Wat is geluidhinder?

Veel mensen hebben in Nederland last van geluid. Of mensen last hebben van een geluid hangt af van:

  • de kenmerken van het geluid: de sterkte, de toonhoogte en het soort geluid.
  • de situatie: wie maakt het geluid en wanneer?
  • en de persoon: hoe gevoelig ben je voor geluid?

De Gezondheidsraad definieert (geluid)hinder als ‘een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid, dat optreedt wanneer een milieufactor iemands gedachten, gevoelens of activiteiten negatief beïnvloedt’. Geluidhinder is subjectief; Het is per persoon verschillend of geluid als hinderlijk ervaren wordt. Er bestaan verschillende methoden om te bepalen hoeveel mensen op een locatie geluidshinder ervaren. Met vragenlijsten kan worden gemeten hoe groot het percentage gehinderden is.  Daarnaast kan dat percentage ook worden berekend met de geluidbelasting en een erkende ‘blootstelling-responsrelatie’. Dit wordt toegelicht in de Handreiking geluidhinder wegverkeer.

Geluidhinder en slaapverstoring vooral door wegverkeer

In 2019 gaf 10,4% van alle Nederlanders van 16 jaar en ouder aan in de afgelopen 12 maanden ernstige hinder door geluid van wegverkeer te hebben ondervonden. Vooral brommers en motoren waren bronnen van ernstige geluidhinder. Daarnaast zorgen buren relatief vaak voor geluidsoverlast: 8,8% van de Nederlanders ondervond hier ernstige hinder van. Ook ondervond 6,3% van de Nederlanders ernstige hinder door geluid van vliegverkeer,  5,7% door geluid van bouw- en sloopactiviteiten en 2,1% door geluid van railverkeer. Het gaat bij deze percentages niet om een enkel incident, maar om de situatie zoals die over het afgelopen jaar beleefd is.

In 2019 gaf 5,9% van de Nederlanders van 16 jaar en ouder aan dat hun slaap in de afgelopen 12 maanden ernstig verstoord was door geluid van wegverkeer. Dit is hoger dan het percentage Nederlanders (5,0%) dat ernstige slaapverstoring ondervond van geluid van buren. Vliegverkeer zorgde bij 2,6 % van de Nederlanders voor ernstige slaapverstoring. Dit is ongeveer vergelijkbaar met de percentages voor geluid van bouw- en sloopactiviteiten of geluid van recreatieve activiteiten zoals horeca, sportparken en festivals. Het gaat bij deze percentages niet om een enkel incident, maar om de situatie zoals die over het afgelopen jaar beleefd is.

Toename hinder door laagfrequent geluid en drones

Ernstige hinder van geluid van relatief nieuwe bronnen zoals laagfrequent geluid en geluid van drones is in 2019 toegenomen in vergelijking met 2016. Daarnaast is ook de ernstige hinder en de slaapverstoring door geluid van passagiersvliegtuigen in 2019 in Nederland toegenomen in vergelijking met 2016.

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft dit in 2019 vastgesteld met het Onderzoek Beleving Woonomgeving. Dit periodieke onderzoek geeft een landelijk beeld van de hinder en slaapverstoring door geluid, trillingen en geur in Nederland. Uitgebreidere dossiers met cijfers en context over de invloed van geluid, geur, trillingen en andere factoren op de leefomgeving kunt u vinden op de websites van het RIVM: Volksgezondheidenzorg.info en de Atlas Leefomgeving (onder het tabje ‘kaarten’. Die zijn gebaseerd op onderzoek uit 2016 en worden in 2021 geactualiseerd na een meer uitgebreid Onderzoek Beleving Woonomgeving). Naast landelijke cijfers is ook informatie over de geluidhinder door wegverkeer, railverkeer en vliegverkeer in uw gemeente, wijk en buurt beschikbaar op deze websites.