Paardachtigen, zoals paarden, pony’s en ezels, dragen ziekteverwekkers bij zich. Van sommige ziekteverwekkers kunnen mensen ook ziek worden. U kunt de kans op ziekte verkleinen. Op deze pagina leest u hoe ziekteverwekkers zich vanaf paardachtigen verspreiden, wat u kunt doen om de kans op ziekte te verkleinen en welke ziektes paardachtigen kunnen overdragen.

Zo komen ziekteverwekkers van paarden bij mensen

Ziekteverwekkers kunnen op verschillende manieren van paarden bij mensen terechtkomen:

  • Via direct contact. Bijvoorbeeld als u een paard, pony of ezel aait.
  • Via het speeksel van een paard, pony of ezel. Bijvoorbeeld als het dier uw hand likt.
  • Als u in de stal bent geweest bij paarden, pony’s of ezels.
  • Via het vlees of de melk van paarden.

Tips om te voorkomen dat u ziek wordt

Met deze tips verkleint u de kans dat u ziek wordt door ziekteverwekkers van paarden, pony’s of ezels:

  • Was uw handen met water en zeep
    o    na een bezoek aan de manege of (pension)stal;
    o    nadat u een paard, pony of ezel heeft geaaid of geknuffeld; 
    o    nadat een paard, pony of ezel uit uw hand heeft gegeten.
  • Eet of drink niet in de buurt van paarden, pony’s en ezels.
  • Trek schone kleren aan, nadat u bij paarden of pony’s in de wei of stal bent geweest.
  • Voorkom contact met urine of mest van paarden.

Houd uw paard, pony of ezel gezond

Heeft u zelf een paard, pony of ezel? Met deze tips verkleint u de kans dat een ziekteverwekker van het dier op u wordt overgedragen:

  • Raadpleeg de dierenarts als uw paard, pony of ezel veel schuurt, kale plekken krijgt, of andere verschijnselen van ziekte vertoont.
  • Controleer uw dier regelmatig op teken en verwijder deze zo snel mogelijk.
  • Zorg ervoor dat de stal schoon en droog is en verwijder regelmatig de ontlasting uit het weiland van uw paard(en).

Het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) weet alles over de gezondheid van huisdieren. Meer weten over de gezondheid van uw paard, pony of ezel? Neem contact op met de dierenarts of kijk op licg.nl.

Ik ben gebeten door een paard. Wat nu?

Spoel de bijtwond goed uit met lauw water. Neem bij een beet dezelfde dag nog contact op met de huisarts. Neem in het buitenland contact op met de alarmcentrale van uw zorgverzekering.

De (huis)arts zal bekijken of u een vaccinatie tegen tetanus nodig heeft, of antibiotica om een ontsteking te voorkomen.

Ik heb klachten. Wat nu?

Denkt u dat u ziek bent geworden door contact met een paard, pony of ezel? Of heeft u ernstige klachten na contact met een paard, pony of ezel, of klachten die niet weggaan? Neem dan altijd contact op met een arts. Vertel dat u contact heeft gehad met een paard, pony of ezel, en wanneer dit was.

Ziekten die mensen van paarden kunnen krijgen

Paarden kunnen verschillende ziektes doorgeven, maar mensen worden daar bijna nooit ziek van. We lichten hier één ziekte uit, die wel vaak voorkomt. Daaronder volgen nog een aantal ziekten. Die komen minder vaak voor of zijn minder ziekmakend voor mensen.

Hoe krijgt iemand ringworm?
Ringworm is een schimmel. Mensen kunnen deze schimmel krijgen door de huid van een besmet dier aan te raken. Vaak is aan de vacht van een dier te zien dat deze niet gezond is. Het dier heeft dan kale plekken met witte schilfers en korstjes.

Welke klachten passen bij ringworm?
De schimmel dringt bij mensen in de huid. Daar vormt ringworm roodgekleurde ringen met een iets hogere rand. Zonder behandeling kan het lang duren voordat de plekken weggaan.

