Nederland is al een tijd in de ban van het nieuwe coronavirus. Om beter te begrijpen hoe mensen denken over de afgekondigde maatregelen, wat hun drijfveren zijn om zich hier aan te houden en wat de impact op mensen is, houden het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst-GHORGeneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (samen met de regionale GGD’en) een groot onderzoek. Het onderzoek gaat over het gedrag van mensen, wat ze vinden van de gedragsmaatregelen van de overheid en hoe het fysiek, mentaal en sociaal met ze gaat in dit coronatijdperk.

Ronde 8 van 11 tot en met 15 november 2020

Op 11 november 2020 ontvangen de deelnemers van het vervolgonderzoek een uitnodiging om mee te doen aan de 8e ronde.  Zij hebben tot  en met 15 november de mogelijkheid om de vragenlijst in te vullen. 

Tijdens deze ronde is het ook mogelijk om u als nieuwe deelnemer aan te melden.  Met deze link komt  u bij de vragenlijst.

Hoe wij omgaan met  de  gegevens kunt u hier lezen.

Resultaten 7e ronde

In lijn met het stijgend aantal besmettingen, maken meer mensen zich zorgen over het coronavirus (51% ten opzichte van 44% in de vorige meetronde in augustus). Kijkend naar het naleven van de gedragsregels, zien we de laatste twee meetrondes een stijgende lijn in het afstand houden (van 59 naar 65%) en een grote meerderheid rapporteert zich te houden aan het maximum aantal bezoekers thuis (92%). Nog niet alle gedragsregels worden goed nageleefd: slechts 29% van de respondenten met klachten die kunnen wijzen op een besmetting met het coronavirus zegt thuis te zijn gebleven, en 42% van de mensen met nieuwe klachten heeft zich laten testen. De belangrijkste reden om de thuisquarantaine niet na te leven, is het moeten regelen van praktische zaken zoals boodschappen doen.

Terwijl het draagvlak voor de basismaatregelen onverminderd hoog is, neemt het vertrouwen in de Nederlandse aanpak af: 84% van de deelnemers aan het onderzoek denkt dat de overheid haar best doet het goed te doen, maar 58% vindt dat besluiten goed worden toegelicht. Dit blijkt uit de zevende ronde van het gedragsonderzoek van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst’en, afgenomen tussen 30 september en 4 oktober onder 47.740 mensen.

Thuisquarantaine moeilijk na te leven en testbereidheid gelijk gebleven

In verschillende situaties geldt dat mensen thuis moeten blijven en geen bezoek mogen ontvangen, bijvoorbeeld bij klachten die kunnen wijzen op een besmetting met het coronavirus of bij een positieve test. Naleving van deze maatregel is het hoogst bij een positieve coronatest: 79% zegt niet naar buiten te zijn gegaan toen men zelf besmet was. Een groot deel blijkt de thuisquarantaine echter niet op te volgen: als een huisgenoot positief getest is blijft 61% van de mensen thuis, en van de mensen die zelf klachten hebben is dat 29%. Toch is het draagvlak voor deze maatregelen hoog (80-90%), geeft 93% van de respondenten aan het (heel) erg te vinden als ze iemand zouden besmetten, en denkt 88% dat thuisblijven goed werkt om dat te voorkomen. Van de deelnemers geeft 23% aan het (heel) moeilijk te vinden om thuis te blijven bij klachten en ‘het regelen van praktische dingen’ is een veelgenoemde reden om naar buiten te gaan.

Het aantal mensen met klachten die op een besmetting met het coronavirus zouden kunnen wijzen is deze ronde hoger dan bij de vorige ronde (35% vergeleken met 26% vorige ronde). Het percentage dat zich laat testen bij nieuwe klachten is gelijk gebleven (42%). Het draagvlak voor testen bij klachten is ten opzichte van de vorige ronde afgenomen (van 83 naar 76%) en mensen zien deze maatregel als wat minder effectief (van 86 naar 79%). 64% van de deelnemers vindt het (heel) makkelijk om zich te laten testen bij klachten; bij de vorige ronde was dit nog 75%.

