Wat doet het RIVM

Het RIVM doet op verschillende manieren onderzoek naar gewasbeschermingsmiddelen en biociden in water. Bijvoorbeeld:

• Onderzoek naar hoe bestrijdingsmiddelen zich verspreiden. Een voorbeeld hiervan is het onderzoek of het regenwater in Nederlandse natuurgebieden bestrijdingsmiddelen bevat. Dit onderzoek is onderdeel van het Europese project SYBERAC.
   
• Onderzoek naar en advies over welke maatregelen de kwaliteit van grondwater kunnen beschermen.
   
• Onderbouwing van normen voor de waterkwaliteit.  De vastgestelde normen zijn te vinden op de website Risico’s van stoffen. Op deze website staat ook een toelichting op de normen.
   
• Onderzoek naar de beschikbaarheid en veiligheid van (bronnen van) drinkwater en hierover rapporteren. Dit is een taak voor het RIVM die in de Drinkwaterwet staat. Onderdeel van deze taak is dat het RIVM de gegevens over de waterkwaliteit van alle drinkwaterbedrijven beheert en analyseert. Dus ook informatie over bestrijdingsmiddelen.  De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gebruikt deze informatie in de jaarrapportage drinkwaterkwaliteit (Periodieke rapportages drinkwaterkwaliteit | Drinkwater | Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)).
   
• Op aanvraag , en samen  met het College ter beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), beoordelen of de metabolieten van bestrijdingsmiddelen schadelijk kunnen zijn voor de drinkwaterkwaliteit. Meestal is deze beoordeling al gedaan bij de Europese goedkeuring van werkzame stoffen. Een metaboliet is een stof die ontstaat bij het stofwisselingsproces van een organisme.  Van een aantal bestrijdingsmiddelen hebben de metabolieten geen schadelijke gevolgen voor de mens. Voor deze stoffen gelden aangepaste normen in de regelgeving over drinkwater. Waterbeheerder en drinkwaterbedrijven kunnen een overzicht hiervan vinden op Risico's van Stoffen.
   
• Op een paar plekken in Nederland gebruiken waterzuiveringsinstallaties chloorhoudende desinfectiemiddelen. Deze bestrijden micro-organismen en voorkomen dat ze in het distributienet kunnen groeien. Het RIVM onderzoekt of er voldoende rekening wordt gehouden met schadelijke stoffen die kunnen ontstaan bij het ontsmetten van het water. Zie ook Materialen en chemicaliën in contact met drinkwater | RIVM.

Biodiversiteit

Bestrijdingsmiddelen kunnen ook schadelijk zijn voor organismen die onbedoeld toch aan het bestrijdingsmiddel worden blootgesteld. Ook kan er door het gebruik van bestrijdingsmiddelen minder voedsel zijn voor deze organismen. Hierdoor kunnen bepaalde planten of insecten verdwijnen en gaat de biodiversiteit achteruit.

Burgerwetenschappers hebben onderzoek gedaan naar onder andere bestrijdingsmiddelen in Drentse natuurgebieden In 2020 heeft het RIVM in opdracht van het ministerie van IenW (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)  aangegeven wat de herkomst van deze stoffen kan zijn. Het RIVM beveelt aan om in kaart te brengen welke door de mens gemaakte chemische stoffen er allemaal in de Nederlandse bodem voorkomen en is een project gestart om dit te onderzoeken. Ook is het belangrijk om meer zicht te krijgen op de risico’s van de stoffen voor bijvoorbeeld planten, bodemdieren en insecten.