•    De randen van de plek kunnen rood worden, gaan schilferen en soms zijn er kleine pukkeltjes te zien.
•    Meestal doet de plek geen pijn.
•    Soms jeukt het.
•    De plekken kunnen overal op het lichaam voorkomen. Ook onder het haar.

Hoe kunt u ringworm voorkomen?
Ringworm is moeilijk te voorkomen. U kunt de kans op ringworm wel verkleinen:

  • Zet, als dat kan, dieren met ringworm in isolatie en neem contact op met een dierenarts om de dieren te laten behandelen.
  • Gebruik materialen als borstels en dekens niet voor meerdere dieren.
  • Was uw handen met water en zeep na het aanraken van dieren.

Heeft u of iemand in uw gezin ringworm? Ga naar de huisarts voor een behandeling met zalf of pillen.

Lees meer over ringworm bij mensen.
Lees meer over ringworm bij dieren.

Bekijk hieronder andere ziekten die paarden aan mensen kunnen overdragen.

Hoe krijgt iemand een campylobacter-infectie?
Verschillende dieren kunnen de campylobacter-bacterie bij zich dragen, ook paarden.

Mensen kunnen een campylobacter-infectie krijgen door:  

  • Het eten van onvoldoende verhit vlees.
  • Het drinken van rauwe melk.  
  • Contact met besmette dieren of hun mest. 

Welke klachten passen bij een campylobacter-infectie?
De meest voorkomende klachten bij een campylobacter-infectie zijn:

  • diarree
  • buikpijn en buikrampen
  • vermoeidheid
  • koorts

Gemiddeld beginnen de klachten drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.

Hoe kunt u campylobacter-infectie voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door paarden.

Bent u erg ziek, gaan de klachten niet weg of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisarts. Geef aan dat u contact heeft gehad met paarden.

Lees meer over campylobacter-infectie bij mensen. 
Lees meer over campylobacter-infectie bij dieren.

Hoe krijgt iemand cryptosporidiose?
Cryptosporidiose wordt veroorzaakt door een parasiet die in de darmen van verschillende dieren voorkomt, ook bij paarden. De parasiet kan in grote hoeveelheden in de mest zitten.

Mensen kunnen besmet worden door: 
•    contact met mest
•    zwemmen in water dat besmet is geraakt met mest 
•    besmet voedsel

Welke klachten passen bij cryptosporidiose?
Cryptosporidiose kan zonder klachten verlopen. Iemand kan ook acute diarree met darmkrampen krijgen. Vooral kinderen tot 5 jaar en mensen met een verminderde afweer kunnen veel klachten krijgen.

Hoe kunt u cryptosporidiose voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door paarden.

Bent u erg ziek, gaan de klachten niet weg of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisarts. Geef aan dat u contact heeft gehad met paarden of hun mest.

Lees meer over cryptosporidiose bij mensen.
Lees meer over cryptosporidiose bij dieren.

Hoe krijgt iemand kwade droes?
Kwade droes wordt veroorzaakt door een bacterie. De ziekte komt niet voor in Nederland. Wel bij paarden, ezels en muilezels in landen in Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en Azië. Besmette paarden worden ziek met onder andere (hoge) koorts, verlies van eetlust en hoesten. Ook mensen kunnen besmet worden, door direct contact met zieke dieren of besmette materialen. Dit gebeurt bijna nooit.

Welke klachten passen bij kwade droes?
De meest voorkomende klachten bij kwade droes zijn:

  • koorts
  • hoofdpijn
  • vermoeidheid
  • vergrote lymfeknopen
  • spierpijn

Als iemand niet op tijd antibiotica krijgt, kan de ziekte dodelijk zijn.

Hoe kunt u kwade droes voorkomen?
Wees voorzichtig met contact met paardachtigen in het buitenland. 

