De hygiënerichtlijn voor permanente make-up is voor het laatst volledig herzien in juni 2014. Tussentijdse wijzigingen sinds de laatste herziening staan aangegeven in de Verantwoording.

De schoonmaakschema’s bij deze richtlijn kunt u hier downloaden als Word-document.

 

1 Inleiding

In deze inleiding beschrijven we voor wie deze Hygiënerichtlijn voor permanente make-up (PMUpermanente make up) is geschreven en wat het doel van de hygiëne-eisen is. Daarnaast wordt achtergrondinformatie over hygiëne gegeven. Tot slot vindt u een leeswijzer om snel uw weg te kunnen vinden naar de informatie die u zoekt.

Voor wie is deze hygiënerichtlijn?

Deze hygiënerichtlijn is geschreven voor eigenaren van studio’s voor PMU waar men kleurstoffen of pigment met een pigmenteerpen in de huid injecteert. Gebruikt u een tatoeagemachine? Dan geldt de Hygiënerichtlijn voor tatoeëren voor u.

De richtlijn is in de eerste plaats geschreven voor de ondernemer. Heeft u medewerkers in dienst? Dan moet u ervoor zorgen dat ook zij werken volgens de richtlijnen.

Wat is het doel van deze richtlijn?

U vindt in dit document zowel richtlijnen over de bouw, inrichting en schoonmaak van uw bedrijfsruimte als richtlijnen die direct te maken hebben met het zetten van PMU. Per onderwerp staan er hygiënemaatregelen en -adviezen. Door u hieraan te houden, verkleint u de kans dat de PMU gaat ontsteken of infectieziekten worden overgedragen.

Vergunning

In het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen (zie hoofdstuk 5) is vastgelegd dat u als ondernemer een vergunning moet hebben. Voor PMU-studio’s gaat dit om de vergunning zonder autoclaveren. Deze vergunning moet u driejaarlijks aanvragen bij uw GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst. U krijgt alleen een vergunning als u aan de hygiënemaatregelen uit deze richtlijn voldoet. Als er in uw bedrijfsruimte gewerkt wordt zonder dat u hier een vergunning voor heeft, kan de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit u een waarschuwing of boete opleggen, of eventueel uw studio sluiten.

Zet u PMU zonder pigmenteerpen, bijvoorbeeld doordat u de hairstroketechniek toepast? Ook dan moet u aan de maatregelen in deze richtlijn voldoen; de door u gebruikte techniek wordt beoordeeld bij de vergunningverlening.

Meer informatie over de vergunning vindt u in de Warenwetregeling tatoeëren en piercen.

Vrijstelling vergunningplicht voor evenementen

Een vergunning wordt altijd verleend voor het gebruik van materiaal voor het zetten van PMU in uw behandelruimte. Uw vergunning geldt dus niet voor andere locaties. Willen u of uw medewerkers op een evenement, zoals een beurs, conventie of markt, PMU zetten? Dan heeft u een vrijstelling van de vergunningplicht nodig. Hiervoor moet de organisator van het evenement ten minste twee maanden van tevoren schriftelijk bij de regionale GGD melden dat u PMU komt zetten.

De organisatie komt alleen in aanmerking voor een vrijstelling als er wordt gewerkt met een artiest die in een studio werkt die in het bezit is van een vergunning. Deze eis wordt uiteraard niet gesteld aan buitenlandse artiesten.

Hygiëne en ziekteverwekkers

Een goede hygiëne voorkomt de verspreiding van micro-organismen. Voorbeelden van micro-organismen zijn bacteriën, virussen en schimmels. Micro-organismen zijn onzichtbaar voor het blote oog en komen overal voor: op de huid, in lichaamsvloeistoffen zoals bloed, op meubels en gebruiksvoorwerpen, in de lucht, in water, op en in voedsel. De meeste zijn onschuldig of zelfs nuttig voor de mens, maar sommige kunnen ziekten veroorzaken.

Door contact tussen mensen kunnen deze ziekteverwekkers zich van de ene mens naar de andere verspreiden. Als ze zich vervolgens vermenigvuldigen, kan iemand ziek worden. Zulke ziekten noemen we infectieziekten. Of een besmetting uitgroeit tot een infectie, heeft met verschillende dingen te maken:

  • de hoeveelheid ziekteverwekker waarmee iemand besmet is;
  • hoe gemakkelijk de ziekteverwekker mensen ziek maakt;
  • iemands lichamelijke conditie; de een wordt ziek, de ander voelt zich niet lekker en een derde heeft nergens last van.

Hoe verspreiden ziekteverwekkers zich?

Ziekteverwekkers verspreiden zich op de volgende manieren:

  • via de handen;
  • via lichaamsvloeistoffen (bloed, speeksel, braaksel, ontlasting enzovoorts);
  • door de lucht (via druppels door hoesten, via huidschilfers of stof);
  • via voorwerpen (instrumenten voor PMU en deurklinken);
  • via voedsel en water;
  • via dieren (huisdieren en insecten).

Hygiëne voorkomt ziekte

Infectierisico’s beperkt u in de eerste plaats door een goede hygiëne. In de basis is hygiëne niet meer dan het volgende:

  • Breng wat vuil is niet in contact met wat schoon is. En andersom.
  • Maak schoon wat vuil is of gooi het weg.
  • Je kunt niet altijd aan de buitenkant beoordelen of iets vuil of schoon is.
  • Alles begint en eindigt met handhygiëne.

Alle regels in deze richtlijn hebben hiermee te maken.

Leeswijzer

De belangrijkste hygiënemaatregelen bij het zetten van PMU zijn in deze richtlijn op een rij gezet. Naast hygiëneregels vindt u in dit document een aantal andere, wettelijk vastgelegde eisen die direct van toepassing zijn op uw werkzaamheden, zoals de regels over de minimale leeftijd van klanten.

Elk hoofdstuk en elke paragraaf begint met een korte inleidende tekst. Hierin leest u wat de risico’s van het onderwerp zijn, en waarom de genoemde maatregelen de risico’s verkleinen. Daarna volgt een opsomming van de hygiënenormen.

Hygiënenormen

  • De (hygiëne)normen staan in een geel kader. Dit zijn de minimale eisen aan een goed beleid. Deze maatregelen worden bij de vergunningverlening getoetst door de GGD. U mag hier alleen van afwijken als u een vergelijkbaar of beter alternatief toepast. De GGD-inspecteur beoordeelt of een werkwijze, methode of middel een vergelijkbaar of beter alternatief is.

Tips

  • Tips herkent u aan schuingedrukte tekst in een grijs kader. Deze punten zijn vrijblijvend, maar als u de tips opvolgt, werkt u professioneler.

In hoofdstuk 7 vindt u schoonmaakschema’s en instructies voor uitvoerend medewerkers. In hoofdstuk 8 staat informatie voor de klant. De schoonmaakschema’s, de instructies handhygiëne en de informatie voor de klant kunt u downloaden en uitprinten.

2 Het zetten van permanente make-up

Micro-organismen kunnen niet door een intacte huid heen. De huid biedt hierdoor bescherming tegen infecties. Tijdens het zetten van PMUpermanente make up wordt de huid beschadigd. Daardoor kan de plek waar PMU is gezet makkelijker geïnfecteerd raken. Door hygiënisch te werken bij het zetten, verkleint u dit risico. Een goede hygiëne voorkomt ook dat eventuele ziekteverwekkers in het bloed of op de huid van uw klant worden overgedragen op uzelf of uw materialen.

In dit hoofdstuk vindt u de hygiënemaatregelen die u voor, tijdens en direct na het zetten van permanente make-up moet nemen.

2.1 Algemene maatregelen

In deze paragraaf staan algemene maatregelen die tijdens het hele proces van PMUpermanente make up gelden.

Handhygiëne

Een van de meest voorkomende manieren waarop ziekteverwekkers worden verspreid, is via de handen. Er zijn twee manieren waarop u handhygiëne kunt toepassen. Door de handen te wassen met water en zeep of door de handen te desinfecteren met een handdesinfecterend middel. In hoofdstuk 7 vindt u printklare instructies voor het handen wassen en desinfecteren.

Hygiënenormen

  • Pas handhygiëne toe:
    • voor en na het zetten van de PMU;
    • voor en na de verzorging van de PMU;
    • voor en na het dragen van handschoenen;
      Bij het uittrekken van de handschoenen kunnen deze (ongemerkt) tegen uw huid komen. Uw handen kunnen dan besmet raken met micro-organismen.
    • als er bloed of andere lichaamsvochten op uw handen zitten, of als u met blote handen de beschadigde huid heeft aangeraakt;
    • na een toiletbezoek;
    • na hoesten, niezen of het snuiten van de neus.
      Dit is ook belangrijk als u een zakdoek hebt gebruikt. Ziekteverwekkers kunnen namelijk door de zakdoek heen op uw handen komen.
  • Was uw handen met water en vloeibare zeep als uw handen zichtbaar vuil zijn.
    Gebruik géén handdesinfecterend middel; door zichtbaar vuil vermindert de werking.
  • Zijn uw handen niet zichtbaar vuil? Dan mag u kiezen of u uw handen wast óf desinfecteert.
    Voor goede handhygiëne is het voldoende als u alleen wast of desinfecteert. Doe het dus niet beide, direct na elkaar; uw huid droogt dan meer uit en beschadigt sneller.
  • Gebruik alleen handdesinfecterende middelen die zijn toegelaten door het CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides.
    Zie paragraaf 3.2.
  • Was uw handen zo:
    • Maak eerst uw handen nat.
    • Doe daarna vloeibare zeep uit een dispenser op uw handen.
    • Wrijf de zeep minimaal 10 seconden goed uit. Wrijf ook uw duimen, vingertoppen, polsen en de huid tussen uw vingers in.
    • Spoel de zeep af.
    • Droog uw handen en polsen met een wegwerphanddoekje.
    • Heeft u geen no-touch kraan? Sluit de kraan dan met het wegwerphanddoekje.
    • Gooi het handdoekje weg.
  • Desinfecteer uw handen zo:
    • Zorg dat uw handen droog zijn. Vocht verdunt het handdesinfecterende middel, waardoor deze onvoldoende werkt.
    • Neem zoveel handdesinfecterend middel dat het kuiltje van je hand is gevuld.
    • Wrijf uw handen hier helemaal mee in. Neem ook uw duimen, vingertoppen, polsen en de huid tussen uw vingers mee.
    • Blijf het middel uitwrijven tot alles is opgedroogd. Pas dan zijn de micro-organismen gedood.
  • Draag geen hand- en polssieraden of lange nagels.
    Met uitzondering van een gladde ring (binnen- én buitenzijde glad). Onder ringen, armbanden, horloges en lange nagels kunnen veel micro-organismen zitten, die niet makkelijk weggaan door de handen te wassen of te desinfecteren.

