Steeds meer burgers zijn bezorgd over de kwaliteit van de lucht die zij inademen. Ook al worden Europese luchtkwaliteitsnormen op de meeste plaatsen in Nederland gehaald, blootstelling aan luchtverontreiniging veroorzaakt nog steeds verreweg de grootste ziektelast van alle milieufactoren. We leven gemiddeld 13 maanden korter als gevolg van luchtverontreiniging.

 

Dit leidt tot veel vragen bij steden en burgers. Steden nemen een steeds grotere verantwoordelijkheid in het luchtkwaliteitsbeleid. Burgers gaan steeds vaker zelf hun omgeving monitoren en oplossingen bedenken. Door de snelle innovatie van ICTInformation and communication technology en sensoren nemen de mogelijkheden hiervoor toe. Steden willen faciliteren dat burgers luchtkwaliteit meten of zij gaan zelf metingen organiseren.

Zelf luchtkwaliteit meten

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ondersteunt iedereen die zelf luchtkwaliteit wil meten. Dit doen we door via het kennisportaal Samen meten aan luchtkwaliteit informatie beschikbaar te stellen over relevante stoffen, sensoren en het gebruik van data. Daarnaast stimuleren we de uitwisseling van kennis over nieuwe meetmethoden door partijen bijeen te brengen.

Tegelijkertijd vernieuwt het RIVM het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit (LMLLandelijk Meetnet Luchtkwaliteit), zodat we ook in de toekomst kwalitatief hoogwaardige gegevens kunnen bieden. We gaan daarvoor steeds diversere bronnen van data gebruiken. We gaan in de monitoring experimenteren met geavanceerde sensoren en waar mogelijk gebruik maken van satellietdata.

Daarnaast gaat het RIVM met burgers en steden samenwerken door hun meetresultaten op te nemen in het meetnet. Hiermee wordt het meetnet de centrale spil in interactieve informatie-uitwisseling over luchtkwaliteit. We werken toe naar een breed toegankelijk meetnet waar iedereen gebruik van kan maken én gegevens voor kan aanleveren.

Samen meten aan luchtkwaliteit symposium ( 00:03:06 )

(Fietsers en voetgangers steken een drukke autoweg over. Voice-over:)

VROLIJKE MUZIEK

VOICE-OVER: Het RIVM wil graag ondersteuning bieden aan mensen die zelf luchtkwaliteit willen meten.
Deze vorm van onderzoek, waarbij de burger zelf bijdraagt aan het leveren van resultaten heet 'citizen science'.
MARGA JACOBS: Citizen science betekent voor mij vooral dat burgers het zelf kunnen gaan doen.
CHRISTINE STROUS: Wij merken dat mensen die geïnteresseerd zijn in luchtkwaliteit het leuk vinden om te weten hoe de luchtkwaliteit in hun woonplaats is maar het eigenlijk nog belangrijker vinden om te weten hoe de lucht bij hen in de buurt is.
FRANK KRESIN: Ik vind citizen science belangrijk om drie redenen.
Enerzijds de betrokkenheid van burgers bij hun leefomgeving in de tweede plaats dat meer gegevens leiden tot meer inzicht en het derde is dat ik hoop dat het meer handelingsperspectief biedt en daarmee bijdraagt aan een schone, gezonde en leefbare stad.
MENDY VAN DER VLIET: We willen problematiek zoals luchtkwaliteit en klimaatverandering als wetenschappers oplossen maar we hebben ook de burgers nodig, omdat we samen veel meer kunnen doen.
LINDA CARTON: Je wilt wetenschap niet alleen voor de wetenschap niet alleen voor jezelf, maar je doet het voor gezonde mensen voor een goed leefmilieu op de hele planeet en voor een betere toekomst met ons allen.
VOICE-OVER: Om erachter te komen wat mensen verwachten van citizen science en om te kijken wat ze aan ondersteuning nodig hebben is het Samen meten-symposium georganiseerd.
Geïnteresseerde burgers, gemeenten en andere organisaties komen bij elkaar om samen informatie te delen.
ANDRÉ VAN DER ZANDE: We hebben hier een prachtige middag over luchtkwaliteit, citizen science en nieuwe sensoren en dat inspireert mij enorm, want mensen willen niet alleen weten hoe het gemiddeld in Nederland zit, maar mensen willen weten hoe het zit met lucht in hun eigen straat, in hun eigen wijk.
PETER VAN BREUGEL: Ik denk dat we in de toekomst veel meer met citizen science gaan doen, en wél denk ik dat het belangrijk is dat de verwachtingen bij iedereen realistisch blijven met wat je er allemaal mee kan.
GIJS BOERWINKEL: Wat ik vandaag echt een openbaring vond is dat ik naar het grote, nationale instituut van het RIVM dat ik zie als een groot overheidsorgaan dat ik zie dat die eigenlijk al heel erg ver zijn in hun niet alleen het idee dat ze citizen science de toekomst vinden maar ook echt, met het uitdelen van sensors met het openstellen van hun meetstations om iedereen te kunnen laten kalibreren met hun eigen sensors dat ze niet alleen in woord, maar ook echt in daad al heel erg ver zijn in citizen science. Dat vind ik heel leuk om te zien.
FRITS OGG: Wat ik verwacht van dit symposium is vooral een stuk kennisuitwisseling.
Je kunt niet alles weten, je hoeft gelukkig niet alles te weten dus je kunt heel veel kennis op dit moment uitwisselen.
JEAN-PAUL CLOSE: Ik vind dit symposium belangrijk omdat wij dit in Eindhoven al lang doen en wij onze kennis willen uitdragen naar alle andere steden en ze erbij willen betrekken.
ROBBERT DE VRIEZE: Wat ik meeneem van deze bijeenkomst is dat meten aan luchtkwaliteit hartstikke leuk is om te doen maar dat er toch ook wel haken en ogen aan zitten.
Het klinkt makkelijker dan het is, maar in Rotterdam gaan we er wel mee aan de slag.
CORLINE KOOLHAAS: Luchtkwaliteit, waterkwaliteit, weer, noem maar op.
Weet je, het is je eigen leefomgeving, dus doe mee.
VOICE-OVER: Wilt u meer informatie? Kijk dan op samenmetenaanluchtkwaliteit.nl.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het beeld wordt lichtblauw met wit. Beeldtekst: Meer informatie? www.samenmetenaanluchtkwaliteit.nl. Een productie van RIVM. Copyright 2016.)