De zorgsector in Nederland zorgt voor 7 procent van de totale uitstoot van broeikasgassen. De rijksoverheid en betrokken partijen willen de zorg in Nederland duurzamer maken en zo het milieu minder schaden (Green Deal Duurzame Zorg 3.0). Het RIVM volgt in opdracht van het ministerie van VWS (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) hoe de verduurzaming zich ontwikkelt.

De monitor volgt de ontwikkelingen op de vijf thema's van de Green Deal Duurzame Zorg 3.0: de gezondheid van patiënten en medewerkers verbeteren, meer kennis en bewustwording creëren, minder CO2 (carbon dioxide) uitstoten, meer grondstoffen hergebruiken (circulair), en minder medicijnen gebruiken.

Een-meting monitor Duurzaamheid en Gezondheid (publicatiejaar 2026)

De een-meting van deze landelijke monitor is een vervolg op de nulmeting die in 2024 werd gedaan. De een-meting laat vooral zien dat meer zorgorganisaties zich bewust worden van het belang van verduurzaming en daarvoor beleid en plannen maken. Zo steeg het geregistreerde aantal green teams in zorgorganisaties en kregen meer zorglocaties een certificaat voor duurzaamheid in de zorg.
Lees het rapport Een meting Duurzaamheid en Gezondheid.

Nulmeting monitor Duurzaamheid en Gezondheid (publicatiejaar 2025)

Deze nulmeting beschrijft hoe deze landelijke monitor is opgezet en met welke indicatoren de verduurzaming in beeld is te brengen, waarbij naar zowel processen als effecten wordt gekeken. De resultaten geven een eerste indruk van de stand van zaken in 2024 en laten zien dat acties in gang zijn gezet om de zorgsector in Nederland te verduurzamen.
Lees het rapport Nulmeting monitor Duurzaamheid en Gezondheid.

Het RIVM onderzoekt de milieuvoetafdruk van de Nederlandse zorg en ontwikkelt methoden om deze zo betrouwbaar en volledig mogelijk in kaart te brengen. Daarmee maken we inzichtelijk waar de grootste milieu-impact ontstaat en hoe deze zich in de tijd ontwikkelt.

Internationale case study over de verbeterde RIVM-methode voor de milieuvoetafdruk van de zorg (publicatiejaar 2025)

De verbeterde RIVM-methode voor het berekenen van de milieuvoetafdruk van de Nederlandse zorg is ook internationaal beschreven als praktijkvoorbeeld. In een case study van de Alliance for Transformative Action on Climate and Health (ATACH) wordt uitgelegd hoe Nederland de milieu-impact van de zorg meet en welke methode, databronnen en samenwerkingen daarvoor worden gebruikt. Ook komen succesfactoren en mogelijkheden voor verdere verbetering aan bod.

ATACH is een door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geleid internationaal samenwerkingsverband waarin landen en andere partners kennis en ervaringen uitwisselen over klimaatbestendige en duurzame zorg. De Nederlandse case study maakt deel uit van het werk van de ATACH Task Team die zich richt op het meten van broeikasgasemissies van zorgstelsels.
Lees het artikel Measuring the environmental footprint of the Dutch healthcare sector.

Rapport: De berekening van het effect van de Nederlandse zorg op het milieu. Methoderapport (publicatiejaar 2025)

Het RIVM ontwikkelde een methode om de effecten op het milieu te berekenen. Hiermee is de wetenschappelijke kennis over meerdere effecten van de Nederlandse zorg op het milieu voor het eerst in kaart gebracht. Daarnaast is naar voorbeelden in de praktijk gezocht die de gezondheid verbeteren.De methode berekent zowel de effecten van medische handelingen, zoals het gebruik van narcosemiddelen bij operaties (die sterke broeikasgassen kunnen zijn), als de effecten van de productie van goederen en diensten die in de zorg worden gebruikt. De voetafdruk is berekend voor meer dan alleen klimaatverandering (de uitstoot van broeikasgassen). De berekening is ook gemaakt voor het gebruik van water en grondstoffen (metalen en mineralen), het landgebruik en de hoeveelheid afval.
Lees het rapport

• De berekening van het effect van de Nederlandse zorg op het milieu. Methoderapport (Nederlandse versie)
• Calculating the environmental impact of the Dutch healthcare sector. Method report (Engelse versie)

'Rapport: Het effect van de Nederlandse zorg op het milieu. Methode voor milieuvoetafdruk en voorbeelden voor een goede zorgomgeving' (publicatiejaar 2022)

Het RIVM ontwikkelde een methode om de effecten op het milieu te berekenen. Hiermee werd de wetenschappelijke kennis over meerdere effecten van de Nederlandse zorg op het milieu voor het eerst in kaart gebracht. Daarnaast is naar voorbeelden in de praktijk gezocht die de gezondheid verbeteren.De methode berekent zowel de effecten van medische handelingen, zoals het gebruik van narcosemiddelen bij operaties (die sterke broeikasgassen kunnen zijn), als de effecten van de productie van goederen en diensten die in de zorg worden gebruikt. De voetafdruk is berekend voor meer dan alleen klimaatverandering (de uitstoot van broeikasgassen). De berekening is ook gemaakt voor het gebruik van water en grondstoffen (metalen en mineralen), het landgebruik en de hoeveelheid afval. 
Lees het rapport

• Het effect van de Nederlandse zorg op het milieu. Methode voor milieuvoetafdruk en voorbeelden voor een goede zorgomgeving (Nederlandse versie)
• The impact of Dutch healthcare on the environment. Environmental footprint method, and examples for a health-promoting healthcare environment (Engelse versie)

Er is ook een brochure met een beknopte samenvatting van het rapport. Lees de brochure Het effect van de zorgsector op het milieu (publicatiejaar 2023).

Met levenscyclusanalyses (LCA’s) onderzoekt het RIVM de milieu-impact van medische hulpmiddelen en interventies gedurende de hele levenscyclus. Zo maken we inzichtelijk waar de grootste milieu-impact ontstaat en welke keuzes kunnen bijdragen aan verduurzaming.

Kennisnotitie: LCA (Life Cycle Analyses) van medische hulpmiddelen (publicatiejaar 2026)

Praktische handvatten voor het opzetten en interpreteren van een levenscyclusanalyse (LCA) voor medische hulpmiddelen. Bedoeld om de milieu-impact van een product te meten, van grondstof en productie tot gebruik en afval. 
Lees de kennisnotitie From Data to Green: The Path Towards Environmentally Conscious Medical Devices.