Immigranten en asielzoekers uit landen waar tuberculose veel voorkomt zijn een belangrijke risicogroep voor tuberculose (tbc). Daarom worden zij op tbc (Tuberculose) gescreend bij binnenkomst in Nederland en soms ook daarna. Op deze pagina leest u voor wie de screening geldt, wat de screening inhoudt en wat er in 2024 uit de screening kwam.
Voor wie geldt de tuberculosescreening bij binnenkomst?
Landen waar tbc (Tuberculose) veel voorkomt, noemen we landen met een hoge incidentie. Op dit moment worden asielzoekers uit landen met een incidentie van meer dan 50 tuberculosepatiënten per 100.000 inwoners bij binnenkomst in Nederland gescreend op tuberculose. Voor immigranten geldt dit voor landen met een incidentie van meer dan 100 per 100.000.
Wat houdt de tuberculosescreening bij binnenkomst in?
Bij de meeste groepen bestaat de binnenkomstscreening uit een longfoto om de aanwezigheid van tbc-ziekte in de longen te controleren. Minderjarige immigranten worden sinds 2016/2017 bij binnenkomst gescreend met een huid- en/of bloedtest op tbc-infectie.
Asielzoekers en immigranten uit landen met een incidentie van meer dan 200 per 100.000 krijgen na de binnenkomstscreening ook een vervolgscreening aangeboden. Bij hen wordt twee jaar lang ieder half jaar een nieuwe longfoto gemaakt. Sinds 2019 wordt in plaats van een vervolgscreening met een longfoto een eenmalige screening op een tbc-infectie aangeboden met een huid- en/of bloedtest. Immigranten die op TBI ( Tuberculose-infectie) zijn onderzocht, hoeven niet voor röntgenologische vervolgscreening te worden opgeroepen, tenzij er een TBI is aangetoond en geen preventieve behandeling wordt gestart.
Vanaf juli 2023 krijgen asielzoekers jonger dan 12 jaar uit een land met een tbc-incidentie van meer dan 50 per 100.000 een eenmalige screening op tbc-infectie na binnenkomst in Nederland.
Op basis van de resultaten van de laatste evaluatie in 2025 wordt het screeningsbeleid de komende jaren verder aangepast.
(Zie ook Screeningsbeleid).
Resultaten screening asielzoekers op tuberculose en op tbc (Tuberculose)-infectie in 2024
In 2024 zijn in totaal 85 tbc-patiënten gevonden via de screening van asielzoekers en immigranten. Dit was 14% van de 622 tbc-patiënten die in het buitenland geboren waren. 659 personen met een tbc-infectie werden gevonden via de screening van asielzoekers en immigranten. Dit was 54% van de 1212 personen met een tbc-infectie die in het buitenland geboren waren.
Tuberculose
In totaal werd tuberculose bij 67 asielzoekers vastgesteld via de screening van asielzoekers (tabel 1). Bij 49 asielzoekers was dat binnen 6 maanden na aankomst in Nederland en bij 18 bij een verblijf tussen 6 en 30 maanden in Nederland. De meeste van deze asielzoekers kwamen uit Eritrea (n=43).
In totaal werd tuberculose bij 67 asielzoekers vastgesteld via de screening van asielzoekers (tabel 1). Bij 49 asielzoekers was dat binnen 6 maanden na aankomst in Nederland en bij 18 bij een verblijf tussen 6 en 30 maanden in Nederland. De meeste van deze asielzoekers kwamen uit Eritrea (n=43).
Aantal tbc-patiënten | |||
|---|---|---|---|
| <18 jaar | ≥18 jaar | Totaal | |
| Gevonden bij binnenkomstscreening van asielzoekers | |||
| 50-99 | 0 | 4 | 4 |
| 100-199 | 0 | 5 | 5 |
| ≥200** | 23 | 17 | 40 |
| Totaal | 23 | 26 | 49 |
| Gevonden bij vervolgscreening van asielzoekers | |||
| ≥200** | 9 | 9 | 18 |
| Totaal | 9 | 9 | 18 |
| Totaal gevonden bij screening van asielzoekers in 2024 | 32 | 35 | 67 |
Tuberculose-infectie
Bij 137 asielzoekers werd tbc (Tuberculose)-infectie vastgesteld bij binnenkomst- of vervolgscreening (tabel 2). 64 van hen waren minderjarig.
Aantal TBI | Totaal | ||
|---|---|---|---|
| <18 jaar | ≥18 jaar | ||
| 50-99 | 7 | 4 | 11 |
| 100-199 | 11 | 17 | 28 |
| ≥200** | 46 | 51 | 97 |
| Totaal | 64 | 72 | 136 |
Van de 137 asielzoekers met tbc (Tuberculose)-infectie werden:
- 40 gemeld door de REC (Regionaal Expertise Centrum)-regio Noord-Oost
- 41 gemeld door de REC-regio Noord-West
- 37 gemeld door de REC-regio Zuid-Holland
- 19 gemeld door de REC-regio Zuid
Het is bij het RIVM op het moment van schrijven nog niet bekend hoeveel asielzoekers er in totaal werden gescreend op tuberculose of tuberculose-infectie in 2024.
Resultaten screening immigranten op tuberculose en op tbc (Tuberculose)-infectie in 2024
Tuberculose
Bij achttien patiënten werd tuberculose vastgesteld via de screening van immigranten (tabel 3). Bij elf immigranten was dat bij de binnenkomstscreening en bij zeven bij de vervolgscreening.
Aantal tbc-patiënten | |||
|---|---|---|---|
| < 18 jaar | ≥ 18 jaar | Totaal | |
| Gevonden bij binnenkomstscreening van immigranten | |||
| 100-199 | 0 | 3 | 3 |
| ≥200 | 0 | 8 | 8 |
| Totaal | 0 | 11 | 11 |
| Gevonden bij vervolgscreening van immigranten | |||
| ≥200 | 0 | 7 | 7 |
| Totaal | 0 | 7 | 7 |
| Totaal gevonden bij screening van immigranten | 0 | 18 | 18 |
Tuberculose-infectie
In totaal werden 522 immigranten met een tbc (Tuberculose)-infectie gevonden via screening. Zes meldingen kwamen van immigranten met een geboorteland zonder screeningsplicht (tabel 4). Van de overige 516 immigranten waren er 36 minderjarig.
| Aantal TBI | Totaal | ||
|---|---|---|---|
| <18 jaar | ≥18 jaar | ||
| 100-199 | 6 | 26 | 32 |
| ≥200 | 30 | 454 | 484 |
| Totaal | 36 | 480 | 516 |
Bij de screening van immigranten werden:
- 28 tbc (Tuberculose)-infecties gemeld door REC (Regionaal Expertise Centrum)-regio Noord-Oost
- 338 tbc-infecties gemeld door REC-regio Noord-West
- 43tbc-infecties gemeld door REC-regio Zuid-Holland
- 113 tbc-infecties gemeld door REC-regio Zuid
Deze regionale verschillen worden vooral verklaard door het in de regio gehanteerde screeningsbeleid: sommige GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)’en, onder andere alle GGD’en in de REC-regio Noord-West, bieden immigranten een vervolgscreening aan op tbc-infectie met een bloed- of huidtest. Een ander deel van dit verschil is te verklaren door een incomplete registratie van TBI ( Tuberculose-infectie) als niet-meldingsplichtige diagnose.
Het is bij het RIVM op het moment van schrijven nog niet bekend hoeveel immigranten er in totaal werden gescreend op tuberculose of tuberculose-infectie in 2024.