Antibioticaresistentie (ABRantibioticaresistentie) is een bedreiging voor de volksgezondheid. Om ons hier tegen te beschermen, moeten we weten hoe vaak en waar Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMObijzonder resistente micro-organismen) voorkomen en welke trends zich daarin voordoen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) verzamelt en analyseert deze gegevens systematisch. Dit noemen we surveillance. Voor deze surveillance en het voorkomen van verspreiding van resistentie is het van belang dat medisch microbiologische laboratoria (MMLmedisch microbiologisch laboratorium’s) met het RIVM gegevens uitwisselen. Op basis hiervan kunnen zorgverleners in een vroeg stadium maatregelen nemen om besmetting bij meer mensen te voorkomen. Laboratoria kunnen informatie sneller en beter delen wanneer de codering eenduidig is, zoals bij Eenheid van Taal. Bovendien is deze methode minder arbeidsintensief.

Doe mee met Eenheid van Taal in ABR

Antibioticaresistentie – ABR – is een bedreiging voor de volksgezondheid.
Om ons hiertegen te beschermen, moeten we weten hoe vaak en waar Bijzonder Resistente Micro Organismen voorkomen en welke trends er zijn.
Daarom wisselen laboratoria en het RIVM data met elkaar uit. Het RIVM analyseert dit systematisch. Dat kan nog sneller en beter als de codering eenduidig is, zoals bij Eenheid van Taal.
De Nederlandse Labcodeset is een gestandaardiseerde labcodelijst. Voor antibioticaresistentie is er een codelijst vastgesteld in samenwerking met een aantal laboratoria. Deze codelijst bestaat uit laboratoriumcodes voor materialen, antibiotica en micro-organismen. Aanvragen en uitslagen van laboratoriumonderzoek kunnen hiermee eenduidig en digitaal uitgewisseld worden.
Het is duidelijk dat als je ervoor zorgt dat die data uniform en makkelijk kunnen worden aangeleverd, dat je er uiteindelijk allemaal voordeel van hebt.
Het wordt kwalitatief beter, minder fout gevoelig en tijdsbesparend.
Voor de implementatie van Eenheid van Taal in ABR, vertaal je de eigen labcodes één keer naar de codes van de Nederlandse Labcodeset. Een nieuw informatiesysteem inrichten is dus niet nodig.
Om mee te kunnen doen, stel je een eigen projectteam samen. Je krijgt tijdens de implementatie ondersteuning van het landelijk projectteam.
Als jouw laboratorium in 2019 aansluit, ontvang je een vast bedrag als vergoeding voor de implementatiekosten.
Tegen labs die nu nog twijfelen zou ik zeggen dat het belangrijk is om nu in te stappen. En ik denk dat dit project de opmaat is naar veel meer eenheid van taal, en een veel breder gebruik van de Nederlandse lapcodes set in de communicatie. Niet alleen met het RIVM maar ook tussen Laboratoria’s onderling.
Commununicatie met je huisarts, met een specialist in het ziekenhuis die gebruik zullen maken met deze eenheid van communicatie.
Ik denk dat ieder lab mee zal moeten doen.
Heb je interesse om mee te doen? Stuur dan een mail naar abr@rivm.nl

“Alle MMLmedisch microbiologisch laboratorium’s zouden deze labcodeset moeten gebruiken. Het maakt de communicatie tussen laboratoria echt makkelijker. Met de Nederlandse Labcodeset ben je klaar voor de toekomst!”
Leo Smeets, medisch microbioloog Reinier Haga, Koploper bij de invoering van Eenheid van Taal in ABRantibioticaresistentie

Nieuwe labcodeset: Eenheid van Taal

De Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMMNederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie), NictizNationaal ICT instituut in de Zorg en het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu hebben, samen met een aantal laboratoria, voor Eenheid van Taal een gestandaardiseerde labcodelijst ontwikkeld: de Nederlandse Labcodeset. Deze Nederlandse Labcodeset bevat laboratoriumcodes (zoals bloed, infecties en micro-organismen) die bedoeld zijn voor de digitale uitwisseling van gegevens tussen laboratoriumspecialisten, zorgverleners en onderzoekers van instellingen voor de volksgezondheid in Nederland. Met deze Eenheid van Taal in de labcodeset kunnen aanvragen en uitslagen van laboratoriumonderzoek in Nederland eenduidig uitgewisseld worden.

Het Informatieberaad Zorg erkent sinds januari 2019 de Nederlandse Labcodeset als een belangrijke bouwsteen voor informatie-uitwisseling in het zorgstelsel. ABRantibioticaresistentie is het eerste onderdeel waarbij laboratoria en het RIVM structureel gebruik maken van de Nederlandse Labcodeset. Wanneer eind 2020 alle laboratoria zijn aangesloten op Eenheid van Taal in ABR, ontstaan mogelijkheden om op andere terreinen gebruik te maken van de Nederlandse Labcodeset. Zoals voor de aanvragen van huisartsen of voor het uitbesteden van onderzoek aan andere laboratoria. Om met Eenheid van Taal in ABR te werken, hoeven laboratoria alleen de codes in hun systeem naar de Nederlandse Labcodeset te vertalen. Het is dus niet nodig om het hele laboratorium informatie systeem opnieuw in te richten.

