Naast het vragenlijstonderzoek van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu samen met GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst GHORGeneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Nederland en de GGD’en, houdt het RIVM interviews om beter te begrijpen wat mensen vinden van de gedragsmaatregelen van de overheid. En of het lukt om de maatregelen op te volgen en wat de impact is op hun welbevinden. De interviews bieden de mogelijkheid om verdieping te zoeken op specifieke thema’s en om inzicht te krijgen in de motivaties en drijfveren van mensen voor hun gedrag. Ook kunnen met interviews inzichten worden opgehaald bij groepen die met de vragenlijst niet goed worden bereikt zoals jongeren. 

De interviews zijn afgenomen in 9 rondes in de periode van 1 mei 2020 tot 5 februari 2021. De mensen met wie interviews zijn gehouden, zijn geselecteerd uit respondenten van het vragenlijstonderzoek van het RIVM en de GGD’en. Bij de selectie van respondenten is rekening gehouden met variatie in leeftijd, opleidingsniveau en regionale spreiding. 

In elke ronde zijn tussen de 30 en 70 mensen geïnterviewd. De geïnterviewden bestonden uit eenmalige deelnemers; daarnaast zijn 15 deelnemers alle rondes geïnterviewd. Reden om mensen langere tijd te volgen is om te onderzoeken hoe hun gedrag en welbevinden zich ontwikkelt tijdens de coronatijd. Zie de pdf’s onderaan deze pagina voor een impressie van de resultaten van deze interviews.

Focusgroepen: een volgende fase in de pandemie

Om voorbereid te zijn op een eventuele opleving van het coronavirus in de nazomer, zijn in juli 2021 vier online groepsgesprekken gehouden met burgers (4-7 deelnemers per groep). In deze focusgroepen is gesproken over draagvlak, naleving en daarmee haalbaarheid bij hernieuwde invoering van gedragsmaatregelen: Focusgroepen: een volgende fase in de pandemie (d.d. 20 augustus 2021). Uitgebreidere bevindingen en aanbevelingen voor beleid staan in de memo 'Als opschaling weer nodig is' (verwacht begin september 2021).

Focusgroepen: geleerde lessen en een blik op de toekomst

Onderzoek suggereert dat de coronapandemie en de sociaal beperkende maatregelen invloed hebben op mentaal en sociaal welzijn, met name bij jongere leeftijdsgroepen. Er is ook een groeiende mate van ervaren onrechtvaardigheid van het beleid, zoals over de ongelijke verdeling van de lasten van de pandemie, en dalend draagvlak voor en naleving van met name de sociaal beperkende maatregelen. Met dit kwalitatieve onderzoek Focusgroepen: geleerde lessen en een blik op de toekomst (d.d. 6 april 2021) brengen we de waarom-vraag achter deze problemen in kaart.  

Trendbreuk bij interviewcohort: minder optimistisch, minder vertrouwen

Na een jaar pandemie observeren we een trendbreuk in het interviewcohort. De sfeer van de interviews is anders, minder optimistisch, minder vertrouwen in de toekomst en in de overheid. Aan de hand van drie punten laten we zien waar de geïnterviewden moeite mee hebben.  Lees Trendbreuk bij interviewcohort: minder optimistisch, minder vertrouwen (d.d. 25 februari 2021).

Twijfels en onzekerheden bij coronavaccinatie

De resultaten van de interviews worden geregeld gebruikt om kwantitatief onderzoek te staven met onderliggende motieven. Zo is op basis van de interviews uit ronde 9 een verdiepend document opgesteld. In Twijfels, onzekerheden en behoeften bij coronavaccinatie: kwalitatief en kwantitatief onderzoek (d.d. 28 januari 2021) is onderzocht welke sentimenten spelen en welke overwegingen mensen hebben bij de keuze voor het ontvangen van een coronavaccinatie. Insteek hierbij is begrip te krijgen welke vragen en twijfels mensen hebben. Met de hiermee opgehaalde informatie ophalen kan de overheid transparant communiceren over de vaccinatiecampagne.

Mensen met een lage sociaaleconomische status

Een van de groepen die ondervertegenwoordigd zijn in het vragenlijstonderzoek van het RIVM en de GGD’en zijn mensen met een lage sociaaleconomische status (SES), zowel met als zonder een migratieachtergrond. Om een beeld te krijgen van de kennis, naleving en impact van de coronamaatregelen op deze mensen heeft het RIVM aan Pharos en Erasmus Universiteit Rotterdam gevraagd om interviews af te nemen onder die groep. Er zijn 65 interviews gehouden met mensen met een laag inkomen, beperkte gezondheidsvaardigheden of een migratieachtergrond. De resultaten van deze interviews zijn te vinden op de website van Pharos.