Het RIVM deed voor dit onderzoek verschillende data-analyses met de gegevens over bewegen en ongevallen uit de Leefstijlmonitor. Ook voerde het RIVM een literatuurscan uit en organiseerde een bijeenkomst met experts.  

Voordelen en nadelen

Dit onderzoek laat zien dat de opkomst van de elektrische fiets voor- en nadelen heeft. Zowel voor de lichamelijke en mentale gezondheid als voor het milieu. Dit hangt onder andere af van de afstand die wordt afgelegd, de mate van elektrische ondersteuning en het vervoersmiddel dat vervangen wordt. Als de elektrische fiets de auto vervangt heeft dit mogelijk voordelen voor het milieu. Voor de verkeersveiligheid zijn er voornamelijk nadelen. Denk hierbij aan meer en ernstigere ongelukken.

Verschillende effecten per bevolkingsgroep

Voor jongeren is het gebruik van de elektrische fiets naar verwachting negatief voor de gezondheid. Dit komt omdat de elektrische fiets meestal de gewone fiets vervangt. Mogelijk bewegen jongeren hierdoor minder. Jongeren tussen 12 en 17 jaar kiezen met name voor een elektrische fiets vanwege de snelheid.

Voor andere groepen heeft de elektrische fiets juist voordelen. Dit geldt bijvoorbeeld voor ouderen en mensen met een beperking, overgewicht of een chronische aandoening. Zij kunnen hierdoor langer (blijven) fietsen.

Voorlichting geven over het belang van bewegen en een veilig gebruik van de elektrische fiets kan helpen om de negatieve gezondheidseffecten terug te dringen. Net als het ontmoedigen van de elektrische fiets voor korte afstanden. Het dragen van een helm kan de verkeersveiligheid vergroten.  

Steeds meer Nederlanders fietsen elektrisch

Steeds meer Nederlanders uit alle lagen en groepen van de samenleving kiezen voor de elektrische fiets. Het is makkelijker en ze kunnen langere afstanden fietsen. In 2023 reed ongeveer 29 procent van de fietsende Nederlanders uitsluitend op een elektrische fiets, een stijging van ongeveer 6 procent ten opzichte van 2021. Met 68 procent zijn de 50-plussers nog altijd de grootste groep gebruikers. Het is opvallend dat het aantal jongeren tot 24 jaar dat de elektrische fiets gebruikt in twee jaar tijd verdubbelde.

Meer onderzoek nodig door snelle ontwikkelingen

Het aantal elektrische fietsen (waaronder fatbikes) zal naar verwachting verder toenemen. Er is meer onderzoek nodig om de effecten op de gezondheid en het milieu in kaart te brengen. Bijvoorbeeld de invloed van de gebruikte trapondersteuning op de lichamelijke inspanning die nodig is op een elektrische fiets of hoe vaak de auto wordt vervangen.

Het RIVM deed dit onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.