Heeft u contact gehad met (zieke) paarden in het buitenland? En heeft u klachten zoals hierboven genoemd? Neem contact op met de huisarts en vertel dat u contact heeft gehad met paarden in het buitenland.

Lees meer over kwade droes bij dieren.

Hoe krijgt iemand leptospirose?
Leptospirose wordt veroorzaakt door verschillende typen van de Leptospira-bacterie. De ziekte is het meest bekend van ratten. Maar ook paarden kunnen deze ziekte krijgen. Besmette paarden kunnen de bacterie met de urine uitscheiden in de omgeving. Mensen kunnen besmet worden door contact met de urine.

Welke klachten passen bij leptospirose?
Soms heeft iemand met leptospirose helemaal geen klachten. Anderen krijgen bijvoorbeeld:

  • koorts
  • spierpijn
  • hoofdpijn
  • diarree

Ernstige klachten zijn:

  • een vergrote lever
  • vergrote nieren
  • geelzucht

Vooral de combinatie van verschillende klachten past bij leptospirose.

Hoe kunt u leptospirose voorkomen?
U kunt een aantal dingen doen om de kans op leptospirose te verkleinen:

  • Voorkom contact met urine(spetters) van paarden.

  • Was uw handen met water en zeep na contact met paarden.

  • Trek schone kleren aan nadat u bij paarden in de wei of stal bent geweest.

Werkt u met paarden en heeft u klachten? Neem dan contact op met de huisarts en vertel over het contact met de paarden.

Lees meer over leptospirose bij mensen. 
Lees meer over leptospirose bij dieren.

Hoe krijgt iemand miltvuur?
Miltvuur wordt veroorzaakt door de antraxbacterie. In Nederland komt miltvuur niet meer voor, maar bijvoorbeeld in grote delen van Afrika nog wel. Mensen kunnen besmet raken: 
•    door het inademen van de bacterie
•    via wondjes in de huid
•    door het eten van besmet vlees dat onvoldoende verhit is

Welke klachten passen bij miltvuur?
Miltvuur kan heel verschillende klachten geven. Iemand met miltvuur kan huid-, long-, keel- of darmklachten krijgen.

Hoe voorkomt u miltvuur?
De miltvuurbacterie kan erg lang in de omgeving overleven. Vroeger werden daarom bosjes geplant op de plekken waar dieren met miltvuur werden begraven. Deze miltvuurbosjes, vaak midden in een weiland, moeten voorkomen dat mensen de besmette kadavers per ongeluk opgraven en zo besmet worden. Het is daarom verstandig om miltvuurbosjes nooit om te gooien om in de bodem te gaan graven.

Ga naar de huisarts als u klachten heeft die bij miltvuur passen.

Lees meer over miltvuur bij mensen. 
Lees meer over miltvuur bij dieren.

Hoe krijgt iemand pseudoschurft?
Pseudoschurft is een besmettelijke huidziekte, veroorzaakt door schurftmijten die bij paarden en pony’s in de huid leven. Dit zijn andere schurftmijten dan de mijten die schurft bij mensen veroorzaken. Mensen kunnen pseudoschurft krijgen door direct contact met een dier met schurft, bijvoorbeeld door een paard of pony te aaien of knuffelen.

Welke klachten passen bij pseudoschurft?
Jeuk die steeds erger wordt is de meest voorkomende klacht. Er ontstaan blaasjes en rode bultjes tussen de vingers, polsen en voeten.

De klachten van pseudoschurft verdwijnen bij mensen vanzelf, de mijten van dieren kunnen zich bij mensen niet voortplanten.

Hoe kunt u pseudoschurft voorkomen?
Heeft u contact gehad met een paard of pony? Was dan goed uw handen met water en zeep. Zeker als het dier huidafwijkingen heeft.

Ga met dieren met schurft naar de dierenarts.

