Het RIVM heeft op basis van internationaal onderzoek lagere advieswaarden voorgesteld voor de chemische stof formaldehyde in binnen- en buitenlucht. Volgens het RIVM beschermen deze advieswaarden mensen tegen mogelijke gezondheidseffecten door inademing. Het is aan de betrokken ministeries om nieuwe normen vast te stellen op basis van de advieswaarden. Er zijn geen actuele cijfers over de hoeveelheid formaldehyde in woningen. Het RIVM kan de advieswaarden op dit moment dus niet goed vergelijken met de werkelijke situatie.
De normen die de overheid vaststelt zijn erop gericht gezondheidsschade als gevolg van inademing van formaldehyde te voorkomen. De norm voor binnenlucht geldt voor een ruimte in een gebouw waar mensen kunnen komen. De norm voor buitenlucht wordt voor vergunningen gebruikt om te bepalen hoeveel formaldehyde een industrieel bedrijf mag uitstoten.
De bestaande normen zijn al meer dan veertig jaar oud. Sinds die tijd is er meer bekend geworden over de effecten van formaldehyde op de gezondheid. Ook hebben internationale organisaties op basis van uitgebreid onderzoek nieuwe gezondheidskundige waarden afgeleid.
Voorstel nieuwe advieswaarden
Met name het onderzoek van het Amerikaanse Environmental Protection Agency (US (Environmental Protection Agency)) uit 2024 is zeer grondig gedaan. Het RIVM gebruikt dit onderzoek als basis voor het voorstel voor nieuwe advieswaarden.
Het RIVM adviseert bij langdurige blootstelling een gemiddelde waarde van 7 microgram per kubieke meter. Deze gemiddelde waarde geldt dan voor buiten- én binnenlucht en biedt volgens het RIVM voldoende bescherming tegen mogelijke gezondheidseffecten.
Als de hoeveelheid formaldehyde in de binnenlucht tijdelijk veel hoger is, geldt een aanvullende advieswaarde. Het RIVM adviseert dat op die momenten in huis niet meer dan 20 microgram formaldehyde per kubieke meter mag voorkomen. Deze advieswaarde is veel lager dan de bestaande norm voor binnenlucht van 120 microgram per kubieke meter.
Formaldehyde is een Zeer Zorgwekkende Stof
Formaldehyde is een kleurloos gas met een prikkelende geur. Als mensen formaldehyde inademen, kan dat de ogen, neus of keel irriteren. Dat is vaak het eerste effect dat optreedt. Als mensen de stof lange tijd inademen, kan dit kanker veroorzaken, bijvoorbeeld in de neuskeelholte.
In huis zijn er veel bronnen waaruit de stof continu kan vrij komen, zoals houtvezelplaten in houten meubels, vloeren en wandpanelen, huishoudelijke producten zoals lijmen, textiel, tapijten, verf en coating, maar ook isolatiemateriaal. Door deze bronnen staan mensen langdurig bloot aan formaldehyde. Fornuizen, kaarsen, wierook en tabaks- en e-sigaretten zorgen in huis voor een korte uitstoot. Regelmatig ventileren is belangrijk om de lucht in huis gezond te houden.
Formaldehyde is een Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS). De overheid streeft ernaar (Zeer Zorgwekkende Stoffen) uit de leefomgeving te weren. Bedrijven hebben de verplichting om zo min mogelijk ZZS uit te stoten. Ook geldt vanaf 6 augustus 2026 een Europese restrictie onder de (Registration, Evaluation, Authorisation and restriction of Chemicals)-wetgeving met limieten voor de uitstoot van formaldehyde uit voorwerpen. Hierdoor wordt de blootstelling aan formaldehyde in huis mogelijk lager.
Nieuwe metingen nodig van formaldehyde in huis
Het RIVM adviseert in dit rapport over de gezondheidskundige waarden. Er zijn geen actuele Nederlandse gegevens over de daadwerkelijke hoeveelheid formaldehyde die onder normale omstandigheden in de binnenlucht zit. Daarom beveelt het RIVM aan om dit opnieuw te onderzoeken.
Ministeries stellen nieuwe normen vast
Het is aan de landelijke overheid om op basis van deze advieswaarden nieuwe normen vast te stellen. Daarbij kan ook de haalbaarheid van de norm een rol spelen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) beslist wat de norm voor buitenlucht wordt. Het ministerie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) doet dat voor de binnenlucht.
Het RIVM deed dit onderzoek in opdracht van het ministerie van (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat).