Dit deelonderzoek gaat na of mensen die in de buurt wonen van land- en tuinbouw astma of COPD kunnen krijgen door contact met bestrijdingsmiddelen. Bij volwassenen gaat het om astma en COPD. Bij kinderen alleen om astma. Er zijn aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat er voor beide ziekten een relatie is met het gebruik van bestrijdingsmiddelen bij boeren en telers. In Nederland is een verband gevonden tussen het wonen in de buurt van maisteelt en COPD. Het is nog onduidelijk of dit komt door de gebruikte middelen in de maisteelt.

This page in English

Looptijd (verwacht): september 2025-mei 2030

Onderzoek 1: Astma en (Chronic Obstructive Pulmonary Disease (chronische bronchitis of longemfyseem)) bij volwassenen

De onderzoekers gebruiken gegevens uit verschillende Nederlandse gezondheidsregistraties zoals de Landelijke Basisregistratie Ziekenhuiszorg en Vektis. Die gaan over medicijngebruik, ziekenhuisopnames en ander zorggebruik. Ook wordt de doodsoorzakenstatistiek van het CBS gebruikt. Op basis van deze informatie bepalen onderzoekers welke mensen tussen 2016 en 2023 astma of COPD hebben gekregen en welke mensen er aan COPD zijn overleden.

Onderzoek 2: Astma bij kinderen

Het onderzoek naar astma bij kinderen richt zich op de kinderen die in hun jeugd medicijnen tegen astma zijn gaan gebruiken. Het gaat hierbij om kinderen geboren tussen 2006 en 2014. De onderzoekers kijken ook naar de ernst van de ziekte. Voor ernstige astma gaat het om medisch-specialistische zorg en ziekenhuisopnames.

Hoe wordt dit onderzocht

De onderzoekers kijken of er op basis van deze verzamelde gegevens een verband is op groepsniveau tussen de ziekte en blootstelling aan bestrijdingsmiddelen in de woonomgeving Dit gebeurt met het rekenmodel dat is ontwikkeld in deelonderzoek 2 "Blootstelling".

In het onderzoek naar astma bij kinderen kijken de onderzoekers ook of ouders al voor de geboorte van hun kind mogelijk in aanraking zijn geweest met bestrijdingsmiddelen. Bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap. Dit kan gebeurd zijn in de woonomgeving, maar ook via hun werk, bijvoorbeeld in de land- of tuinbouw.

Alle analyses gebeuren binnen de beveiligde digitale omgeving van het CBS.

Resultaten online in te zien

De resultaten en conclusies van beide onderzoeken worden online gepubliceerd, onder andere op rivm.nl. De informatie is beschikbaar in het Nederlands en in het Engels.

De eerste rapportage over het onderzoek bij volwassenen wordt in de zomer van 2027 verwacht. Dit is een tussentijds rapport. Het beschrijft het verband tussen de afstand tot gewassen, het gebruik van werkzame stoffen (de actieve ingrediënten in bestrijdingsmiddelen) en astma en COPD bij volwassenen. 

Eind 2029 komt het eindrapport online. Dat rapport gaat in op de vraag of er een verband is tussen het in contact komen met bestrijdingsmiddelen en het krijgen van astma en COPD als volwassene. Het eindrapport geeft verdere verdieping op het tussentijdse rapport door ook in te gaan op de concentraties van werkzame stoffen en combinaties van bestrijdingsmiddelen in de omgeving van de woning.

De eerste rapportage over het onderzoek naar astma bij kinderen wordt eind 2027 verwacht. Dit is een tussentijds rapport. Het beschrijft het verband tussen de afstand tot gewassen, het gebruik van werkzame stoffen (de actieve ingrediënten in bestrijdingsmiddelen) en astma bij kinderen.

Halverwege 2030 komt het eindrapport online. Dat rapport gaat in op de vraag of er een verband is tussen het in contact komen met bestrijdingsmiddelen en het krijgen van astma als kind. Het eindrapport geeft verdere verdieping op het tussentijdse rapport door ook in te gaan op de concentraties van werkzame stoffen en combinaties van bestrijdingsmiddelen in de omgeving van de woning.