Het westnijlvirus is een virus dat circuleert onder trekvogels en wordt overgebracht door muggen. Het virus kan ook op de mens en op een groot aantal verschillende zoogdiersoorten worden overgedragen.

Wat is westnijlvirus?

Westnijlvirus is een zoönotisch, muggenoverdraagbaar virus dat duidelijk een gevaar voor de volksgezondheid kan zijn. Westnijlvirus is aangetroffen op verschillende continenten in de wereld, waaronder Europa.
Er zijn verschillende natuurlijke factoren die de verspreiding van het virus naar Noord-Europa kunnen veroorzaken. Daarnaast kan het virus ook via reizigers het land binnenkomen. De consequentie is dat we niet kunnen uitsluiten dat westnijlvirus ook Nederland zal bereiken. Het is daarom belangrijk dat er binnen Nederland differentiaal diagnostiek voorhanden is.
Er zijn twee centra in Nederland die deze diagnostiek aanbieden; Erasmus MCErasmus University Medical Center en het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Ziekteverschijnselen

De incubatieperiode voor westnijlvirus is meestal tussen de 3-15 dagen. Ongeveer 80% van de geïnfecteerde personen vertoont geen symptomen en bij 20% komen milde griepachtige verschijnselen als koorts, hoofdpijn en spierpijn voor. Slechts een klein percentage (<1%) ontwikkelt een ernstig neurologisch ziektebeeld als encefalitis of meningitis. Als deze ernstige ziekte optreedt, is de kans op overlijden 4 tot 14%. Bij mensen van 70 jaar of ouder kan dit zelfs stijgen naar 15 tot 29%.

Besmetting en preventie

De natuurlijke cyclus verloopt via vogels naar muggen, vooral Culex en Aedes species. Veel wilde vogels gelden als replicatiegastheer en de mens en het paard als incidentiele gastheer. De muggen raken geïnfecteerd doordat zij zich voeden op besmette vogels en vervolgens verspreiden deze muggen de ziekte door mensen en andere zoogdieren te steken.
Onder normale omstandigheden zal het virus niet van mens naar mens worden overgebracht, maar het is mogelijk dat door bloed- of orgaantransplantatie infectie optreedt.

Thumbnail

De belangrijkste maatregel voor preventie is voorkómen dat de mug kan steken door het dragen van bedekkende kleding. De onbedekte huid moet ingesmeerd worden met muggenwerend middel dat DEETdiethyltoluamide bevat. Slapen onder een muskietennet dat met muggenwerende vloeistof is geïmpregneerd wordt daarnaast ook aangeraden.

Hoe vaak komt westnijlvirus voor?

Westnijlvirus komt vooral voor in de mediterrane regio’s, Zuid- en Oost-Europa, West-Azië, Noord-Amerika en Zuid-Afrika. Het virus verspreidt zich echter steeds verder over de wereld. In 2010 waren er grote uitbraken in Griekenland en Rusland en er zijn sporadische gevallen bekend in Portugal, Spanje, Hongarije, en Italië.

Thumbnail

Wereldwijde verspreiding westnijlvirus (Bron CDCCenters for Disease Control and Prevention, 2006)