Iedereen tot 18 jaar kan via het Rijksvaccinatieprogramma gratis de vaccinaties tegen HPV (humaan papillomavirus) krijgen. Personen ouder dan 18 jaar kunnen zich op eigen verzoek laten vaccineren.

Wat is vaccinatie tegen HPV?

Vaccinatie tegen HPV beschermt tegen verschillende vormen van kanker die veroorzaakt worden door het humaan papillomavirus (HPV). Daarnaast kan het tegen genitale wratten beschermen.

Twee of drie prikken

Het vaccin werkt het beste wanneer u twee prikken krijgt. De tweede prik krijgt u minimaal zes maanden na de eerste prik en het liefst binnen een jaar. Mensen met een verminderde afweer hebben drie prikken nodig. Overleg met uw arts of dit voor u geldt.

Beste moment voor HPV-vaccinatie

De HPV-vaccinatie werkt het beste als iemand nog niet met het virus in contact is geweest, dus voordat iemand seksueel actief wordt. Daarom krijgen kinderen de HPV-vaccinatie rond hun 10e jaar aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma. Zo zijn ze op tijd goed beschermd tegen HPV.

Onderzoek laat zien dat de vaccinatie bescherming biedt als de eerste vaccinatie gegeven is voor de 27e verjaardag. Wel is de bescherming lager als iemand op latere leeftijd is gestart met de vaccinatie: bescherming is beter als iemand is gestart met de vaccinaties op de leeftijd van 10 jaar dan op de leeftijd van 20 jaar. Boven de leeftijd van 26 jaar is er geen goed bewijs voor de bescherming van HPV-vaccinatie. De meeste mensen hebben dan al HPV-infecties gekregen en het vaccin heeft geen effect op al bestaande HPV-infecties of al aanwezige ziekte door HPV. Bent u 26 jaar of ouder en wilt u zich laten vaccineren tegen HPV? Dan wordt aangeraden om drie prikken te nemen in plaats van twee.

Voor welke volwassenen kan HPV-vaccinatie nuttig zijn?

Voor sommige mensen kan vaccinatie op latere leeftijd nuttig zijn, omdat zij een verhoogd risico op HPV-infectie hebben. Bijvoorbeeld:

• mensen met hiv (Humaan Immunodeficientievirus) of een minder goed werkend afweersysteem
• mensen met een darmontstekingsziekte
• mensen met ontstekingsreuma
• mensen met fanconi-anemie

Wilt u weten of vaccinatie tegen HPV voor u nuttig is? Overleg hierover met uw (huis)arts.

Is vaccinatie tegen HPV gratis? 

De HPV-vaccinatie is gratis voor kinderen tot 18 jaar via het Rijksvaccinatieprogramma.

Volwassenen die kiezen voor HPV-vaccinatie betalen hier zelf voor.

Waar kan ik een vaccinatie tegen HPV krijgen?

• Kinderen kunnen de HPV-vaccinatie krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma.
• Volwassenen kunnen zich tegen HPV laten vaccineren bij een (huis)arts of vaccinatiecentrum.

Welk vaccin kan ik krijgen tegen HPV?

Er zijn twee vaccins tegen HPV geregistreerd in Nederland.  

• Gardasil 9 (bekijk de bijsluiter): beschermt tegen virustypen 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 en 58 (waaronder twee typen HPV die genitale wratten veroorzaken).
   
• Cervarix (bekijk de bijsluiter): beschermt tegen virustypen 16 en 18. Deze twee typen veroorzaken de meeste vormen van kanker door HPV.

Hoe goed werkt het vaccin tegen HPV?

Het HPV-vaccin beschermt goed tegen (voorlopers van) HPV-kanker en (bij Gardasil 9) tegen genitale wratten. Door de vaccinatie herkent het lichaam HPV als het hiermee in contact komt. Uw lichaam ruimt het virus dan op, zodat u geen langdurige infectie met HPV krijgt. Hierdoor kan de kans op kanker door HPV na vaccinatie tot wel 90% kleiner worden.

Mogelijke bijwerkingen van HPV-vaccinatie

Onderzoeken laten zien dat het HPV-vaccin veilig is. Wel kan het HPV-vaccin een paar dagen milde bijwerkingen geven. Dat is normaal en komt bij alle inentingen voor. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

• roodheid, pijn en zwelling op de plek van de prik
• buikpijn
• misselijkheid
• moeheid
• hoofdpijn
• koorts

De meeste klachten zijn mild en gaan na één tot drie dagen over. Er zijn nooit ernstige, blijvende klachten gemeld die zijn veroorzaakt door het HPV-vaccin. Bekijk voor een volledig overzicht van de bijwerkingen de bijsluiter van het vaccin. Of bezoek de website van Bijwerkingencentrum Lareb voor meer informatie.