Fietsers voor een stoplicht in de stad

Steeds meer mensen dragen bij aan wetenschappelijk onderzoek, gedreven door nieuwsgierigheid, betrokkenheid bij hun omgeving, of de wens om iets te betekenen. Zo doen ook duizenden Nederlanders mee aan RIVM-onderzoek naar gezondheid en leefomgeving. Van luchtkwaliteit meten tot meedenken over de toekomst van de volksgezondheid. Zo ontwikkelen we samen kennis die beter aansluit bij vragen en ideeën vanuit de samenleving. 

Wat is burgerwetenschap?

Bij burgerwetenschap werken burgers en wetenschappers samen aan wetenschappelijk onderzoek. Burgerwetenschap zorgt voor betere kennis; burgers stellen andere vragen, brengen lokale kennis in en signaleren wat er écht speelt. Door samen te werken aan onderzoek groeit wederzijds begrip en vertrouwen. Het resultaat: onderzoek en beleid dat beter aansluit bij de samenleving. 

RIVM en burgerwetenschap

Het RIVM kiest voor burgerwetenschap omdat het onderzoek versterkt en verbreed. Burgers leveren unieke data: bijna 4.000 mensen meten luchtkwaliteit en geluid (meer dan 5 miljard metingen), Infectieradar krijgt 10.000 meldingen per week. Dit schaal- en detailniveau zijn op geen andere manier haalbaar. 
Ook wordt er in sommige RIVM-projecten structureel samengewerkt met een kleine groep burgers die intensief meedenken met RIVM-onderzoekers.

Burgerwetenschap in de praktijk: succesverhalen

Sneller inzicht in verspreiding infectieziekten

Via Infectieradar vullen 15.000 mensen wekelijks een korte vragenlijst in over klachten zoals koorts of diarree. Dit levert actuele data op die veel sneller beschikbaar is dan via traditionele bronnen. Tijdens de coronapandemie was Infectieradar onmisbaar voor het volgen van de virusverspreiding. 

spoorwegovergang in de plaats America

Bewoners brengen geluidshinder in kaart

Omwonenden van spoorweg America maakten zich zorgen over geluidshinder. Via metingen en vragenlijsten brachten zij samen met het RIVM de hinder en impact op gezondheid in kaart. Dit leidde tot inzichten over pieken in geluidsniveaus die aansluiten bij wat bewoners écht ervaren. 

Nieuwe kijk op vitaal ouder worden

Voor het project Vital4all werkten ouderen en professionals samen aan een aanpak om vitaal ouder te worden. De ouderen brachten een verrassend inzicht: vitaliteit draait niet om de afwezigheid van gebreken, maar om hoe je ermee omgaat en betekenisvol blijft leven. 

Groot bereik voor luchtkwaliteit

Via Samen Meten hebben bijna 4.000 mensen meer dan 5 miljard metingen gedaan aan luchtkwaliteit en geluid. Deze dataset geeft inzicht in lokale verschillen en pieken die met officiële meetstations niet te vangen zijn. 

Video Citizen Science

Het wordt door technische ontwikkelingen steeds makkelijker om burgers bij wetenschappelijk onderzoek te betrekken. Dionne van Heteren van RIVM en Lea den Broeder, project cošrdinator, vertelt over het SPR onderzoek over citizen science. Het doel van dit project was om een visie op citizen science te ontwikkelen en die visie ook in de praktijk te brengen.