De Monitor Seksuele Gezondheid (MSG) heeft als doel professionals uit de praktijk, beleid en onderzoek te ondersteunen met actuele cijfers over de seksuele en reproductieve gezondheid van volwassenen in Nederland. Deze professionals kunnen deze cijfers gebruiken om de seksuele gezondheid op peil te houden en waar nodig te verbeteren op specifieke thema’s of in specifieke doelgroepen. De MSG is een aanvulling op de Kern van de Leefstijlmonitor. In de MSG worden achterliggende verbanden en verklarende variabelen onderzocht en cijfers verzameld die minder vaak dan jaarlijks nodig zijn.
 

Doelpopulatie

Cijfers over seksuele gezondheid worden verzameld voor personen van 18 tot en met 79 jaar woonachtig in particuliere huishoudens in Nederland.
 

Frequentie onderzoek

De MSG wordt sinds 2006 uitgevoerd. In eerdere jaren werd deze uitgevoerd onder de naam “Seksuele Gezondheid in Nederland” (2006, 2009, 2012 en 2017). In 2023 kreeg het onderzoek de naam Monitor Seksuele Gezondheid. Sinds 2014 maakt dit onderzoek deel uit van de Leefstijlmonitor.
 

Dataverzameling

De MSG is een online vragenlijstonderzoek (CAWI: Computer Assisted Web Interviewing). In 2017 en 2023 hadden personen van 25 jaar en ouder ook de mogelijkheid om een papieren vragenlijst in te vullen (PAPI). In 2006, 2009 en 2011 werd voor de dataverzameling gebruik gemaakt van een online onderzoekspanel. In 2017 werd de steekproef getrokken en gewogen door het (Centraal Bureau voor de Statistiek), maar werd het veldwerk uitgevoerd door I&O Research. Sinds 2023 wordt de data verzameld door het CBS in samenwerking met Rutgers en RIVM. Voor dit onderzoek trekt het CBS een steekproef uit de Basisregistratie Personen (BRP). De geselecteerde personen ontvangen een uitnodigingsbrief op hun inschrijfadres, inclusief een folder met meer informatie over het onderzoek en het belang van deelname. Personen die niet reageren (non-respondenten) krijgen twee herinneringen. Respondenten van 25 jaar en ouder ontvangen bij de tweede en derde oproep ook een schriftelijke vragenlijst, om ze te motiveren om toch mee te doen. Personen met een herkomst buiten Nederland worden via deze wervingsmethode minder goed bereikt. Daarom werden onder non-responders van 18 tot en met 34 jaar uit deze doelgroep extra inspanningen geleverd om deze groep te betrekken. Zo is een deel van deze doelgroep huis-aan-huis bezocht om hen te motiveren alsnog deel te nemen. 

Deelnemers ontvangen bij de eerste uitnodiging een cadeaubon ter waarde van 5 euro als beloning. 

De verschillende aspecten van de dataverzameling worden uitgebreid toegelicht in het rapport van de MSG 2023 en de documentatie “Dataverzameling Monitor Seksuele Gezondheid 2023” onderaan deze pagina. Onderaan deze pagina vindt u ook de gebruikte vragenlijst van 2023.

Het aantal respondenten in 2023 bedraagt ongeveer 15.000. Een uitgebreid responsoverzicht vindt u in de documentatie over de ‘Dataverzameling Monitor Seksuele Gezondheid 2023’.

De MSG 2023 wordt uitgevoerd in samenhang met het onderzoek Seks onder je 25e. Seks onder je 25e is een vragenlijstonderzoek naar seksuele gezondheid onder jongeren van 12 (tot en met 2017) of 13 (vanaf 2023) tot en met 24 jaar oud. De MSG wordt uitgevoerd onder personen van 18 tot en met 79 jaar oud. Aan beide onderzoeken doen dus personen van 18 tot en met 24 jaar mee.
 

Weging

Om de resultaten zo representatief mogelijk te laten zijn voor de totale bevolking, zijn de resultaten gewogen. Hiermee wordt gecorrigeerd voor verschillen tussen de samenstelling van de respondenten en de totale bevolking. Voor personen jonger dan 25 jaar is de weging in 2023 gebaseerd op leeftijd, geslacht, herkomst, schoolgaand of niet, thuis- of uitwonend, regio en stedelijkheid. Voor personen vanaf 25 jaar is gewogen op leeftijd, geslacht, herkomst, sociaal-economische categorie, plaats in het huishouden, regio, stedelijkheid en inkomen. Hiermee tellen de antwoorden van groepen inwoners die verhoudingsgewijs weinig meededen aan het onderzoek zwaarder mee en de antwoorden van groepen inwoners die verhoudingsgewijs vaker meededen minder zwaar. Een uitgebreide beschrijving van de weging vindt u in de documentatie “Weging Monitor Seksuele Gezondheid 2023” onderaan deze pagina.
 

Vergelijking MSG en GE/LSM-K 

In zowel de Monitor Seksuele Gezondheid (MSG) als de Gezondheidsenquête (GE) (onderdeel van de Kern van de Leefstijlmonitor (LSM-K)) wordt informatie verzameld over seksuele gezondheid. Dit zijn twee losstaande onderzoeken waartussen enkele verschillen bestaan, zoals in de steekproeftrekking, benaderingsstrategie, weging en beloning. Dit kan er voor zorgen dat cijfers uit de MSG verschillen van cijfers uit de GE/LSM-K. 

In de GE/LSM-K worden enkele vragen gesteld die dienen voor kerncijfers over seksuele gezondheid. De vragen in de MSG zijn niet altijd vergelijkbaar met die in de GE/LSM-K. De MSG maakt gebruik van een bredere definitie van seksuele gezondheid waarbij niet alleen seksueel risico maar ook seksueel welzijn wordt meegenomen. Daarnaast verschilt soms de gebruikte terminologie, bijvoorbeeld voor verschillende vormen van seksueel gedrag. Een overzicht van de resultaten voor overeenkomstige vraagstellingen in MSG en GE vindt u in het document “Vergelijking Monitor Seksuele Gezondheid 2023 met GE” onderaan deze pagina.