Sinds 2017 onderzoekt het RIVM welke effecten ultrafijn stof van vliegtuigen heeft op de gezondheid van mensen die in de omgeving van Schiphol wonen. In 2020 en 2021 onderzoeken we wat gezondheidsrisico’s zijn als mensen langdurig worden blootgesteld aan ultrafijn stof van de luchtvaart. De eindrapportage van dit onderzoek verschijnt naar verwachting eind 2021.

We willen te weten komen of er gezondheidseffecten zijn die vaker voorkomen in gebieden met hogere concentraties ultrafijnstof door vliegtuigen, in vergelijking met gebieden met lage(re) concentraties. We kijken of er vaker ziekten, sterfgevallen of problemen met de zwangerschap zijn. 

Wat onderzoeken we?

We verzamelen informatie over de hoeveelheid ultrafijn stof van vliegtuigen in de woonomgeving in het gebied rondom Schiphol (zie kaartjes). Dit gaat over gegevens van de periode 2003-2019. Daarnaast brengen we in kaart hoeveel mensen in het gebied zijn overleden, wat daarvan de oorzaak is en welke medicijnen de mensen in het gebied gebruiken. We richten ons hierbij op gezondheidseffecten die mogelijk in verband staan met ultrafijnstof. Dat zijn hart- en vaatziekten, long en luchtwegen, zenuwstelsel, diabetes en longkanker. Ook brengen we in kaart wat het geboortegewicht is van kinderen en de duur van de zwangerschap. Vervolgens kijken we of er een relatie is tussen ultrafijn stof van vliegtuigen in de woonomgeving en de verschillende gezondheidseffecten. Al deze informatie is anoniem. Dat betekent dat niemand kan zien (ook wij niet) over welke personen het gaat.

Onderzoeksgebied

We doen het onderzoek onder inwoners van 31 gemeenten rondom Schiphol. Hierin wonen in totaal ruim 2 miljoen inwoners, van wie ongeveer  350.000 kinderen jonger dan 15 jaar zijn. We hebben gekozen voor een groot gebied rondom Schiphol. Op deze manier kunnen we gebieden met hoge concentraties en met lage(re) blootstelling aan ultrafijn stof van vliegtuigen onderzoeken.

Gemeenten die binnen het onderzoeksgebied vallen van de studie naar lange termijn blootstelling aan ultrafijnstof rondom Schiphol

Hoe doen we dit onderzoek?

We verzamelen gegevens uit verschillende bronnen. Daarna analyseren we deze gegevens. Onze bronnen zijn: 

  • Berekeningen van het RIVM van de concentraties van ultrafijnstof voor alle adressen in een gebied van 45 bij 50 kilometer rond Schiphol. Deze berekeningen zijn gemaakt tussen 2003 tot en met 2019 (zie het kaartje).
  • De gezondheidsmonitor  van de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst uit 2012 en 2016. Hieruit krijgen we informatie over gezondheid en leefstijl zoals mensen die zelf in een vragenlijst hebben aangeven. Aan de vragenlijst doet een steekproef van bijna 100.000 personen uit dit gebied mee.
  • De sterftecijfers van het CBSCentraal Bureau voor de Statistiek: het aantal overleden mensen in het onderzoeksgebied. Daarnaast kijken we specifiek naar sterfte door longaandoeningen en longkanker, hart- en vaatziekten en neurologische aandoeningen.
  • Medicatiegebruik van bewoners zoals dat staat geregistreerd in de basisverzekering. 
  • Gegevens over het geboortegewicht en de duur van de zwangerschap(perinatale registratie).

Al deze gegevens zijn anoniem, beveiligd en niet te herleiden naar personen.