Tips

  • Smeer uw handen een paar keer per dag in met een handlotion of -crème uit een tube of dispenser. Dit gaat het uitdrogen van uw huid tegen. Gebruik geen middelen uit potjes; deze raken sneller besmet met micro-organismen.

Handschoenen

In bloed en andere lichaamsvochten kunnen gevaarlijke ziekteverwekkers zitten, bijvoorbeeld de virussen die hepatitis B, C en hivhumaan immunodeficientievirus veroorzaken.

Hygiënenormen

  • Draag handschoenen zodra er kans is dat uw handen in contact komen met bloed of wondvocht van de klant.
  • Draag ook handschoenen wanneer u zelf open wondjes of huidbeschadigingen aan uw handen heeft. Dek deze bovendien af met een pleister die geen vocht doorlaat.
  • Trek handschoenen na gebruik binnenstebuiten uit en gooi ze weg. Was of desinfecteer direct daarna uw handen.
  • Gebruik alleen handschoenen:
    • die vervaardigd zijn van poedervrije latex of nitril;
    • die voldoen aan de NENNederlandse norm over informatiebeveiliging in de zorg normen EN 420, EN 455 én EN 374;
      Controleer dit op de verpakking.
    • uit een verpakking waarop een CEConformité Européenne-markering staat (zie afbeelding)
      logo CE-markering
    • uit een verpakking waarop de naam en het adres van de producent staat. Als dit geen adres binnen de EUEuropean Union is, moet ook de naam en het adres van de EU-vertegenwoordiger vermeld zijn.
  • Heeft u een latexallergie of een vermoeden hiervan, gebruik dan nitril.
    Raadpleeg bij twijfel uw arts.
  • Vraag of uw klant een latexallergie heeft of een vermoeden hiervan. Gebruik in dat geval nitril.

Roken, alcohol en drugs

Met het oog op de veiligheid voor klanten gelden de volgende regels:

Hygiënenormen

  • Rook niet in de behandelruimte.
  • Gebruik geen alcohol of drugs vóór en tijdens de werkzaamheden.
  • Heeft u werknemers in dienst? Zorg dan dat zij hun werk kunnen uitvoeren zonder hinder of overlast van roken door anderen te ondervinden. Dit bent u verplicht op grond van de Tabakswet (art. 11a, 1e lid). U mag wel een apart afgesloten rookruimte maken; zorg er dan voor dat uw personeel hier niet hoeft te komen voor hun werkzaamheden (Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten, art. 2, 2e lid).

Overige algemene maatregelen

Hygiënenormen

  • Draag schone kleding.
  • Drink of eet niet in de behandelruimte of tijdens het zetten van PMU.
  • Laat geen (huis)dieren toe in de behandelruimte.
  • Behandel dezelfde plek niet binnen zes weken na de laatste behandeling.

Tips

  • Zet geen PMU als een klant (nog) twijfelt. Geef klanten altijd de gelegenheid om goed over de beslissing tot het plaatsen van de PMU na te denken.
  • Zet geen PMU bij klanten die onder invloed zijn van alcohol of drugs, zwanger zijn of een aandoening hebben die is beschreven in paragraaf 8.1. Kijk voor achtergrondinformatie over de risico’s op www.veiligtatoeerenenpiercen.nl.
  • Zorg dat er altijd iemand met een EHBOeerste hulp bij ongelukken-diploma aanwezig is in de studio.

2.2 Bescherming tegen bloedoverdraagbare ziekten

Tijdens het zetten van PMUpermanente make up kan er bloed en wondvocht van de klant vrij komen. Wanneer dit in aanraking komt met uw bloed of uw slijmvliezen, bestaat de kans dat u een bloedoverdraagbare ziekte oploopt. Voorbeelden van zulke ziekten zijn hepatitis B, hepatitis C en hivhumaan immunodeficientievirus.

In deze paragraaf vindt u informatie over de vaccinatie tegen hepatitis B. Ook beschrijven we wat u moet doen wanneer u zich prikt aan een gebruikte naald.

Vaccinatie tegen hepatitis B

Tegen hepatitis C en hiv kunt u zich niet laten inenten. Een goede uitvoering van de hygiënemaatregelen is daarom erg belangrijk. Tegen hepatitis B kunt u zich wel laten vaccineren. Omdat hepatitis B veel besmettelijker is dan hepatitis C en hiv, wordt deze vaccinatie sterk aangeraden.

Bij de vaccinatie krijgt u in totaal drie injecties. De tweede injectie krijgt u één maand na de eerste. De derde injectie vijf maanden na de tweede. Vier tot zes weken na de laatste vaccinatie kunt u een zogenaamde titerbepaling laten doen. Hiermee wordt getest of uw lichaam genoeg antistoffen tegen hepatitis B heeft aangemaakt. Als dit zo is, bent u langdurig (waarschijnlijk levenslang) beschermd. U kunt de ziekte dan niet meer krijgen én niet meer overdragen op anderen.

Tips

  • Laat u vaccineren tegen hepatitis B. Neem hiervoor contact op met uw huisarts of de regionale GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst.

Prikken aan een gebruikte naald

Als u zich prikt aan een gebruikte naald, bestaat de kans dat u een bloedoverdraagbare ziekte oploopt. Ook door handschoenen heen kunt u zich prikken. Werk daarom rustig en geconcentreerd, en houd u aan het volgende:

Hygiënenormen

  • Gooi gebruikte naalden direct in een UNUnited Nations-naaldcontainer.
  • Prikt u zich? Handel dan als volgt:
    • Laat het wondje goed doorbloeden.
    • Spoel het wondje met water of fysiologisch zout.
    • Desinfecteer het wondje met een wonddesinfecterend middel, voorzien van een RVGRegister Verpakte Geneesmiddelen-nummer.
    • Dek het wondje af.
    • Neem direct contact op met uw huisarts, de regionale GGD of het ziekenhuis. Zorg dat u hun telefoonnummers snel kunt vinden.

2.3 Het doornemen van de risico’s met de klant

Hygiënenormen

  • Geef klanten, en hun eventuele wettelijke vertegenwoordiger, vóór het zetten van de PMUpermanente make up, schriftelijke informatie over:
    • de gevaren voor infecties en andere complicaties;
    • de risico’s van het gebruik van het materiaal voor het zetten van PMU bij gezondheidsklachten.
      Dit bent u verplicht op grond van de Warenwetregeling tatoeëren en piercen, art. 6. De tekst die u moet uitdelen vindt u in paragraaf 8.1.
  • Geef klanten, en hun eventuele wettelijke vertegenwoordiger, vóór het zetten van de PMU, schriftelijke informatie over het verzorgen van de plek waar PMU is gezet.
    Dit bent u verplicht op grond van de Warenwetregeling tatoeëren en piercen, art. 6. Een voorbeeld van deze nazorginstructies vindt u in paragraaf 8.2. Wilt u deze voorbeeldtekst aanpassen? Zorg dan dat uw tekst minimaal de informatie uit het voorbeeld bevat, en overige informatie niet misleidend of onjuist is.
  • Ga bij de klant na of hij of zij bepaalde allergieën heeft, bijvoorbeeld voor bepaalde pigmentsoorten.
  • Controleer de huid op zichtbare infecties, zwellingen, verdikkingen en wratjes; behandel alleen een onbeschadigde huid.
  • Zet op wijnvlekken, moedervlekken of een huid die is aangetast door huidziekten alleen PMU na toestemming van een arts.
    Wijnvlekken kunnen bloedingen veroorzaken en moedervlekken kunnen niet meer medisch worden gecontroleerd.
  • Zet alleen PMU op littekens die ouder dan een jaar zijn.
    Let op: kleuren kunnen in littekenweefsel anders uitpakken dan in ‘normaal’ weefsel. Op een litteken waarbij de huid dun, doorschemerend en plooibaar is (een ‘atrofisch’ litteken), is het zetten van PMU soms niet mogelijk, doordat de kleuren wegvloeien.

Tips

  • Geef klanten de informatie over risico’s en nazorg (zie hoofdstuk 8) ook mee naar huis, zodat ze het nogmaals kunnen doornemen. Bespreek ook mondeling waarom de klant de PMU wil laten zetten en leg in dit gesprek uit wat de mogelijke gevolgen kunnen zijn.

Toestemmingsformulier

U kunt er voor kiezen om klanten vóór het zetten van de PMU een toestemmingsformulier te laten tekenen. Op dit formulier geeft de klant aan dat hij of zij goed geïnformeerd is en toestemming geeft voor het aanbrengen van de PMU. Een voorbeeld van dit formulier vindt u in paragraaf 8.3. Let er op dat aan het verkrijgen en bewaren van persoonsgegevens voorwaarden verbonden zijn op basis van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVGalgemene verordening gegevensbescherming). Meer informatie vindt u op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Tips

  • Laat het formulier bij klanten jonger dan 16 jaar ondertekenen door de wettige  vertegenwoordiger.
  • Leg toestemming van de klant om het formulier te bewaren vast.
  • Geef de klant een kopie van het ondertekende toestemmingsformulier.

Inktpaspoort

Complicaties bij PMU, zoals allergieën, kunnen soms op zeer lange termijn optreden. Het is niet altijd voldoende bekend waardoor deze complicaties zich voordoen of bij welke inkten sprake is van een verhoogd risico. Bij onderzoek en behandeling kan het belangrijk zijn om te achterhalen welke soort inkt is gebruikt en van welke fabrikant en uit welke batch de gebruikte inkt afkomstig is. Het is daarom belangrijk deze informatie aan de klant mee te geven en te bewaren. Dit document wordt een inktpaspoort genoemd. Sommige PMU-studio’s hanteren deze werkwijze al, mede omdat het ook bruikbare informatie is wanneer de PMU later bijgewerkt wordt. Een inktpaspoort dat aan de klant meegegeven wordt, kan er als volgt uitzien:

 

Tips

  • Biedt elke klant bij elke tatoeage een inktpaspoort aan. Adviseer deze ten minste zeven jaar te bewaren.

2.4 Pijnstilling

Sommige klanten willen voor of tijdens het zetten van PMUpermanente make up pijnstilling gebruiken. Hieraan is voor u als behandelaar een aantal regels verbonden:

Hygiënenormen

  • Willen klanten pijnstilling gebruiken die alleen op recept van een arts of als U.A.D. (=Uitsluitend verkrijgbaar bij Apotheek en Drogist) verkrijgbaar is? Laat ze deze middelen dan zelf meenemen. U mag deze middelen volgens de gebruiksaanwijzing aanbrengen.
  • U mag geen plaatselijke verdoving importeren, bewaren of doorverkopen. Zie de Geneesmiddelenwet, art. 40m lid 1 en 2.