Afstand houden gaat beter, drukte vermijden blijft gelijk

Verschillende maatregelen zijn gericht op het verminderen van (fysiek) nabije contacten: drukte vermijden, zoveel mogelijk thuiswerken, afstand houden. Het draagvlak voor deze maatregelen is hoog (respectievelijk 94, 77, en 92% staat achter deze maatregelen). Een grote meerderheid (90-95%) is ook overtuigd dat deze maatregelen goed helpen. Afstand houden lijkt ten opzichte van de vorige ronde in de meeste situaties iets beter te gaan. Deelnemers ervaren ook dat anderen in hun omgeving vaker afstand houden. De helft van de deelnemers vindt het over het algemeen (heel) makkelijk om afstand te houden, en 31% zegt het (heel) moeilijk te vinden. Voor drukte vermijden zijn de cijfers ongeveer gelijk met de vorige meetronde: 48% van de deelnemers zegt in de afgelopen week op een plek te zijn geweest waar het te druk was om afstand te houden en 27% daarvan keerde vervolgens weer om.

Vertrouwen in Nederlandse aanpak neemt af

Hoewel het draagvlak voor de maatregelen zelf onverminderd hoog is en zelfs iets toeneemt, zijn deelnemers kritischer over de manier waarop de overheid de coronacrisis aanpakt. Van de deelnemers vindt 84% dat de overheid haar best doet het goed te doen. Vergeleken met het voorjaar, is er echter een forse daling in het aantal deelnemers dat denkt dat de overheid alle benodigde informatie gebruikt (van 73% begin mei naar 58% nu), de belangrijke personen betrekt van 83 naar 70%), en besluiten goed toelicht (79% in mei naar 57% nu). Dit is ook terug te zien in het aantal mensen dat sommige maatregelen onlogisch of moeilijk te begrijpen vindt: 55% is het met die stelling eens. Let op: deze cijfers zijn van voor de recente persconferentie op 13 oktober.

Naleven gedragsregels

Sinds half maart gelden in ons land diverse gedragsregels die moeten helpen om het aantal ziektegevallen te beperken.

  • Lukt het om aan de gedragsregels zoals afstand houden, de hygiënemaatregelen op te volgen? 
  • En is dit veranderd in de afgelopen  weken?

Verklaringen gedrag

Er zijn verschillende redenen waarom  regels wel of niet worden opgevolgd, zoals:

  • Inschatting van de kans om besmet te raken of anderen te besmetten
  • Invloed van corona op de emotie
  • Wat doen anderen?
  • Hoe makkelijk worden de maatregelen ervaren?
  • Inschatting of maatregelen  helpen?

En is dit veranderd in de afgelopen weken?

Welbevinden & Leefstijl

De coronacrisis kan ook gevolgen hebben op de mentale, fysieke, en sociale gezondheid.

  • Wat is het effect op het mentale welzijn?
  • Zijn de mensen anders gaan eten en bewegen?
  • Wordt er meer of minder gerookt dan voor de coronacrisis?

En is dit veranderd in de afgelopen weken?

Draagvlak

Aan de deelnemers gevraagd of ze achter de gedragregels staan:

  • Is er draagvlak voor de gedragsregels? 
  • Wat als de maatregelen nog lang gaan duren?
  • En is dit anders dan enkele weken geleden?

Vertrouwen in overheid

De mensen om ons heen kunnen invloed hebben op hoe we tegen maatregelen aankijken

  • Hoe wordt er over de maatregelen gesproken?
  • Is er vertrouwen in de aanpak van de Nederlandse overheid? 
  • Is dit veranderd in de afgelopen weken?

Over dit onderzoek

Het onderzoek wordt samen met het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst'en uitgevoerd

  • Hoe ziet het onderzoek eruit?
  • Wie doen er mee?