Wilt u op eigen initiatief uw gezondheid te testen? De vragen hieronder kunnen u helpen bij de keuze om het wel of niet te doen.

Uw huisarts is uw eerste aanspreekpunt voor gezondheidsklachten. Samen kunt u bekijken of een onderzoek of test zin heeft. Als dat zo is, vergoedt uw zorgverzekering meestal het onderzoek of de tekst. Houdt u hierbij wel rekening met een eigen risico. De huisarts vertelt u wat de uitslag betekent.

Toch kunt u redenen hebben om niet naar de huisarts te gaan. Dan kunt u zelf een gezondheidstest of onderzoek (laten) doen. U moet dit dan wel zelf betalen.

Wat verwacht u van het onderzoek of de test? Wilt u weten of u gezond bent? Of vermoedt u dat u een ziekte heeft, of een verhoogd risico heeft om een ziekte te ontwikkelen? Weet u zeker dat het onderzoek antwoord geeft op uw vraag? Hoe precies en betrouwbaar is dat antwoord? Misschien heeft u vragen die met elkaar te maken hebben. Geeft het onderzoek antwoord op al uw vragen? Realiseer u: geen een onderzoek of test kan met zekerheid zeggen dat u helemaal gezond bent.

Let erop dat de informatie over de test onafhankelijk is. Waarom biedt de aanbieder het onderzoek aan? Heeft hij een belang? Soms willen aanbieders van een gezondheidsonderzoek u iets verkopen. Of ze willen dat u naar de huisarts gaat om een recept voor hun product te halen. Bovendien is er een verschil tussen Nederlandse en buitenlandse aanbieders van gezondheidsonderzoeken. Nederlandse aanbieders moeten zich aan de Nederlandse wet houden. Bij buitenlandse aanbieders gelden soms andere regels. U beslist uiteindelijk altijd zelf of u wel of niet uw gezondheid laat testen.

Een ongunstige uitslag van een onderzoek kan gevolgen hebben. U moet daar van tevoren goed over nadenken. Misschien moet u wachten op de uitslag, of moet u de uitslag met de huisarts bespreken. Als de uitslag ongunstig is, kan meer onderzoek en een behandeling nodig zijn. Hou er rekening mee dat daar kosten aan verbonden zijn die niet altijd worden vergoed. Soms vergoedt de zorgverzekeraar de kosten daarvan niet, of niet helemaal (eigen risico). Het kan ook zijn dat er iets gevonden wordt waar niets aan te doen is. Of waar u nooit last van zou hebben gekregen. Dat heet overdiagnostiek of overbehandelingOok kan er iets anders worden gevonden dan wat u zocht. Dat heet een nevenbevinding. U heeft het recht om aan te geven dat u bepaalde uitslagen niet wilt krijgen. 

Betekenis van testuitslagen:

Dit lijkt een rare vraag. Maar als u een verzekering of hypotheek wilt afsluiten, moet u vragen over uw gezondheid naar waarheid beantwoorden. Door een ongunstige uitslag van de test kan het moeilijker of duurder zijn om de verzekering of hypotheek af te sluiten. Het kan ook gevolgen hebben voor uw zorgverzekering, arbeidsongeschiktheidsverzekering en/of voor uw (toekomstige) werk. Uw verzekering kan u hierover van tevoren informeren.

Soms snapt alleen iemand met medische kennis wat de uitslag van een onderzoek betekent. Is het u, voordat u het onderzoek doet, duidelijk in welke vorm u de uitslag krijgt? Is die informatie duidelijk? Krijgt u informatie over hoe zeker de uitslag is? Krijgt u advies bij de uitslag? Of kunt u zelf bedenken wat u moet doen met de uitslag? Als u vragen heeft, kunt u daarvoor bij de aanbieder van de test terecht? U kunt altijd uw huisarts om advies vragen.

Bij gezondheidsonderzoeken betekent een ‘negatieve’ uitslag dat er niets aan de hand is. Bij een ‘positieve’ uitslag is de kans groot dat er iets aan de hand is. Een uitslag geeft nooit volledige zekerheid. Het kan zijn dat u de uitslag krijgt dat u gezond bent, terwijl er toch iets aan de hand is. Dat heet een ‘foutnegatieve uitslag’. Andersom kan ook: u krijgt de uitslag dat u niet gezond bent, terwijl er niets aan de hand is. Dat heet een ‘foutpositieve uitslag’. Kunt u er achter komen hoe betrouwbaar de test is? Voor een goede uitslag is het ook belangrijk om de test op het juiste moment en op de goede manier uit te voeren. Weet u bij wie u terecht kunt met vragen over de uitslag?

Betekenis van testuitslagen:

Als er volgens het onderzoek iets aan de hand is, moet u meestal iets doen. Bijvoorbeeld naar een dokter gaan, of nog een onderzoek laten doen. Krijgt u advies bij de uitslag van het onderzoek? Of kunt u zelf bedenken wat u moet doen? Misschien heeft u vragen over de uitslag. Kunt u die stellen aan de aanbieder? Kijk goed of u deze informatie kunt vinden.

Misschien vindt u het prettig als er iemand bij u is op het moment dat u de uitslag krijgt. Een familielid, een kennis, of iemand met medische kennis. Bedenk van tevoren of u dat wilt regelen. Het kan zijn dat u moet wachten op de uitslag, bijvoorbeeld omdat uw lichaamsmateriaal in een laboratorium wordt onderzocht. Wilt u de uitslag dan thuisgestuurd krijgen? Of krijgt u hem liever bij de huisarts?

Moet u persoonlijke gegevens opsturen? Weet u waar uw gegevens of lichaamsmateriaal worden bewaard? Worden uw gegevens of de uitslag van de test aan een andere organisatie gegeven? U moet daar namelijk uitdrukkelijk toestemming voor geven. Ook sturen veel aanbieders van een gezondheidstest u reclame of aanbiedingen toe, zonder dat u daarom hebt gevraagd. Wilt u dat?

De uitslag van een genetische test kan ook belangrijk zijn voor uw directe familie, uw gezin en uw (toekomstige) kinderen). Bijvoorbeeld als u aanleg blijkt te hebben voor een bepaalde ziekte. Bedenk daarom van tevoren of u de uitslag echt wilt weten. En of u uw familie over de test vertelt. Zo ja, dan is het verstandig als een arts de uitslag met uw familie bespreekt. De arts kan de uitslag toelichten en vragen beantwoorden. Bekijk ook de website Erfelijkheid.