Tips

  • Breng geen lidocaïne of prilocaïne crème of pleisters aan op een beschadigde huid of bij de ogen. Het kan hier irriterend werken. Doseer volgens de gebruiksaanwijzing. Overdosering kan ernstige bijwerkingen veroorzaken.
  • Een klant mag tijdens of na het zetten van PMU vrij verkrijgbare pijnstillers gebruiken zoals paracetamol of ibuprofen. Laat ze geen bloedverdunnende middelen gebruiken die acetylsalicylzuur bevatten, zoals aspirine, acetosal, alka-seltzer en ascal.

2.5 Instrumenten, materialen en pigmentstoffen

Om hygiënisch en veilig te kunnen werken, zijn eisen gesteld aan de instrumenten, materialen en pigmentstoffen die u gebruikt. Eerst worden de algemene eisen aan instrumenten en materialen besproken, gevolgd door de eisen aan pigmentstoffen en de aandachtspunten bij het bewaren van steriel verpakte instrumenten.

Algemene eisen aan instrumenten en materialen

Tijdens het zetten van PMUpermanente make up wordt pigmenteerapparatuur gebruikt, of een andere techniek zonder pigmenteerpen, zoals hairstroke. Pigmenteerapparatuur bestaat uit een stuurkast, een penhouder en een pigmenteerpen. In de pigmenteerpen wordt een naaldmodule geplaatst.
Inktcupjes worden soms op een houder (de ‘ring’) gemonteerd. Deze houder kan worden hergebruikt, de inktcupjes niet.

De eisen aan deze onderdelen zijn als volgt:

Hygiënenormen

  • Gebruik voor de pigmenteerpennen alleen steriel verpakte naaldmodules waarin naald en naaldkap zijn geïntegreerd. Ook moet er een membraan in de naaldmodule zitten dat volledig uitsluit dat pigment en lichaamsvloeistoffen het handstuk in kunnen lopen.
  • Gebruikt u een houder om inktcupjes op te monteren? Zorg dan dat deze voor gebruik gedesinfecteerd is.

Eisen aan tatoeagekleurstoffen

In 2001 heeft de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit in samenwerking met de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam en de GGD Groningen een onderzoek uitgevoerd naar tatoeagekleurstoffen. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft de overheid het Warenwetbesluit tatoeagekleurstoffen opgesteld. Hierin worden eisen gesteld aan de microbiologische en chemische veiligheid van kleurstoffen die gebruikt worden voor tatoeages en aan de verpakking van de tatoeagekleurstoffen. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit houdt toezicht op deze wetgeving.

De hele tekst van het Warenwetbesluit vindt u op wetten.overheid.nl.

Tips

  • Eis van uw inkt- en pigmentleverancier dat u alleen tatoeagekleurstoffen krijgt die voldoen aan de eisen in het Warenwetbesluit tatoeagekleurstoffen. Leg dit vast in een inkoopovereenkomst.

Voor een veilig en hygiënisch gebruik is het ook belangrijk om u te houden aan het volgende:

Hygiënenormen

  • Schaf alleen voorraadinktflacons aan die voorzien zijn van een druppelsysteem dat vast aan de fles bevestigd is. Het druppelsysteem moet kunnen worden afgesloten met een dop.
    Zo voorkomt u dat er vuil of micro-organismen in komen.
    Inktvoorraden in pipetflessen zijn dus niet toegestaan.
  • Vul de voorraadflacons nooit bij; vervang een flacon wanneer deze leeg is.
  • Veeg de spuitmond van de voorraadflacon na het druppelen af met een tissue met bijvoorbeeld een desinfectiemiddel toegelaten door het ctgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides of een droge tissue.
    Zo houdt u de flacon schoon en voorkomt u besmetting van de inkt.
  • Verdun inkt nooit in de voorraadflacon, maar gebruik hiervoor inktcupjes. Gebruik een verdunning alleen op de dag van aanmaak, bij één klant. Gooi cupjes met eventuele resten inkt na het zetten weg.
  • Gebruik geen inkt waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken.

Tips

  • Schaf zo klein mogelijke voorraadflacons aan. Hoe langer u een flacon gebruikt, hoe meer risico op besmetting.
  • Gebruik bij voorkeur steriele eenpersoonsverpakkingen pigment (1-5 ml).
  • Zorg dat het etiket, inclusief batchnummer en houdbaarheidsdatum goed leesbaar zijn.

Het bewaren van steriel verpakte instrumenten

Steriel verpakte instrumenten blijven alleen steriel als de verpakking droog en onbeschadigd is. Houd u daarom bij deze verpakkingen aan het volgende:

Hygiënenormen

  • Schrijf of stempel niet op de verpakking.
  • Maak geen bundels van de steriele verpakkingen. Gebruik geen nietjes, paperclips of elastiekjes.
  • Berg steriel verpakte instrumenten voorzichtig op:
    • Prop ze niet in kastjes en laatjes.
    • Hanteer het first-in-first-out-principe.
      Dit betekent dat u de instrumenten die het eerst gesteriliseerd of geleverd zijn, vooraan zet en als eerste gebruik.
    • Bewaar ze niet op plaatsen waar ze nat kunnen worden, zoals het aanrecht.
  • Transporteer de verpakkingen in een goed afsluitbare schone kunststof box.
  • Gebruik de instrumenten niet als de verpakking:
    • beschadigd of gescheurd is;
    • (deels) geopend is;
    • vochtig is of vochtkringen vertoont;
    • vuil is geworden.
  • Gebruik instrumenten niet langer dan de uiterste gebruiksdatum die door de fabrikant is aangegeven.

2.6 Hygiënische principes vóór en tijdens het zetten van PMU

Als de voorbereiding of het zetten onhygiënisch gebeurt, kunnen de materialen of de huid besmet raken met micro-organismen. Dit vergroot het infectierisico. Werk daarom volgens onderstaande hygiënische principes. Een voorbeeld van een hygiënische werkwijze vindt u in paragraaf 9.1. U kunt werken volgens de stappen in dit voorbeeld. Maar u mag ook een andere volgorde aanhouden, als u daarbij werkt volgens onderstaande principes.

Hygiënische principes tijdens de voorbereiding

Hygiënenormen

  • Was of desinfecteer uw handen:
    • voordat u uw benodigdheden klaarzet;
    • voor het openen en vullen van de inktcupjes.
  • Leg vóór het zetten van PMUpermanente make up alle benodigdheden klaar op een schone ondergrond, binnen handbereik van uw behandeltafel of -stoel.
    Let op: laat steriele materialen in de verpakking tot aan gebruik.
  • Breng eventuele pijnstilling altijd aan volgens de gebruiksaanwijzing. Volg hierbij de regels uit paragraaf 2.4.
  • Scheer zo nodig de plek waar PMU wordt gezet met een wegwerpscheermesje. Gooi deze direct na gebruik weg, zonder het hoesje erop te zetten!
    Zo verkleint u de kans om uzelf te snijden.
  • Zet alleen PMU op gedesinfecteerde huid (met uitzondering van de huid rondom de ogen, deze mag niet gedesinfecteerd worden). Desinfecteer de huid pas ná het eventuele scheren. Gebruik een huiddesinfecterend middel met een RVGRegister Verpakte Geneesmiddelen-nummer. Houd de inwerktijd aan die de fabrikant voorschrijft. Wacht in ieder geval tot de huid droog is.
  • Laat de klant na het desinfecteren niet (of zo min mogelijk) meer opstaan uit of van de behandelstoel of -tafel.
  • Teken zo nodig de afbeelding op de plek waar u PMU gaat zetten. Gebruik hiervoor een zeer fijn wattenstaafje of microbrush en pigment. Gooi het staafje of de microbrush en het pigment-cupje na het tekenen weg. Gebruik het pigment(cupje) dus niet voor het zetten van PMU.
  • Voorkom dat de punt van de voorraadflacon het inktcupje raakt bij het vullen. Vul cupjes nooit bij; gebruik bij onvoldoende inkt altijd een nieuw exemplaar.
  • Open de steriele materialen vlak voordat u de PMU zet volgens aanwijzing op de verpakking. Laat ze op de steriele binnenkant van de verpakking liggen.
    Zo voorkomt u dat de materialen in aanraking komen met uw handen of de buitenkant van de verpakking. Druk steriele instrumenten nooit door de verpakking heen!
  • Trek direct na het openen van de steriele verpakkingen schone handschoenen aan en zet losse steriele onderdelen in elkaar. Bevestig het geheel aan uw pigmenteerapparatuur.
  • Voorkom dat u de naald aanraakt of dat de naald ergens mee in contact kan komen. Zet de pigmenteerpen alleen in de penhouder als u een open houder heeft. Een gesloten houder geeft kans op besmetting.

Hygiënische principes tijdens het zetten

Hygiënenormen

  • Begin direct met het zetten van de PMU nadat u de steriele onderdelen op uw pigmenteerapparatuur hebt bevestigd.
  • Gebruik wegwerptissues om de huid tijdens het zetten af te vegen. Gebruik hierbij eventueel een vloeibare antibacteriële zeep opgelost in water of een toegestaan aftercareproduct.*
  • Gebruik voor het verdunnen van de inkt schoon stromend water, steriel water, alcohol 70-80% of glycerol, of combinaties van deze stoffen. Verdun inkt altijd in een inktcupje of -flesje, nooit in de voorraadflacon.
  • Gebruik dezelfde naaldmodule nooit voor verschillende klanten. Gooi de naaldmodules direct na gebruik in een UNUnited Nations-gekeurde naaldcontainer (zie paragraaf 2.7). Geef naaldmodules nooit mee aan de klant.
  • Trek uw handschoenen direct na het zetten van de PMU en bij een tussentijdse pauze uit en gooi ze weg.
  • Was of desinfecteer uw handen:
    • na het uittrekken van uw handschoenen;
    • na een tussentijdse pauze, voordat u nieuwe handschoenen aantrekt.
  • Breng eventueel aftercarezalf aan op de plek waar PMU is gezet. Uitzondering: breng geen aftercarezalf aan rondom de ogen. Gebruik alleen een toegestaan aftercareproduct.* Smeer de zalf met schone handschoenen of een schone spatel uit over de behandelde plek. Gooi overgebleven zalf na iedere klant weg. Trek vervolgens de handschoenen uit of gooi de spatel weg, en was of desinfecteer de handen.
  • Maak alleen gebruik van zalf die wordt geleverd in verpakkingen voor eenmalig gebruik.
  • Ruim de gebruikte instrumenten, materialen en de behandelruimte na het zetten van de PMU op volgens de aanwijzingen in paragraaf 2.7.

