Windturbines op land leveren schone energie, maar veroorzaken ook geluid of slagschaduw. Mensen maken zich zorgen of dit schadelijk kan zijn voor de gezondheid. De overheid heeft begrip voor deze zorgen. Uit eerder RIVM-onderzoek bleek al dat geluid kan leiden tot hinder. Het is belangrijk met deze zorgen rekening te houden bij het plaatsten of vernieuwen van windturbines.
Het RIVM voert op dit moment onderzoek uit naar de relatie tussen windturbinegeluid en hinder en slaapverstoring. Ook de beleving van omwonenden zijn een onderdeel van dit onderzoek. Dit onderzoek is een aanbeveling uit de verkenning uit 2022. De belangrijkste onderdelen zijn een belevingsonderzoek en een blootstelling-respons relatie onderzoek van geluid van windturbines.
Deel 1: Belevingsonderzoek
Het belevingsonderzoek is in september 2025 van start gegaan en liep tot half november 2025. Van omwonenden van windturbines binnen een afstand van 2500 meter van een windturbine is een steekproef getrokken. Aan 35.000 woonadressen is een uitnodigingsbrief voor deelname aan het belevingsonderzoek gestuurd. De ervaringen en meningen van de mensen die zijn uitgenodigd werden met een online vragenlijst verzameld. Ruim 8.000 mensen hebben de vragenlijst ingevuld. Het belevingsonderzoek geeft in eerste instantie antwoord op de vraag hoeveel hinder en slaapverstoring mensen ervaren door geluid van windturbines. Maar ook andere geluidaspecten (zoals laagfrequent geluid) en andere bronnen van geluid (zoals wegverkeer) zijn in de vragenlijst meegenomen. Daarnaast is er ook aandacht besteed aan andere factoren zoals bezorgdheid, zelf-gerapporteerde gezondheid, de invloed van licht (knipper-, signaalverlichting) en uitzicht op windturbines.
Deel 2: Blootstelling-respons onderzoek
In dit deel van het onderzoek gaat het RIVM de relatie vaststellen tussen de blootstelling aan geluid door windturbines en de mate van hinder of slaapverstoring Dit heet een blootstelling-responsrelatie (BR-relatie) en heeft als doel om in te schatten hoeveel effect het geluid van windturbines heeft. Met behulp van berekeningen wordt vastgesteld hoeveel geluid er op de gevel van een woning komt. Samen met de gegevens uit het belevingsonderzoek (deel 1) naar de ervaren hinder en slaapverstoring kan zo de relatie tussen deze twee vastgesteld worden.
Klankbordgroepen
Het RIVM doet dit onderzoek niet alleen. Er is een wetenschappelijke én een maatschappelijke klankbordgroep. Op deze manier worden onder meer inhoudelijke specialisten op het gebied van (psycho)akoestiek en epidemiologie (Arcadis, Zeus (Gesellschaft mit beschränkter Haftung) en (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)), vertegenwoordiging van bewoners (NLVOW), een branchevereniging (NedZero), de overheid (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/RVO) en Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD) betrokken bij het proces en de voortgang van het onderzoek.
De resultaten van het onderzoek worden in het eerste kwartaal van 2027 gepubliceerd.
De opdrachtgevers voor dit onderzoek zijn het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.