“Eenheid van Taal in ABRantibioticaresistentie is noodzakelijk. Je hebt het écht nodig om goed inzicht te krijgen voor het nemen van de juiste maatregelen.”
Marc Bonten, UMCUniversitair Medisch Centrum Utrecht,  Deelnemer pilotfase Eenheid van Taal in ABR

Voordelen van Eenheid van Taal

Binnen Eenheid van Taal in ABRantibioticaresistentie lopen 2 trajecten: Lab2lab en Lab2publichealth. Beide berichten zijn een onderdeel van de informatiestandaard Labuitwisseling van NictizNationaal ICT instituut in de Zorg en bieden voordelen voor een MMLmedisch microbiologisch laboratorium wanneer het is aangesloten bij Eenheid van Taal in ABR.

Lab2lab

  • Verbeteren elektronische uitwisseling tussen labs
  • Efficiëntere werkwijze
  • Betere samenwerking

MML’s wisselen bij uitbesteding van onderzoeken onderling berichten uit via een Lab2lab koppeling. Zo worden bijvoorbeeld typeringen voor MRSAMethicillin-resistant Staphylococcus aureus en CPECarbapenamse-producerende enterobacteriaceae aangevraagd bij het laboratorium van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Hierbij maken laboratoria gebruik van eigen codes die zij zelf moeten vertalen. Dit is niet meer nodig bij aansluiting op Eenheid van Taal. De aangesloten MML’s maken gebruik van de Nederlandse Labcodeset en een gestandaardiseerde Lab2lab koppeling. Laboratoria kunnen deze koppeling gebruiken voor de onderlinge berichtenuit¬wisseling. Gegevens hoeven niet langer handmatig overgetypt te worden, waarmee de kans op fouten en de hieruit volgende herstelacties worden verminderd. Dit maakt de samenwerking tussen de MML’s gemakkelijker.

Lab2publichealth

Verbeterde elektronische uitwisseling tussen laboratoria en RIVM-systemen

  • Verminderde foutgevoeligheid
  • Sneller inzicht in voorkomen van ABR
  • Sneller maatregelen nemen

Met Lab2publichealth worden uitslagen van antimicrobiële gevoeligheidsbepalingen dagelijks (in plaats van maandelijks) op een gestandaardiseerde en geautomatiseerde wijze verstuurd aan het RIVM. Dit verkleint de kans op fouten en gegevens worden sneller teruggekoppeld. Veranderingen in de epidemiologie zijn hierdoor eerder inzichtelijk. Op basis hiervan kunnen zorgprofessionals en beleidsmakers (lokaal, regionaal en landelijk) tijdig maatregelen nemen om verdere verspreiding te voorkomen.

Sluit nu aan bij Eenheid van Taal

Een pilot met 6 MML’s liet zien dat Eenheid van Taal in ABR werkt. Vijf van deze laboratoria leveren inmiddels volgens de nieuwe wijze structureel informatie aan voor de ABR-surveillance. Onlangs stapten 8 nieuwe laboratoria in het project. Dit betekent dat er in de loop van 2019 al 14 laboratoria operationeel zijn met Eenheid van Taal in ABR. In 2019 kunnen er nog eens 20 laboratoria aansluiten. Wil je dat jouw MML daar ook bij hoort? De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stelt via het RIVM geld beschikbaar voor laboratoria die in 2019 aansluiten.

Eenheid van Taal implementeren

Met de implementatie van Eenheid van Taal vertaalt een laboratorium de eigen voor ABR gebruikte labcodes één keer naar de codes van de Nederlandse Labcodeset. Een nieuw informatiesysteem aan elkaar inrichten is dus niet nodig. De laboratoria krijgen het advies om een projectteam samen te stellen met een (arts)-microbioloog, applicatiebeheerder en project-coördinator. Tijdens de implementatie word je ondersteund door het landelijke projectteam. Je ont¬vangt informatie, tips en templates. Ook kan je voorlichtingsbijeenkomsten bijwonen en krijg je ondersteuning bij de vertaling van de labcodes. Er vindt nauwe afstemming plaats tussen het MML, het landelijke projectteam en de leveranciers over voortgang en planning.

Infographic implementatie Eenheid van Taal

In 2017 zijn 6 laboratoria gestart met een pilot EvT in ABRantibioticaresistentie. Waarvan 5 labs nu operationeel zijn. Zij zijn nu in staat om dagelijks de surveillancegegevens uit het Laboratorium Informatie Mangagement Systeem (LIMSLaboratory information management system) automatisch naar het landelijk systeem bij het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu te sturen. Het 6e pilot-lab wordt dit jaar operationeel.

Pilotlabs

  • Universitair Medisch Centrum Utrecht
  • RLM Dordrecht/Gorinchem
  • CBSL Hilversum
  • St. Antonius
  • Diakonessenhuis
  • Saltro

Nadat de pilot in 2018 succesvol werd afgerond, zijn er aan het einde van dat jaar nog eens 8 MMLmedisch microbiologisch laboratorium’s gestart. Zij fungeren als koplopers voor de landelijke invoering.

Koploperlabs

  • ETZ
  • GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam
  • JBZJeroen Bosch Ziekenhuis
  • Labmicta
  • Reinier Haga
  • Streeklab Haarlem
  • UMCUniversitair Medisch Centrum Maastricht