* Met een aftercarezalf wordt een zalf, crème of andere substantie bedoeld die dient ter bescherming en/of bevordering van de genezing van de pas gezette, nog niet geheelde tatoeage. 
Een toegestaan aftercareproduct:

  • voldoet aan de Wet op de medische hulpmiddelen, te herkennen aan een CEConformité Européenne-logo op de verpakking; 
    OF  
  • is opgenomen in het Register Verpakte Geneesmiddelen, te herkennen aan een RVG-nummer op de verpakking;
    EN 
  • uit het gebruiksvoorschrift blijkt dat deze geschikt is voor een toepassing waarbij deze in aanraking komt met de beschadigde huid. 
    Een uitzondering geldt voor producten die uitsluitend bestaan uit petrolatum en bedoeld zijn voor toepassing op de huid. Deze producten zijn geschikt als aftercarezalf wanneer deze zijn bedoeld voor toepassing op de menselijke huid. Deze worden vaak verkocht onder de naam Witte vaseline. 
    Tot het jaar 2020 zijn eveneens producten toegestaan die voorkomen op de positieve lijst van het LCHVLandelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.

2.7 Hygiënische principes na het zetten van PMU

Na het zetten van de PMUpermanente make up moet u:

  • instrumenten en materialen voor eenmalig gebruik weggooien; 
    De eisen hieraan vindt u in deze paragraaf onder ‘Afvalverwerking’.
  • de behandelruimte schoonmaken.
    Meer informatie hierover, en over de dagelijkse schoonmaak, vindt u in hoofdstuk 3 en in het schoonmaakschema in paragraaf 7.2.

Afvalverwerking

Scherp afval

Naaldmodules moet u verzamelen in een UNUnited Nations-gekeurde naaldcontainer. Het schoonmaken en steriliseren van gebruikte naalden is niet betrouwbaar en dus niet toegestaan.

UN-gekeurde naaldcontainers zijn van hard plastic. Hierdoor zijn ze lekdicht en ondoordringbaar voor naalden. Bovendien kan de container na afsluiting niet heropend worden. Hierdoor kunnen ze veilig getransporteerd worden. UN-gekeurde naaldcontainers herkent u aan het afgebeelde teken.

Volle naaldcontainers vallen in de categorie ‘ziekenhuisafval’. Aan de afvoer van ziekenhuisafval zijn bij wet eisen gesteld (zie hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer). Zo mag u uw containers alleen inleveren bij inzamelaars die een zogeheten VIHB-nummer hebben. De GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst houdt geen toezicht op de Wet milieubeheer. Daarom wordt het inleveren van uw naaldcontainers niet gecontroleerd als onderdeel van de vergunningverlening.

Hygiënenormen

  • Gooi gebruikte naaldmodules direct na gebruik in een UN-gekeurde naaldcontainer. Zorg dat het deksel stevig vast zit op de container.
    logo UN-keurmerk
  • Haal de naaldmodule met handschoenen aan van de pigmenteerpen.
  • Geef naaldmodules nooit mee aan de klant.
  • Vul de naaldcontainer niet boven de aangegeven vullijn. Sluit de naaldcontainer als de vullijn is bereikt en lever hem in.
Overig afval

Hygiënenormen

  • Gooi alle gebruikte materialen die u niet hergebruikt en die niet tot scherp afval behoren, direct na gebruik weg in de afvalbak.
    Bijvoorbeeld inktcupjes, restjes pigment, tissues, wattenschijfjes en handschoenen.

3 Schoonmaken en desinfecteren

In vuil en stof kunnen ziekteverwekkers zitten. Door schoon te maken, haalt u ook deze ziekteverwekkers weg. Hierdoor verkleint u de kans op ziekte.

Er is een verschil tussen schoonmaken en desinfecteren. Schoonmaken is stof en vuil verwijderen. Zo raakt u ook de meeste ziekteverwekkers in het stof of vuil kwijt. Maar om ziekteverwekkers in bloed- of inktspatten (afkomstig van een gebruikte naald) weg te krijgen moet u na het schoonmaken ook desinfecteren. Met desinfecteren worden ziekteverwekkers gedood tot een aanvaardbaar niveau.

Let op: desinfecteer alleen als er eerst schoongemaakt is. Desinfecterende middelen werken namelijk niet als iets nog vuil en stoffig is.

In het schoonmaakschema in paragraaf 7.2 is voor elk instrument en materiaal beschreven wanneer en hoe u het moet schoonmaken of desinfecteren.

3.1 Schoonmaken

Voor alle oppervlakken, materialen en instrumenten die niet vervuild zijn met bloed- of inktspatten (inkt afkomstig van een gebruikte naald), is schoonmaak met een allesreiniger voldoende. U hoeft dan niet te desinfecteren.

Hygiënenormen

  • Zorg voor een schone (werk)ruimte.
  • Maak alleen schoon met middelen die ook daadwerkelijk als schoonmaakmiddel worden verkocht, zoals een allesreiniger. Gebruik de middelen volgens de instructies op de verpakking.
  • Meng schoonmaakmiddelen nooit met andere middelen.
  • Maak instrumenten altijd goed schoon. Vuil, en dan met name bloedresten, veroorzaken roest, ook op roestvrijstalen instrumenten.

Tips

  • Draag bij het schoonmaken handschoenen of schone huishoudhandschoenen.

3.2 Desinfecteren

Door iets te desinfecteren, wordt het aantal aanwezige micro-organismen op het voorwerp of oppervlak sterk verminderd. In deze paragraaf vindt u algemene regels voor desinfecteren en informatie over de desinfecterende middelen die u mag gebruiken. Ook leggen we uit op welke manier u kunt desinfecteren.

Algemeen

De volgende algemene regels gelden voor het desinfecteren:

Hygiënenormen

  • Let op: desinfecteer alleen als er éérst is schoongemaakt.
    Desinfecterende middelen werken onvoldoende als iets nog vuil of stoffig is.
  • Desinfecteer alle oppervlakken, instrumenten en materialen die bevuild zijn met bloed. Desinfecteer ook als er inktspatten, afkomstig van een gebruikte naald, zichtbaar zijn.
    De kans is groot dat in deze inktspatten bloed of wondvocht zit.
  • Draag handschoenen tijdens het desinfecteren en de schoonmaak die daaraan vooraf gaat.
  • Desinfecteer alleen met middelen die zijn toegelaten door het CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides.
    Zie paragraaf 9.3 voor meer informatie.
  • Gebruik desinfecterende middelen altijd volgens de gebruiksaanwijzing.

Het gebruik van desinfecterende middelen

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt of een desinfecterend middel goed werkt en veilig is. Ook stelt het Ctgb vast waarvoor het gebruikt mag worden. Een middel kan bijvoorbeeld alleen geschikt zijn voor het desinfecteren van de handen, en niet voor het desinfecteren van oppervlakken. Daarnaast zijn sommige middelen alleen effectief tegen sommige bacteriën, terwijl andere middelen ook virussen kunnen doden.

Middelen die door het Ctgb zijn toegestaan, zijn te herkennen aan een code op de verpakking. Dit kunnen de volgende codes zijn:

  • een N-code (4 tot 5 cijfers gevolgd door ‘-N’, bijvoorbeeld: 12345 N);
  • een NL-code (NL- gevolgd door 7 of 11 cijfers).

Daarnaast moet de fabrikant op de verpakking melden waarvoor het middel gebruikt mag worden.

Middelen die zijn toegelaten, staan ook op de website van het Ctgb. Hoe u deze middelen op de website kunt vinden, staat in paragraaf 9.3. Op de website van het Ctgb is voor elk toegelaten middel het ‘Actueel gebruiksvoorschrift’ opgenomen. In dit gebruiksvoorschrift staat waarvoor het middel gebruikt mag worden en tegen welke micro-organismen het effectief is. Ook staat er hoe u het middel moet gebruiken.

Hygiënenormen

  • Gebruik alleen een desinfecterend middel dat door het Ctgb is toegestaan. Controleer in het actueel gebruiksvoorschrift dat het middel:
    • geschikt is voor het ‘materiaal’ (bijv. handen, harde oppervlakken) dat u wilt desinfecteren; en
    • effectief is tegen virussen.
      Via bloed kunnen vooral virussen worden overgedragen.
  • Gebruik een desinfecterend middel altijd volgens de gebruiksaanwijzing.

Let op: u mag een desinfecterend middel alleen gebruiken voor de toepassingen die in het gebruiksvoorschrift staan beschreven! Zie de onderstaande voorbeelden:

  • Voorbeeld 1:
    U heeft een desinfecterend middel waarmee u uw handen wilt desinfecteren. In het gebruiksvoorschrift staat alleen beschreven dat het middel geschikt is voor de desinfectie van harde oppervlakken. U mag dit middel dan niet voor uw handen gebruiken.
  • Voorbeeld 2:
    U heeft een desinfecterend middel waarmee u een oppervlak wilt desinfecteren dat bevuild was met bloed. In het gebruiksvoorschrift staat dat het middel effectief is tegen bacteriën, gisten en schimmels. U mag dit middel dan niet gebruiken voor de desinfectie van het oppervlak; bij een verontreiniging met bloed heeft u namelijk een middel nodig dat effectief is tegen virussen.

Er zijn een aantal toegelaten middelen die in één handeling zowel schoonmaken als desinfecteren. Dit staat dan in het gebruiksvoorschrift. Gebruikt u zo’n middel? Dan is schoonmaken voordat u dit middel gebruikt uiteraard niet nodig.

3.3 Schoonmaakregels en -technieken

In een PMUpermanente make up-studio worden er kleurstoffen of pigment in de huid geïnjecteerd, hierbij wordt de huid geopend. Door uw studio goed schoon te houden, vooral de werkruimte, verkleint u de kans dat een permanente make-up kan gaan ontsteken of infectieziekten worden overgedragen.

Hygiënenormen

  • Geef iedereen die schoonmaakt instructie over de manier van schoonmaken en de middelen die ze hiervoor moeten gebruiken.
    Let tijdens het schoonmaken vooral op plekjes en voorwerpen die mensen veel aanraken, zoals kranen, handvatten van lades en kastjes, lichtschakelaars, deurklinken en doorspoelknoppen.
  • Maak eerst ‘droog’ (afstoffen, stofzuigen) schoon en daarna ‘nat’ (vochtig doekje, stomen, dweilen).
  • Maak schoon van ‘schoon’ naar ‘vuil’ en van ‘hoog’ naar ‘laag’.
  • Maak alleen schoon met middelen die ook daadwerkelijk als schoonmaakmiddel worden verkocht, zoals een allesreiniger. Gebruik de middelen volgens de instructies op de verpakking.
  • Meng schoonmaakmiddelen nooit met andere middelen.
    Mengen geeft risico op giftige gassen, verlaagde kwaliteit en slechter resultaat.
  • Draag handschoenen bij het schoonmaken van voorwerpen of oppervlakken waar lichaamsvloeistoffen op (kunnen) zitten. Kan uw kleding bij het schoonmaken in contact komen met lichaamsvloeistoffen? Draag dan ook een wegwerpschort. Gooi de handschoenen en het schort weg na het schoonmaken.