Hoe krijgt iemand een salmonella-infectie?
Een salmonella-infectie wordt veroorzaakt door de salmonellabacterie. Deze bacterie kan ook bij paarden voorkomen. Paarden kunnen soms ook ziek worden van de salmonellabacterie. Mensen kunnen besmet raken door: 
•    Het eten van onvoldoende verhit vlees.
•    Het drinken of eten van producten van rauwe melk.
•    Contact met besmette dieren of mest.

Welke klachten passen bij een salmonella-infectie?
De meest voorkomende klachten zijn:
•    buikkrampen
•    misselijkheid
•    braken
•    diarree
Soms hebben mensen ook:
•    koorts
•    hoofdpijn
•    spierpijn

De klachten beginnen meestal binnen drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.

Hoe kunt u een salmonella-infectie voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door paarden.

Hoe krijgt iemand streptokokken?
Er zijn verschillende soorten streptokokkenbacteriën. De bacterie Streptococcus equi zooepidemicus komt bij verschillende dieren voor, waaronder paarden. Paarden worden meestal niet ziek van deze bacterie. Heel soms maakt de bacterie een mens ziek na contact met paarden.

Welke klachten passen bij streptokokken?
Hersenvliesontsteking is de ernstigste vorm van een infectie met streptokokken via paarden. Hierbij komen klachten als hoofdpijn, koorts en verwarring voor. De bacterie kan ook ontstekingen van gewrichten veroorzaken of een ontsteking van de hartklep.

Hoe kunt u streptokokken voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door paarden.

Ga bij duidelijke klachten naar de huisarts. Vertel dat u contact heeft gehad met paarden.

Hoe krijgt iemand trichinellose?
Trichinella is een rondworm van een paar millimeter lang. Larven van deze rondworm kunnen in vlees zitten. Meestal is dit vlees van varkens, paarden of wilde zwijnen. Mensen kunnen een trichinella-infectie krijgen door het eten van besmet vlees. In het lichaam van de mens kunnen larven vanuit de darmen ook in de spieren terecht komen.

Het risico om besmet te raken is in Nederland heel klein, omdat alle gevoelige slachtdieren, ook paarden, gekeurd worden.  De worm is in Nederland sinds 2002 niet meer aangetoond bij gehouden dieren.

Welke klachten passen bij trichinellose?
Enige tijd nadat u besmet vlees heeft gegeten, kunt u allerlei klachten krijgen: misselijkheid, braken, diarree. Maar ook koorts, hoofdpijn, huiduitslag, bloedinkjes onder de nagels en pijnlijke spieren.

Hoe kunt u trichinellose voorkomen?
Pas in het buitenland, bijvoorbeeld Oost-Europa, op met het eten van rauw of niet voldoende verhit paardenvlees.

Lees meer over trichinellose bij mensen.

Hoe krijgt iemand tuberculose?
De runder-tbc-bacterie komt vooral voor bij koeien en veroorzaakt tuberculose. Nederland is officieel vrij van rundertuberculose, maar het komt heel soms nog wel voor. Vaak is de ziekte dan opgelopen in een ander land. Andere dieren, waaronder paarden, kunnen soms ook besmet raken. Als een mens besmet wordt, komt dat meestal door het drinken van rauwe melk van een besmet dier. Maar iemand kan ook besmet raken via direct contact met besmette dieren.

Welke klachten passen bij tuberculose?
Het duurt maanden tot jaren voordat iemand klachten krijgt van tuberculose. De meest voorkomende klachten zijn:

  • hoesten
  • bloed ophoesten
  • koorts
  • vermoeidheid
  • vermagering
  • ’s nachts heel erg zweten

Hoe kunt u rundertuberculose voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door paarden.

Heeft u of iemand in het gezin lang klachten die passen bij tuberculose? Neem dan contact op met de huisarts.

Lees meer over tuberculose bij mensen.
Lees meer over tuberculose bij dieren.