In het Onderzoek Beleving Woonomgeving (OBW) worden  deelnemers gevraagd naar de hinder van onder meer geluid, geur en trillingen, en bezorgdheid over veiligheid. Het RIVM rapporteert de bevindingen op basis van een onderzoek met een vragenlijst.

Dit onderzoek wordt afgenomen onder inwoners in Nederland van 16 jaar en ouder. Naast een aantal standaard vragen, wordt ieder jaar ook een extra themablok toegevoegd aan de vragenlijst. Voor geluid en trillingen in de woonomgeving wordt gekeken naar hinder en slaapverstoring door wegverkeer, railverkeer, burengeluid, vliegverkeer, bouw- en sloopactiviteiten, industriële activiteiten en recreatie.

Onderzoek sinds 1977

Het Onderzoek Beleving Woonomgeving (OBW) wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat). Het ministerie laat sinds 1977 onderzoeken hoe bewoners hun woonomgeving beleven. Vanaf 2003 gebeurt dat door het RIVM en sinds 2016 in samenwerking met het (Centraal Bureau voor de Statistiek). Vanaf 2019 wordt de OBW jaarlijks uitgevoerd. Voor die tijd gebeurde dat elke vier jaar. In het tijdschrift Geluid beschrijven onderzoekers van het RIVM de werkwijze bij de OBW in het artikel “Hinder en slaapverstoring door geluid in Nederland”. Ook presenteren ze in het artikel resultaten uit de onderzoeken van 2019 tot en met 2021. In het OBW 2023 zijn de uitkomsten van 2023 vergeleken met de gemiddelde resultaten over de afgelopen vier jaar (2019-2022, RIVM-rapport 2024-0128).

Belangrijkste inzichten 2025

In 2025 namen 2.541 mensen deel aan het onderzoek. De onderzoeksresultaten laten zien dat de algemene geluidhinder in en rond de woning in 2025 iets minder was dan in 2024. Voor de meeste geluidsbronnen waren de percentages ernstige hinder en slaapverstoring in 2025 hetzelfde of lager dan in de jaren ervoor. 

Buren en wegverkeer belangrijkste bronnen van geluidhinder en slaapverstoring 

Geluid van (activiteiten van) buren was in 2025 de belangrijkste bron van ernstige geluidhinder en ernstige slaapverstoring. Daarnaast was geluid van wegverkeer een belangrijke bron van hinder en slaapverstoring. Van de verschillende soorten wegverkeer veroorzaakten brommers, scooters en (cross)motorfietsen de meeste ernstige geluidhinder en slaapverstoring. Dit is in lijn met voorgaande jaren. Ook trillingen door activiteiten van buren droegen bij aan hinder en slaapverstoring in de woonomgeving.

Geluid van nieuwe of specifieke bronnen

Sinds enkele jaren wordt in het OBW aan deelnemers gevraagd naar geluid uit relatief nieuwe of specifieke bronnen, zoals laagfrequent geluid (bromtonen), drones, warmtepompen en windturbines. Landelijk gezien zijn dat geen grote bronnen van ernstige hinder en slaapverstoring, maar lokaal of regionaal kunnen ze wel maatschappelijke onrust veroorzaken.

Tevredenheid en bezorgdheid over woonomgeving

In het algemeen zijn vrij veel mensen (ongeveer twee derde) tevreden over hun woonomgeving. Wel zijn sommige mensen die in de buurt wonen van activiteiten met een risico, zoals zware industrie of vervuilde grond, bezorgd over hun veiligheid en gezondheid.