3.4 Schoonmaakmaterialen en -middelen

Schoonmaakmaterialen moeten ook goed schoongemaakt, gedroogd en opgeruimd worden. In paragraaf 7.2 vindt u een schoonmaakschema voor de schoonmaakmaterialen. Daarnaast gelden de volgende regels:

Hygiënenormen

  • Gebruik dagelijks schone materialen.
  • Vervang schoonmaakmaterialen en sopwater als deze zichtbaar vuil zijn.
  • Was schoonmaakmaterialen zoals moppen en doeken na gebruik op 60° C. Laat ze daarna drogen, aan de lucht of in een wasdroger. Of gebruik wegwerpmaterialen en gooi deze direct na gebruik weg.
  • Maak schoonmaakmaterialen die niet in de wasmachine kunnen en niet weggegooid worden, zoals emmers en trekkers, na gebruik schoon en spoel ze af met water. Maak de materialen daarna handmatig droog, laat ze drogen op een schone ondergrond of hang ze op om te drogen (trekkers). Laat natte schoonmaakmaterialen na gebruik nooit in emmers achter, om te voorkomen dat ziekteverwekkers uitgroeien.
  • Zijn de schoonmaakmaterialen die handmatig worden gereinigd, gebruikt bij het opruimen van bloed of andere lichaamsvloeistoffen met zichtbare bloedsporen? Dan moeten ze nadat ze zijn schoongemaakt ook worden gedesinfecteerd (zie paragraaf 7.2).
  • Vervang het filter van de stofzuiger zo vaak als de fabrikant voorschrijft.
  • Berg schoonmaakmaterialen en -middelen op in een speciaal daarvoor bestemde opslagruimte.

Tips

  • Gebruik bij het dweilen verschillende emmers (bijvoorbeeld met aparte kleuren) voor schoon en vuil sopwater.
  • Maak de dweil of mop nat in de emmer met schoon sop, en spoel hem uit in de andere. Zo blijft sopwater langer schoon.
  • Gebruik zoveel mogelijk wegwerpmaterialen.

3.5 Schoonmaakschema’s gebruiken

Een schoonmaakschema voorkomt dat onderdelen worden overgeslagen.

Hygiënenormen

  • Werk volgens een schoonmaakschema. Beschrijf hierin hoe vaak elk onderdeel schoongemaakt moet worden en op welke manier.
    De schoonmaakschema’s in paragraaf 7.2 kunt u als basis gebruiken. U mag natuurlijk vaker schoonmaken dan in deze schema’s is aangegeven. Minder vaak of op een andere manier schoonmaken mag alleen met een goede reden (bijvoorbeeld omdat een ruimte bijna nooit wordt gebruikt).

Tips

  • Vink de schoonmaakwerkzaamheden af. Hierdoor ziet u snel wat er nog moet gebeuren. Dit is vooral handig als er door meerdere personen wordt schoongemaakt.

3.6 Wasgoed

Vuile doeken en werkkleding met bloed- en inktspatten kunnen besmet zijn met ziekteverwekkers. Om deze ziekteverwekkers te doden of te verwijderen, moet dit wasgoed na gebruik op een hoge temperatuur gewassen worden. Houd u hierbij aan het volgende:

Hygiënenormen

  • Verwijder dagelijks de vuile was uit uw bedrijfsruimte.
  • Verzamel de vuile was op één plek, gescheiden van schoon textiel.
  • Vervoer vuile was altijd in gesloten (plastic) zakken.
  • Was met bloed bevuilde kleding op 60 °C (of op 40 °C- 60 °C en droog het wasgoed in een droogtrommel of strijk het wasgoed).
  • Gebruik geen verkorte wasprogramma’s.

Tips

  • Droog de was in een wasdroger.

4 Bouw en inrichting

Uw studio moet goed schoon te maken zijn. De bouw en inrichting hebben effect op het gemak waarmee dit kan. Zo zijn gladde wanden sneller en beter schoon te krijgen dan ruwe. Een hygiënische keuze is sneller gemaakt als de inrichting daarbij helpt. Als er bijvoorbeeld een zeepdispenser of wastafel in de buurt is, denkt u er sneller aan om uw handen te wassen.

In dit hoofdstuk vindt u de minimale eisen aan de bouw en inrichting van uw studio. De algemene eisen gelden voor uw gehele bedrijfsruimte. Daarna volgen enkele aanvullende eisen die alleen gelden voor de behandelruimte.

Algemene eisen

Iedere ruimte moet aan de volgende eisen voldoen:

Hygiënenormen

  • Zorg voor voldoende ventilatie en goede verlichting.
  • Zorg voor minimaal één EHBOeerste hulp bij ongelukken-trommel. Hierin moeten ten minste snelverbandjes, wondpleisters en een wonddesinfecterend middel, voorzien van een RVGRegister Verpakte Geneesmiddelen-nummer, zitten. Vul de inhoud na gebruik aan en vervang materialen die over de datum zijn. Zorg dat de EHBO-trommel duidelijk te herkennen is.
  • Zorg dat er minimaal twee meter afstand tussen de wachtruimte en de behandelstoel of -tafel is.

De behandelruimte

In de behandelruimte wordt de PMUpermanente make up bij de klant gezet. Deze ruimte moet daarom zo worden ingericht dat u gemakkelijk en snel zo hygiënisch mogelijk kunt werken. Let bij de inrichting van de behandelruimte op de volgende eisen:

Hygiënenormen

  • Zorg voor een behandelstoel of -tafel van niet-absorberend materiaal dat goed schoon te maken is.
  • Zorg dat wanden, vloeren en meubilair binnen een straal van twee meter van de behandelstoel of -tafel van een glad, niet-absorberend materiaal zijn gemaakt dat goed schoon te maken is.
  • Heeft u meerdere behandelstoelen of -tafels? Plaats ze dan op minimaal twee meter afstand van elkaar.
  • Zorg voor een wastafel met stromend leidingwater in de bedrijfsruimte. De wastafel moet vanuit de behandelruimte te bereiken zijn zonder deuren te hoeven openen. Voorzie de wastafel bij voorkeur van een no-touch kraan.
    Bij een no-touch kraan hoeft u de handen niet te gebruiken om deze open en dicht te draaien. Voorbeelden zijn een elleboogkraan, een kraan die vanzelf uitgaat, een kraan met knie- of voetbediening of een kraan met elektronisch oog.
  • Plaats een zeepdispenser of -pompje en een houder met wegwerpdoekjes bij de wastafel. Hang deze op aan de wand zodat u de dispenser en houder niet hoeft aan te raken.
  • Plaats een pedaalemmer of open afvalbak met plastic zak in de ruimte; raak de afvalbak niet met de handen aan.
  • Plaats minstens één naaldcontainer in de behandelruimte. Gebruik alleen naaldcontainers met het UNUnited Nations-keurmerk. 
    logo UN-keurmerk

Tips

  • U mag eventueel een stoelhoes of handdoek over de behandelstoel leggen, als u deze bij elke klant verschoont.

5 Wetgeving, toezicht en handhaving

Wetgeving

In het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen staan de wettelijke veiligheidsvoorschriften aangegeven waar uw studio aan moet voldoen. In deze paragraaf wordt ook verwezen naar artikel 24 van de Warenwet en de volgende twee ministeriële regelingen; de Warenwetregeling tatoeëren en piercen en de Warenwetregeling aanwijzing veiligheidscodes tatoeëren en piercen. De actuele wetgeving kunt u vinden op wetten.overheid.nl.

Leeftijdsgrenzen

In artikel 24 van de Warenwet en artikel 10 van het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen vindt u de wettelijke leeftijdsgrenzen voor het zetten van PMUpermanente make up:

Hygiënenormen

  • Het is niet toegestaan om bij een persoon jonger dan 12 jaar PMU te zetten.
  • Bij jongeren tussen de 12 en 16 jaar mag alleen PMU worden gezet als zijn of haar wettige vertegenwoordiger aanwezig is. Hierop zijn vier uitzonderingen. Het is bij jongeren tot 16 jaar niet toegestaan om PMU te zetten op:
    • het hoofd;
    • de hals;
    • de polsen;
    • de handen.
  • Jongeren van 16 jaar en ouder mogen zelf beslissen over het nemen van PMU.

Tips

  • Vraag altijd naar een legitimatiebewijs als u twijfelt aan de leeftijd van een klant.

Vergunning

Zonder vergunning mag u geen PMU zetten. In het Warenwetbesluit staat het volgende:

Hygiënenormen

  • De ondernemer moet over een vergunning beschikken als beschreven in artikel 3 van dit besluit.
  • U bent als ondernemer verplicht om de gezondheid- en veiligheidsrisico’s voor uzelf en klanten te beperken. Daarom moet u zo hygiënisch en veilig mogelijk werken (Warenwetbesluit, artikel 6).

De artikelen 4 en 5 van het Warenwetbesluit gaan over de vergunning voor het zetten van PMU. Deze artikelen geven uitleg over de aanvraag van de vergunning en wie de bevoegdheid heeft om deze vergunning in te trekken. Een vergunning wordt alleen gegeven aan ondernemers die voldoen aan de wettelijke voorschriften uit artikel 24 van de Warenwet. Daarnaast vindt u overige regelingen in de Warenwetregeling tatoeëren en piercen en de Warenwetregeling aanwijzing veiligheidscodes tatoeëren en piercen. Hierin staat ook aangegeven hoe u de vergunning kunt aanvragen, hoe lang de geldigheidsduur is en wat de kosten zijn.

Toezicht & handhaving

De inspecteurs van Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) en de ambtenaren van de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst controleren of u zich aan de wettelijke veiligheidseisen van het Warenwetbesluit houdt.

Nadat een vergunning is aangevraagd, komt een GGD ambtenaar op afspraak langs voor een inspectie. GGD ambtenaren zijn daarnaast bevoegd om een geldige vergunning in te trekken als een ondernemer zich niet aan de wettelijke bepalingen heeft gehouden. Als er overtredingen worden vastgesteld worden er maatregelen genomen volgens het interventiebeleid.

Overtredingen van het Warenwetbesluit door bedrijven met 50 of minder werknemers worden beboet met €525. Overtredingen van leeftijdsgrenzen als omschreven in artikel 24 van de Warenwet worden beboet met €795. Zie voor de actuele gegevens het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten.

6 Lichamelijke klachten van de klant

Na het zetten van de PMUpermanente make up, kunnen er bij de klant lichamelijke klachten ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn:

  • een allergische reactie;
  • misselijkheid;
  • flauwvallen;
  • acute ontstekingsreacties;
  • huidaandoeningen.

