De datatool van het LMM (Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid) is vernieuwd. De gebruiksvriendelijke en interactieve tool biedt uitgebreide informatie over de waterkwaliteit op landbouwbedrijven in Nederland. Met de tool kun je eenvoudig meetresultaten selecteren, bekijken en downloaden. De tool is in een modern jasje gestoken, waarbij de bestaande functionaliteiten zijn behouden: je kunt de data nog steeds raadplegen in tabellen, jaar- en trendgrafieken. In de vernieuwde tool vind je nu ook de data van het Derogatiemeetnet.
Omvangrijke historische dataset
In de tool staan alle data die het RIVM sinds de start van het LMM in 1992 heeft verzameld. Het gaat om data over de kwaliteit van het uitspoelingswater en het slootwater. Naast bijvoorbeeld nitraat, fosfor en totaal stikstof, kun je nog ruim twintig andere componenten selecteren. Je kunt de gegevens zien voor de grondsoortregio’s Zand, Klei, Veen en Löss. En voor de bedrijfstypen melkvee, akkerbouw en dierbedrijf1. De verzamelde data zijn omgerekend naar gemiddelden per grondsoortregio en bedrijfstype. Per regio en per bedrijfstype geldt dat er minimaal tien deelnemers nodig zijn om een gemiddelde te kunnen tonen.
Nieuw! Nu ook data van het Derogatiemeetnet
De datatool bestaat sinds 2016 en was toe aan vernieuwing. Bij het vernieuwen lag de focus op het ontwikkelen van een gebruiksvriendelijke en interactieve tool, met behoud van de bestaande functionaliteiten. Je kunt de data nog steeds in tabellen, jaar- en trendgrafieken bekijken.
In de vorige versie van de tool stond alleen de data van het Basismeetnet. In de vernieuwde versie kun je ook data uit het Derogatiemeetnet raadplegen.
Het Basismeetnet volgt sinds 1992 de waterkwaliteit en de landbouwpraktijk in heel Nederland. Ongeveer 250, aselect gekozen, agrarische bedrijven doen mee. In 2007 is daarnaast het Derogatiemeetnet opgericht om de gevolgen van derogatie voor de waterkwaliteit te volgen. Aan het Derogatiemeetnet doen ongeveer 300 bedrijven mee. Deels zijn die bedrijven ook aselect gekozen (lees meer over de selectie van deelnemers aan het Derogatiemeetnet in het Derogatierapport). In de datatool (en andere rapportages over het Basismeetnet) wordt het Basismeetnet aangevuld met deze 170 aselect gekozen bedrijven uit het Derogatiemeetnet. Hiermee wordt de betrouwbaarheid van de resultaten vergroot.
Een voorproefje…
Voorbeeld Tabel
De nitraatconcentratie in het uitspoelingswater op melkveebedrijven in de Veenregio in 2023
Voorbeeld Figuur trend
De ontwikkeling van nikkel in het uitspoelingswater in de Lössregio sinds 2003 voor de verschillende bedrijfstypen
Voorbeeld Figuur jaar
Het gemiddelde en de spreiding in de concentratie orthofosfaat in het uitspoelingswater in de vier grondsoortregio’s in 2023
En nu zelf aan de slag?
Klik hier om direct naar de datatool te gaan: Datatool Waterkwaliteit LMM. De tool is voorzien van een korte instructie waarmee je snel aan de slag kan. Wil je zelf bewerkingen met de data doen? Download dan eenvoudig het volledige bestand onder aan de pagina (Download CSV (comma-separated values)-bestand).
Vragen, opmerkingen of verbetersuggesties?
Laat het ons weten via lmm@rivm.nl.
Nanette Valster en Angelique van der Lans (RIVM)
LMM e-nieuws, februari 2026
1 Bij het bedrijfstype ‘Dierbedrijven’ gaat het om staldierbedrijven (gespecialiseerd in het houden van staldieren zoals varkens, pluimvee en witvleeskalveren), graasdierbedrijven (gespecialiseerd in het houden van bijvoorbeeld vleesrunderen, geiten, schapen of paarden, uitgezonderd melkveebedrijven en vleeskalverenbedrijven) en gemengde bedrijven (bedrijven met ofwel meerdere veehouderijtakken (met vooral graasdieren) dan wel bedrijven met een gewassen- en veehouderijtak).