberia. Even is het picture perfect bij het zicht van de oranje opkomende zon die over het landschap met palmbomen schijnt.

Eind 2014 ben ik voor Artsen zonder Grenzen (AzG) 5 weken in Sierra Leone geweest om mee te werken in de strijd tegen ebola. In mijn dagelijks leven werk ik als ICT-adviseur bij GGD Noord- en Oost-Gelderland.

Daar sta je dan als epidemioloog, zwetend in rubber laarzen en een broek met chloorvlekken, in de brandende Afrikaanse zon in een stoffig dorpje met de bewoners te praten. Je staat, omdat je niet mag zitten. Niets mag je aanraken en je moet 2 meter afstand houden van andere mensen, want het gaat hier om een ongekend grote ebola-epidemie.

Het Ebola Management Centrum (EMC) van Artsen zonder Grenzen (AzG) in Kailahun, Sierra Leone, werd opgericht in juni 2014, in het grensgebied van de 3 landen Sierra Leone, Liberia en Guinee.

Het is onzeker of effectieve virale medicatie tegen een ebola-infectie de omvang van de uitbraak zou hebben beperkt. Het ontbrak naast effectieve medicatie - onder andere - ook aan personeel, aan training en (isolatie)materiaal, aan snelle diagnostiek om onderscheid te kunnen maken tussen ebola en andere koortsende ziekten, aan adequate bron- en contactopsporing en aan inzicht in transmissierisico’s bij de bevolking.

Infectie met het ebolavirus is in 50-80% van de gevallen dodelijk.

Na een week training in Rotterdam en Londen vertrokken wij op 17 januari 2015 als kwartiermakers naar Sinje in Liberia om daar 1 van de 3 door Nederland gedoneerde mobiele laboratoria op te gaan zetten.

In de bestrijding van ebola speelt diagostiek in een vroeg stadium van de infectie een belangrijke rol. Bij verdachte patiënten moet een ebola-infectie zo snel mogelijk bevestigd of uitgesloten kunnen worden.

Snelle en betrouwbare laboratoriumdiagnostiek is essentieel in de bestrijding van ebola. De Nederlandse overheid heeft 3, mede door de afdeling Viroscience van het Erasmus MC opgezette mobiele laboratoria, gefinancierd. In dit artikel de achtergronden opzet en uitvoering van dit project.

De bestrijding van de ebolagezondheidscrisis was een ingewikkeld proces, waarbij verschillende partijen betrokken waren. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is actief geweest vanaf februari 2014 toen de eerste patiënten uit Guinee werden gerapporteerd.