Deze verschijnselen kunnen verschillende oorzaken hebben. Zo kunnen er klachten ontstaan wanneer PMU op een verkeerde of onhygiënische manier wordt aangebracht. Ook als de klant zich niet aan de nazorginstructies houdt, kunnen er klachten optreden. In ernstige gevallen kan er zelfs blijvende weefselschade ontstaan.

Maar ook als u wel hygiënisch werkt, kan de klant lichamelijke klachten krijgen.

In dit hoofdstuk vindt u de maatregelen die u moet nemen wanneer er tijdens of vlak na het zetten complicaties optreden. Ook wordt er beschreven hoe u moet handelen wanneer een klant enige tijd na het zetten terug komt vanwege een lichamelijke klacht.

6.1 Allergische reacties

Een allergie is een reactie van het immuunsysteem op bepaalde stoffen. Een allergische reactie ontstaat pas nadat het lichaam meerdere malen in contact is geweest met een bepaalde (lichaamsvreemde) stof. Een klant met een allergische reactie kan dus bij een eerdere PMUpermanente make up niets gemerkt hebben.

Klanten kunnen bijvoorbeeld allergisch zijn voor latex. Ook zijn er bepaalde inkt- en pigmentkleuren die allergische reacties kunnen veroorzaken. Hierdoor is het mogelijk dat de PMU vervormt of (deels) verdwijnt.

De reacties op allergieën kunnen verschillen. Sommige mensen krijgen alleen een rode en jeukende huid, terwijl mensen in het ergste geval kunnen flauwvallen of in shock raken. Vraag daarom altijd vóór de behandeling of klanten last hebben van bepaalde allergieën.

Hygiënenorm

• Bel direct 112 als een klant in shock raakt!

Het verschil tussen flauwvallen en in shock raken is lastig te herkennen. Neem bij twijfel altijd contact op met de alarmcentrale. Bij een shock stroomt er minder bloed naar de hersenen waardoor iemand het bewustzijn kan verliezen. Zij zijn vaak alert, angstig en verward, hebben een hoge polsslag, een ‘koude neus’ en een klamme huid. Iemand die flauwvalt komt binnen enkele minuten vanzelf weer bij. Bij een shock blijft iemand buiten bewustzijn.

6.2 Misselijkheid en flauwvallen

Het kan voorkomen dat een klant tijdens of na het zetten van de PMUpermanente make up misselijk wordt of dreigt flauw te vallen. Let op symptomen als een bleek gezicht en hevige transpiratie.

Tips

  • Laat een klant na het zetten van de PMU nog even liggen of zitten.
  • Wees alert en houd de klant vooral in de gaten bij het op en af lopen van trappen.
  • Dreigt de klant flauw te vallen, laat hem of haar dan tien minuten op de behandeltafel liggen met de benen omhoog. Als de klant niet ligt maar zit, is het beter om het hoofd ongeveer één minuut tussen de benen te houden (doe dit niet als de klant misselijk is). Zorg voor voldoende frisse lucht.
  • Geef de klant, wanneer hij of zij weer rechtop kan zitten, iets te eten en drinken (bij voorkeur iets dat rijk is aan suiker, zoals druivensuiker of appelsap).
  • Is een klant kort buiten bewustzijn geweest? Reageer dan rustig en zorg dat hij of zij zich niet bezeert. Laat de klant ongeveer 10 minuten rustig liggen. Bel 112 als de klant langer dan twee minuten buiten bewustzijn blijft.

6.3 Medische hulp

Wanneer u bij klachten zelf gaat dokteren, kunnen er dingen mis gaan. Wees daarom altijd terughoudend in het behandelen van klachten. Zelf dokteren bij complicaties kan zelfs strafbaar zijn.

Hygiënenormen

  • Neem altijd contact op met een arts als tijdens of direct na het zetten van PMUpermanente make up ernstige allergische reacties of andere lichamelijke klachten optreden.
  • Komt een klant meer dan 48 uur na het zetten van de PMU bij u langs met een lichamelijke klacht? Verwijs de klant dan altijd door naar zijn of haar huisarts. Ga niet zelf dokteren.

7 Schoonmaakschema's en overige instructies

In dit hoofdstuk vindt u schoonmaakschema’s en instructies. In de eerste paragraaf vindt u instructies voor handen wassen en handen desinfecteren. Vervolgens staat schematisch weergegeven hoe vaak en op welke wijze u uw instrumenten, apparatuur en behandelruimte moet schoonmaken, desinfecteren of steriliseren. Daarna volgen werkwijzen voor verschillende methoden van schoonmaken, desinfecteren en steriliseren.

De schoonmaakschema’s en de instructies handhygiëne kunt u downloaden als Word- of PDFPortable Document Format-document, zodat u ze eenvoudig kunt uitprinten. U kunt ze dan direct ophangen, bijvoorbeeld bij wastafels of in een schoonmaakkast.

7.1 Instructies handhygiëne

Bacteriën en virussen zijn overal, op deurknoppen, tafels, telefoons en andere voorwerpen, apparaten en materialen. Sommigen kunnen ziekteverwekkend zijn. Een van de meest voorkomende manieren waarop ziekteverwekkers worden verspreid, is via de handen. Door regelmatig handhygiëne toe te passen wordt de kans dat u of iemand uit uw omgeving ziek wordt klein.

Pas voor een goede handhygiëne onderstaande regels toe:

  • Was uw handen met water en vloeibare zeep als ze zichtbaar vuil zijn. Gebruik dan geen desinfecterend middel (handalcohol); door zichtbaar vuil vermindert namelijk de werking.
  • Zijn uw handen niet zichtbaar vuil? Dan mag u kiezen of u uw handen wast óf desinfecteert. Pas de manieren echter niet allebei toe; de huid droogt dan te veel uit en beschadigt sneller. De handen worden voldoende schoon als u ze alleen wast of alleen desinfecteert.
Instructies handhygiëne

Het schema Instructies handhygiëne kunt u hier downloaden als pdfPortable Document Format.

7.2 Schoonmaakschema's

In de schoonmaakschema’s staat hoe vaak en op welke manier gereinigd moet worden. 

U mag natuurlijk vaker schoonmaken dan in deze schema’s is aangegeven. Minder vaak of op een andere manier schoonmaken, mag alleen met een goede reden (bijvoorbeeld omdat een ruimte bijna nooit wordt gebruikt).

U kunt de schoonmaakschema’s hier downloaden als Word-document. De schema’s zijn zoveel mogelijk op losse pagina’s geplaatst, zodat u ze eenvoudig kunt uitprinten en ophangen. Tevens kunt u de schema’s aanpassen aan de eigen situatie. Bespreek binnen uw eigen organisatie de schoonmaakschema’s en werk ze in nader detail uit tot een eigen werkinstructie.

8 Informatie voor de klant

In dit hoofdstuk vindt u informatie voor uw klanten. Allereerst vindt u een voorbeeld van de informatie over de risico’s van permanente make-up, gevolgd door een voorbeeld van de nazorginstructie die u uw klanten kunt geven. Deze nazorginstructie moet minimaal de informatie uit het voorbeeld bevatten. Aanvullende informatie mag niet misleidend zijn en moet op waarheid berusten. Tot slot is een voorbeeld van een toestemmingsformulier opgenomen. U mag ook een eigen formulier opstellen. Let er op dat aan het verkrijgen en bewaren van persoonsgegevens voorwaarden verbonden zijn op basis van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVGalgemene verordening gegevensbescherming). Meer informatie vindt u op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Alle informatie in dit hoofdstuk is ook als PDFPortable Document Format-download beschikbaar, zodat u het direct kunt uitprinten en uitdelen.

8.1 Informatie over de risico’s van permanente make-up

Download hier de PDFPortable Document Format met onderstaande informatie.

Het aanbrengen van permanente make-up brengt risico’s met zich mee. Zorg daarom dat je goed bent uitgerust en genoeg hebt gegeten. Stel de behandelaar op de hoogte van eventueel medicijngebruik of huidproblemen, allergieën, epilepsie en overgevoeligheidsreacties. En controleer op www.veiligtatoeerenenpiercen.nl dat de studio waar je een PMUpermanente make up wilt laten zetten, een vergunning heeft. Deze vergunning geeft aan dat de studio werkt volgens de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.

Laat geen permanente make-up aanbrengen:

  • op plekken waar je het afgelopen jaar plastische chirurgie of bestraling hebt ondergaan;
  • op een litteken dat minder dan een jaar oud is;
  • op een plek waar minder dan zes weken geleden PMU is gezet;
  • op een plek waar minder dan drie maanden geleden een PMU of tatoeage is weg gelaserd of waar de laserwond nog niet genezen is;
  • op geïrriteerde huid zoals bultjes, donkere moedervlekken of zwellingen;
  • als je onder invloed bent van alcohol of drugs;
  • als je zwanger bent.

Daarnaast wordt het afgeraden om permanente make-up te laten zetten als je last hebt van één van de volgende aandoeningen:

  • diabetes;
  • hemofilie;
  • chronische huidziekte;
  • allergie voor pigmentstoffen of andere materialen waarmee PMU wordt gezet;
  • immuunstoornis;
  • hart- en vaatafwijkingen.

Heb je één van deze aandoeningen of gebruik je antistollingsmiddelen of antibiotica? En wil je toch PMU? Overleg dan eerst de mogelijkheden met een arts.

Kijk voor achtergrondinformatie over bovenstaande risico’s op www.veiligtatoeerenenpiercen.nl.

Het zetten van de permanente make-up

Omdat er tijdens het zetten van permanente make-up een wond ontstaat, is er een kans op besmetting van ziekten die via bloed worden overgedragen, zoals hepatitis B en C. Controleer daarom of de behandelaar hygiënisch werkt. Een hygiënische werkwijze is ook belangrijk om te voorkomen dat je nieuwe PMU gaat ontsteken. Let er in ieder geval op dat:

  • de huid voor het zetten van de PMU wordt schoongemaakt, gedesinfecteerd en eventueel geschoren met een nieuw wegwerpscheermesje;
  • de naalden en inkt steriel zijn verpakt en alleen voor jou worden gebruikt; de naalden zijn per stuk verpakt, inkt zit in kleine inktcupjes;
  • tijdens het zetten schone tissues worden gebruikt om de huid schoon te maken;
  • de behandelaar tijdens het zetten van de PMU handschoenen draagt en deze vervangt als hij of zij iets anders aanraakt dan de pigmenteerpen, een tissue of je huid;
  • de permanente make-up na afloop wordt verzorgd en afgedekt.

