Straling speelt een belangrijke rol in de medische sector. Voor het vaststellen van ziekte én voor de behandeling van patiënten. Maar blootstelling aan straling heeft ook risico’s. Door de stralingsdosis te meten en te vergelijken, kunnen ziekenhuizen beter afwegen wat de voor- en nadelen zijn voor de patiënt. Het doel van het project ‘Medical Ionising Radiation Exposure in the Netherlands’ (MIREN), is om het verzamelen en delen van informatie over de stralingsdosis eenvoudiger te maken. Hierdoor hebben medische instellingen meer mogelijkheden om de onderzoeken te optimaliseren. Het RIVM werkt in dit project samen met verschillende organisaties van medische deskundigen die bij dit onderwerp betrokken zijn.
Artsen zetten ioniserende straling in voor de diagnostiek en de behandeling van ziekten, zoals kanker en hart- en vaatziekten. Dit kan zowel de levensduur als kwaliteit van de patiënt vergroten. Toch heeft het gebruik van straling ook nadelen. Er is een (kleine) extra kans dat iemand kanker krijgt. Hoe meer straling, hoe groter deze extra kans wordt. Het is dus belangrijk om goed te kijken naar de hoeveelheid straling die nodig is voor een onderzoek. Dit staat ook in de Nederlandse regelgeving (Besluit basisveiligheidsnormen).
Om de voor- en nadelen in evenwicht te houden is het belangrijk om te weten hoeveel stralingsdosis wordt gebruikt bij een specifiek onderzoek. De volgende twee manieren helpen om dit inzicht te krijgen:
- Diagnostische referentieniveaus (DRN’s): deze geven aan hoeveel straling nodig is voor een bepaald onderzoek.
- Schattingen van de populatiedosis: hiermee wordt duidelijk hoeveel straling een groep mensen gemiddeld ontvangt.
Wat is de aanleiding voor MIREN?
De landelijke informatie over hoeveel straling patiënten meestal krijgen is verouderd en is niet goed te vergelijken tussen verschillende medische instellingen. Medische instellingen moeten deze informatie nu meestal handmatig aanleveren. Bijvoorbeeld als het RIVM of een wetenschappelijke vereniging daar om vraagt. Dit kost veel tijd en moeite.
Wat is het doel van MIREN ?
Het project MIREN wil het verzamelen van deze gegevens makkelijker maken. Het project zorgt ervoor dat medische instellingen (voor een deel) automatisch en regelmatig anonieme gegevens kunnen aanleveren over de stralingsdosis en het aantal uitgevoerde onderzoeken en behandelingen. Medische instellingen kunnen op deze manier hun gegevens vergelijken met actuele DRN (Diagnostische Referentieniveaus)’s en bepalen of de gebruikte stralingsdosis als passend kan worden beschouwd. Ook kunnen we met deze gegevens bekijken of de stralingsdosis door de jaren heen verandert.
Wat levert MIREN op?
Concreet resultaat van dit project is een digitale omgeving waarin medische instellingen hun gegevens kunnen aanleveren en onderling vergelijken. De gegevens worden anoniem verwerkt in een centrale database, zodat de privacy van patiënten niet in gevaar komt.
Dankzij deze aanpak kunnen we zorgen dat DRN’s en populatiedoses altijd up-to-date zijn.
Wat is de rol van het RIVM?
MIREN is een samenwerking tussen het RIVM en:
- Nederlandse Vereniging Klinische Fysica (NVKF)
- Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
- Nederlandse Vereniging Nucleaire Geneeskunde (NVNG)
- Nederlandse Vereniging Medische Beeldvorming en Radiotherapie (NVMBR),
Het RIVM coördineert het project.
Het ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is de opdrachtgever van het MIREN-project.
Wat is de planning?
Het project zit nu in de eerste fase. In deze fase wordt onderzocht welke informatie precies nodig is voor het vaststellen van een DRN en het schatten van een populatiedosis. En welke soort database hiervoor het meest geschikt is.
Eind 2025 zijn de eerste resultaten aan de opdrachtgever gepresenteerd. In de volgende fasen zal de meest geschikte database worden ontwikkeld en gevuld.
Vragen?
Heeft u vragen? Stuur dan een e-mail naar miren@rivm.nl.