Nazorg

Nieuwe PMU is vergelijkbaar met een schaafwond. Slechte verzorging en onhygiënische behandeling kunnen wondinfecties en littekenweefsel veroorzaken. Bovendien kunnen wondinfecties tot een minder mooie PMU leiden. Als je de PMU goed verzorgt, duurt het twee tot zes weken tot de behandelde huid genezen is. De behandelaar geeft schriftelijke uitleg over de nazorg van PMU. Lees dit goed door.

8.2 Nazorginstructie

Download hier de PDFPortable Document Format met onderstaande informatie.

Tijdens het zetten van permanente make-up gaat de huid kapot, waardoor er een wond ontstaat. Als je de PMUpermanente make up goed verzorgt, duurt het ongeveer zes weken tot de behandelde huid genezen is. Je mag met een permanente make-up wel douchen.

Behandel de PMU als volgt:

  • was de PMU twee keer per dag met een milde ongeparfumeerde zeep;
  • dep de PMU na het wassen met een schone handdoek droog;
  • smeer de behandelde huid in met een zalf die je van de behandelaar hebt gekregen of die hij of zij je aanraadt.

Zorg dat je tijdens het genezingsproces:

  • de behandelde huid zo min mogelijk aanraakt (was eerst je handen voordat je de huid verzorgt);
  • niet krabt aan de behandelde huid;
  • de PMU niet bedekt met strakke of vervuilde kleding;
  • de behandelde huid niet afdekt met pleisters of verband;
  • (bubbel)baden, zwembaden, sauna’s en stoombaden vermijdt;
  • de behandelde huid niet blootstelt aan zonlicht of de zonnebank.

De behandelde huid blijft ook na genezing erg gevoelig voor zonlicht. Smeer je PMU daarom altijd in met zonnebrand.

Let op: neem contact op met de huisarts bij extreme roodheid, zwellingen, bloedingen, wondvocht, kleurverandering of chronische pijn.

8.3 Toestemmingsformulier

U kunt het toestemmingsformulier hier downloaden als PDFPortable Document Format-bestand.

9 Extra informatie

9.1 Voorbeeld hygiënische werkwijze

Voorbeeld hygiënische werkwijze bij de voorbereiding van PMUpermanente make up

  1. Was uw handen en droog ze af met wegwerpdoekjes, of desinfecteer ze. 
  2. Laat de klant op de behandelstoel of -tafel plaatsnemen.
  3. Scheer zo nodig de plek waar PMU gezet wordt. Gebruik hiervoor een wegwerpscheermesje. Gooi deze direct na gebruik weg, zonder het beschermhoesje erop te zetten!
  4. Desinfecteer de huid die getatoeëerd wordt (met uitzondering van huid rondom de ogen, die mag niet gedesinfecteerd worden). Gebruik hiervoor een huiddesinfecterend middel met een RVGRegister Verpakte Geneesmiddelen-nummer. Houd de inwerktijd aan die de fabrikant voorschrijft. Wacht in ieder geval tot de huid droog is. Laat de klant na het desinfecteren niet (of zo min mogelijk) meer rondlopen.
  5. Breng, als de klant dit wil, pijnstilling aan volgens de gebruiksaanwijzing. Volg hierbij de regels uit paragraaf 2.4
  6. Leg alle materialen klaar binnen handbereik.
  7. Zet de inktcupjes klaar. Zorg dat ze stabiel staan. Zet ze bijvoorbeeld in een inktcuphouder. 
  8. Heeft u als pijnstilling een verdovende zalf opgesmeerd? Verwijder deze dan na 20 minuten met een tissue. Desinfecteer de huid opnieuw.
  9. Teken de afbeelding zo nodig op de plek waar u PMU gaat zetten. Gebruik hiervoor een zeer fijn wattenstaafje en pigment. Gooi het staafje en pigmentcupje na het tekenen weg. Gebruik het pigment(cupje) dus niet voor het zetten van PMU.
  10. Was of desinfecteer de handen opnieuw en open en vul daarna de inktcupjes. Let er bij het vullen op dat de punt van de voorraadflacon het cupje niet raakt. Vul ze nooit bij; gebruik bij onvoldoende inkt altijd een nieuwe cup. 
  11. Open vlak voor gebruik de steriele verpakking van de naaldmodule volgens aanwijzing op de verpakking. Laat hem op de steriele binnenkant van de verpakking liggen. 
    Zo voorkomt u dat de naald in aanraking komt met de ondergrond of uw handen. Druk de naaldmodule nooit door de verpakking heen.
  12. Trek schone handschoenen aan.
  13. Zet de naaldmodule in de pigmenteerpen. Raak de naald niet aan! 
  14. Leg de pigmenteerpen zo neer dat de naald nergens mee in contact kan komen. Gebruik bijvoorbeeld een disposable nierbekken. 
  15. Zet de pen vooraf en tijdens de behandeling alleen in de penhouder als u een open houder heeft. Een gesloten houder geeft kans op besmetting.

Het zetten van de permanente make-up

U bent nu klaar om de PMU te zetten. Houd u hierbij aan het volgende:

  1. Gebruik wegwerptissues om de huid tussendoor af te vegen. Combineer dit eventueel met vloeibare antibacteriële zeep vermengd met water of lotion uit een pompflacon.
  2. Gebruik voor het verdunnen van de pigmentstof schoon stromend water, steriel water, alcohol 70-80% of glycerol, of combinaties van deze stoffen. Verdun inkt altijd in een inktcupje, nooit in de voorraadflacon.
  3. Gebruik dezelfde naaldmodule nooit voor verschillende klanten. Gooi de naaldmodules direct na gebruik in een UNUnited Nations-gekeurde naaldcontainer (zie paragraaf 2.7).
  4. Geef naaldmodules nooit mee aan de klant.
  5. Gooi de handschoenen bij een tussentijdse pauze weg en was of desinfecteer de handen. Was of desinfecteer de handen na de pauze opnieuw en trek schone handschoenen aan.
  6. Trek na het zetten van de PMU de handschoenen uit en was of desinfecteer de handen.
  7. Breng eventueel direct na het zetten een aftercarezalf aan op de plek waar PMU is gezet.
  8. Ruim de behandelruimte, inclusief uw materialen en instrumenten, op en maak deze schoon volgens de aanwijzingen in paragraaf 2.7.

9.2 Begrippenlijst

Aftercarezalf

Zalf die tijdens en na het zetten van de tatoeage op de wond kan worden aangebracht.

AVGalgemene verordening gegevensbescherming

Algemene verordening gegevensbescherming

Bedrijfsruimte

De gehele ruimte waarvoor de vergunning wordt verleend.

Behandelruimte

Ruimte in de bedrijfsruimte waar de permanente make-up wordt gezet. Deze ruimte moet voldoen aan de bouw- en inrichtingseisen uit deze richtlijn.

CBGCollege ter Beoordeling van Geneesmiddelen

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) beoordeelt en bewaakt de werkzaamheid, risico's en kwaliteit van geneesmiddelen voor de mens. Middelen zijn te herkennen aan een RVGRegister Verpakte Geneesmiddelen-nummer.

CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides

College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het Ctgb beoordeelt op basis van Europese wet- en regelgeving of desinfecterende middelen toegelaten worden op de Nederlandse markt.

Desinfecteren

Desinfecteren is het sterk verminderen van het aantal aanwezige micro-organismen, met een speciaal daarvoor bestemd desinfecterend middel.

First-in-first-out-systeem

Met het first-in-first-out-systeem wordt bedoeld dat u de instrumenten die het eerst gesteriliseerd of geleverd zijn, vooraan zet en als eerste gebruikt.

Hairstroke handmatig

Pigmentatie met een penhouder die niet elektrisch wordt aangedreven, voorzien van een geïntegreerd mesje (geheel voor eenmalig gebruik) of voorzien van een opening om een los mesje in te steken. In de laatste situatie gaat hem om een penhouder, die geschikt is om na desinfectie (en bij voorkeur na sterilisatie) hergebruikt te worden.

Handdesinfecterend middel

Een handdesinfecterend middel is een vloeistof waarmee ziekteverwekkers op de handen kunnen worden gedood. Als handen niet zichtbaar vuil of plakkerig zijn, kan een hand desinfecterend middel worden gebruikt in plaats van water en zeep.

Handhygiëne

Handhygiëne is het wassen van de handen met water en zeep of het desinfecteren van de handen met handdesinfectiemiddel, wanneer de handen niet zichtbaar vuil zijn.

Huiddesinfecterend middel

Een huiddesinfecterend middel is een vloeistof waarmee ziekteverwekkers op de huid kunnen worden gedood. Een huiddesinfecterend middel wordt voorafgaand aan het openen van de huid gebruikt om de huid te desinfecteren.

Lichaamsvloeistoffen

Lichamelijke vloeistoffen zoals bloed, speeksel, braaksel, urine en ontlasting.

Micro-organismen

Bacteriën, virussen, schimmels, gisten en protozoën zijn micro-organismen. Micro-organismen zijn onzichtbaar voor het blote oog en komen overal voor: op de huid, op meubels en voorwerpen, in de lucht, in water, op en in voedsel. De meeste zijn onschuldig of zelfs nuttig voor de mens, maar sommige micro-organismen kunnen ziekten veroorzaken.

No-touchkraan

Een no-touch kraan is een kraan die men niet met de handen open en dicht hoeft te draaien. Voorbeelden zijn een elleboogkraan, een kraan die vanzelf uitgaat, een kraan met knie- of voetbediening of een kraan met elektronisch oog.

NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. De NVWA heeft als kerntaak het toezicht houden bij bedrijven en instellingen op de naleving van verschillende wetten en voorschriften, waaronder de Warenwet.

Permanente make-up

Pigmentstoffen die in de huid worden gebracht ter vervanging van tijdelijke make-up, zoals lipcontouren, eyeliner en wenkbrauwen.

Schoonmaken

Het verwijderen van los of aangekleefd vuil.

Stromend water

Vast tappunt met aan- en afvoer aangesloten op het reguliere leidingwaternet (drinkwaterkwaliteit).

UNUnited Nations-Naaldcontainer

Een naaldcontainer is een container speciaal ontworpen voor scherp afval zoals naalden. Bij goed gebruik bieden naaldcontainers een goede bescherming tegen prikken en snijden aan scherp afval.

Wachtruimte

Ruimte in de bedrijfsruimte waar men kan wachten tot de permanente make-up wordt gezet. In deze ruimte wordt geen PMUpermanente make up gezet.

Wonddesinfecterend middel

Een wonddesinfecterend middel is een middel waarmee ziekteverwekkers in de wond kunnen worden gedood. Een wonddesinfecterend middel wordt gebruikt om de wond te desinfecteren.

9.3 Ctgb-databank

Hieronder staat hoe u desinfecterende middelen kunt vinden op de website van het Ctgb.

Hebt u al een desinfecterend middel en wilt u weten of u dit mag gebruiken? Gebruik dan optie A. Wilt u een overzicht van toegelaten desinfecterende middelen? Gebruik dan optie B.

A. Zoeken naar een specifiek desinfecterend middel

  • Ga naar www.ctgb.nl en klik op ‘Toelatingendatabank’. Of ga direct naar https://toelatingen.ctgb.nl.
  • Hier kunt u zoeken op de naam van het product.
  • Controleer in het actuele gebruiksvoorschrift altijd of het middel geschikt is voor uw toepassing en welke maatregelen bij gebruik moeten worden genomen.

B. Een overzicht van toegelaten desinfecterende middelen zien

  • Ga naar www.ctgb.nl en klik op ‘Toelatingendatabank’. Of ga direct naar https://toelatingen.ctgb.nl.
  • Klik op de knop ‘Toon uitgebreide filters’.
  • Voer de gewenste selectiecriteria in. Bij Gebruik kunt u professioneel invoeren. Bij Producttype kiest u een optie die hieronder beschreven staat:
    • Middelen die geschikt zijn voor het desinfecteren van handen hebben een PT01-code (‘Biociden voor menselijke hygiëne’).
    • Middelen die geschikt zijn voor materialen en oppervlakken hebben een PT02-code (‘Desinfecterende middelen voor privégebruik en voor de openbare gezondheidszorg, alsmede andere desinfectantia’).
    • Middelen die geschikt zijn voor oppervlakken waarop eet- en drinkwaren kunnen komen, hebben een PT04-code (‘Ontsmettingsmiddelen voor gebruik in de sector voeding en diervoeders’).
  • Controleer in het actuele gebruiksvoorschrift altijd of het middel geschikt is voor uw toepassing en welke maatregelen bij gebruik moeten worden genomen.
  • U kunt via de knop downloaden de selectie exporteren naar een Excel-bestand.

Deze zoekhulp is opgesteld in augustus 2019. Klopt het advies niet meer en heeft u hulp nodig? Neem dan contact op met de Servicedesk van het CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides via telefoonnummer 0317 – 417 810 of door het servicedesk-verzoekformulier in te vullen. Het LCHVLandelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid is niet verantwoordelijk voor eventuele wijzigingen aan de website van het Ctgb.

9.4 Desinfectiemiddelen voor handen en huid

Het middel dat gebruikt wordt om te desinfecteren hangt af van wat er gedesinfecteerd moet worden. Gaat het om de huid voorafgaand aan bijvoorbeeld permanente make-up, of gaat het om de vloer die vervuild is met braaksel? Is de tafel vervuild met bloed, of wil je je handen desinfecteren? 

Voor desinfectiemiddelen wordt er onderscheid gemaakt tussen een biocide en een geneesmiddel. Afhankelijk van wat gedesinfecteerd moet worden, wordt bepaald of er een biocide of een geneesmiddel gebruikt moet worden. 

Desinfectiemiddelen voor gebruik op levenloze oppervlakken en de intacte huid die ook na het desinfecteren intact blijft, vallen onder de biocidewetgeving. Denk aan oppervlakken, materialen en handen. Deze middelen moeten zijn toegelaten door het CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides.

Desinfectiemiddelen voor de niet-intacte huid, of de huid die nog intact is maar direct na het desinfecteren geopend zal worden (zoals bij PMUpermanente make up), vallen onder de geneesmiddelenwet. Denk aan de huid voorafgaand aan het plaatsen van PMU of voor het behandelen van een wond. Deze middelen moeten zijn toegelaten door het CBGCollege ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

Handen of huid?

Dit onderscheid is vrij lastig en hierdoor ontstaat er veel onduidelijkheid. Logisch, want waarom is er een verschil tussen huid en handen? De handen zijn toch ook huid? Hieronder wordt het verschil tussen een huiddesinfectiemiddel en een handdesinfectiemiddel uitgelegd.

Handdesinfectiemiddelen

Handen worden gedesinfecteerd om het aantal (ziekmakende) micro-organismen, die altijd aanwezig zijn op de handen, terug te dringen tot een acceptabel niveau. Het wordt niet gebruikt om te genezen of om ziekte te voorkomen of voor de behandeling van een wond. Handdesinfectiemiddelen worden alleen op de intacte (blijvende) huid gebruikt. Handdesinfectiemiddelen vallen daarom onder de biocidewetgeving (College ter beoordeling van Geneesmiddelen. ‘Afbakening Biociden en Geneesmiddelen.’ CBG. (2013): geraadpleegd 25 augustus 2015).

Huiddesinfectiemiddelen 

Een huiddesinfectiemiddel wordt gebruikt voor het genezen of voorkomen van ziekte, of voor de behandeling van een wond. Een huiddesinfectiemiddel kan worden gebruikt op een niet-intacte huid of op een intacte huid die ‘geopend’ wordt, zoals bij tatoeëren, piercen en PMU. Hierdoor valt een huiddesinfectiemiddel onder de geneesmiddelenwet (Werkgroep Infectie Preventie, ‘Desinfectie’. RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2013), geraadpleegd 25 augustus 2015; en College ter beoordeling van Geneesmiddelen. ‘Afbakening Biociden en Geneesmiddelen.’ CBG. (2013): geraadpleegd 25 augustus 2015).

Gebruik desinfectiemiddelen altijd volgens het gebruiksvoorschrift. Lees de bijsluiter voorafgaand aan het gebruik daarom goed door.

Handen zijn toch intacte huid?

Klopt, een huiddesinfectiemiddel mag op de intacte huid gebruikt worden, dus ook op de handen. Bedenk wel dat een huiddesinfectiemiddel agressief is voor de huid en de huid uitdroogt. Meestal is er een terugvetter toegevoegd aan een handdesinfectiemiddel zodat de handen niet uitdrogen. (Werkgroep Infectie Preventie, ‘Handreiniging of desinfectie’. RIVM. (2013), geraadpleegd 7 augustus 2015).

9.5 Bronnenlijst

Relevante wet- en regelgeving

Onderstaande wetten, besluiten en regelingen zijn alle terug te vinden op wetten.overheid.nl

  • Algemene verordening gegevensbescherming
  • Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten
  • Geneesmiddelenwet
  • Tabakswet
  • Warenwet
  • Warenwetbesluit bestuurlijke boeten
  • Warenwetbesluit tatoeëren en piercen
  • Warenwetbesluit tatoeagekleurstoffen
  • Warenwetregeling aanwijzing veiligheidscodes tatoeëren en piercen
  • Warenwetregeling tatoeëren en piercen
  • Wet milieubeheer

Overige documenten en websites

  • College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Ctgb.nl.
  • Daha T. Desinfectantia en de wet. Tijdschrift voor Hygiëne en InfectiePreventie 2004, 5: 130.
  • Hoofdbedrijfschap Ambachten. Code van de schoonheidsspecialist, verschillende versies. Zoetermeer.
  • Kuile B ter. Verontreiniging van tatoeagevloeistof. Infectieziekten Bulletin 2004, jaargang 15, nr. 8: 295-296.
  • Poel P van de. Latexvrije onderzoekshandschoenen, de hygiënist als projectleider. Tijdschrift voor Hygiëne en InfectiePreventie 2005, 1: 3-6.
  • Richtlijnen WIPWerkgroep Infectiepreventie, Stichting Werkgroep Infectie Preventie, Leiden. www.wip.nl.
  • Trick WE, Vernon MO, Hayes RA, Nathan C, Rice TW, Peterson BJ, Segreti J, Welbel SF, Solomon SL, Weinstein RA. Impact of ring wearing on hand contamination and comparison of hand hygiene agents in a hospital. Clin Infect Dis. 2003 Jun 1;36(11):1383-90. Epub 2003 May 22.
  • Yildirim I, Ceyhan M, Cengiz AB, Bagdat A, Barin C, Kutluk T, Gur D. A prospective comparative study of the relationship between different types of ring and microbial hand colonization among pediatric intensive care unit nurses. Int J Nurs Stud. 2008 NovNederlandse Orthopaedische Vereniging;45(11):1572-6. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2008.02.010. Epub 2008 May 13.

Warenwetbesluit tatoeëren en piercen

Onderstaand overzicht geeft weer in welke delen van deze hygiënerichtlijnen artikel 6, eerste lid, van het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen wordt afgedekt.

Artikel 6, eerste lid    Te vinden in:
Onderdeel a  Paragrafen 2.5, 2.6 en 2.8, hoofdstuk 3
Onderdeel b Paragrafen 2.1 en 2.6, hoofdstukken 3 en 4
Onderdeel c  Paragrafen 2.1, 2.2, 2.6 en 2.7

Verantwoording

De hygiënerichtlijn voor permanente make-up is voor het laatst volledig herzien in 2014. Aan de laatste herziening hebben de volgende GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst’en en organisaties bijgedragen:

  • ANBOS
  • Belangenbehartigers van Tatoeëerders (BVT)
  • GGD Amsterdam
  •  GGD Noord- en Oost-Gelderland
  • GGD Gooi & Vechtstreek
  • GGD Kennemerland
  • Nederlandse Bond van Tatoeëerders (NBT)
  • Nederlandse Juweliers- en Uurwerkenbranche (NJU)
  • Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit)
  • Vereniging Professionele Piercers Nederland (VPPN)

Wijzigingen sinds laatste herziening:

  • Mei 2016: paragraaf 9.4 'Desinfectiemiddelen voor handen en huid' toegevoegd.
  • Augustus 2018: 
    • In paragraaf 2.3 is een advies toegevoegd om gebruikte inkten per klant en per tatoeage vast te leggen en in een inktpaspoort aan de klant mee te geven. 
    • In het toestemmingsformulier (paragraaf 2.3 en hoofdstuk 8) wordt niet geadviseerd over de bewaartermijn en niet over welke persoonsgegevens moeten worden verzameld, maar wordt geadviseerd dit vast te leggen en inzichtelijk te maken conform de Algemene verordening persoonsgegevens.
    • In paragraaf 2.7 is de verwijzing naar de positieve lijst van toegestane aftercareproducten vervallen. In plaats daarvan wordt verwezen naar een product dat voor deze toepassing een registratie als medisch hulpmiddel of geneesmiddel heeft, of dat uitsluitend bestaat uit petrolatum en bedoeld is voor toepassing op de menselijke huid
  • Juli 2019: de richtlijn is omgezet naar webbased tekst; hierbij zijn enkele niet-inhoudelijke aanpassingen gedaan en zijn diverse hyperlinks geüpdatet.
  • Augustus 2019: paragraaf 9.3 (zoekhulp CtgbBoard for the Authorisation of Plant Protection Products and Biocides-databank) is geactualiseerd.

 

De hygiënerichtlijn is een uitgave van:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid
Postbus 1 | 7200 BA Bilthoven
E-mail: lchv@rivm.nl 
Web: www.lchv.nl