Aantal ziektegevallen

Sinds oktober 2015 zien we een stijging van het aantal patiënten met meningokokkenziekte serogroep W (Figuur 1). Vóór 2015 waren er gemiddeld 4 patiënten per jaar met meningokokkenziekte serogroep W (incidentie: 0,03 per 100.000 personen per jaar). In 2015, 2016, 2017 en 2018 werden er respectievelijk 9, 50, 80 en 103 patiënten met meningokokkenziekte serogroep W gerapporteerd (Figuur 2). In 2019 werden er tot en met september 49 patiënten gemeld.

Patiëntkenmerken

Het vóórkomen van de ziekte is hoog bij kinderen jonger dan 5 jaar en adolescenten, en vanaf ~50 jaar neemt de incidentie toe met de leeftijd (Figuur 3). De stijging van de incidentie sinds 2015 is te zien in alle leeftijdsgroepen (Figuur 4). In 2019 is de incidentie gelijk gebleven of gedaald ten opzichte van 2018 in nagenoeg alle leeftijdsgroepen. Er zijn geen patiënten met meningokokkenziekte serogroep W gemeld in de leeftijdscohorten die sinds 2018 in aanmerking zijn gekomen voor MenACWYmeningokokken groepen ACWY vaccinatie. Het is nog te vroeg om te zeggen of de stabilisatie/daling van de incidentie in andere leeftijdsgroepen is toe te schrijven aan de MenACWY vaccinatiecampagne. Sinds 2015 zijn er 48 patiënten overleden aan meningokokkenziekte serogroep W (17%); in 2016 overleden er 6 patiënten, in 2017 11 patiënten, in 2018 23 patiënten, en in 2019 (tot en met september) 8 patiënten (Figuur 5). Overlijden komt vrijwel bij alle leeftijdsgroepen voor (Figuur 6). De kans op overlijden is met name hoog bij 14-24 jarigen.
De patiënten wonen verspreid over Nederland, er is dus geen sprake van geografische clustering.

Meningokokken ACWY vaccinatie

Er is een vaccin beschikbaar dat beschermt tegen meningokokkenziekte serogroep W, het quadrivalente MenACWY vaccin. Vanwege de toename in meningokokkenziekte serogroep W is de MenCmeningokokken groep C vaccinatie op 14 maanden vanaf 1 mei 2018 vervangen door MenACWY vaccinatie. In het najaar van 2018 kregen tieners geboren van 1 mei tot 31 december 2004 een MenACWY vaccinatie aangeboden. In het voorjaar van 2019 ontvingen tieners geboren in 2001, 2002, 2003 en tussen 1 januari en 30 april 2004 een uitnodiging voor vaccinatie (15-18 jarigen). Ook de 13/14-jarigen (geboortejaar 2005) hebben in het voorjaar van 2019 een uitnodiging gekregen voor MenACWY vaccinatie.

Opkomst MenACWY vaccinatiecampagne

In het najaar van 2018 zijn ~132.000 13/14-jarigen uitgenodigd voor MenACWY vaccinatie (geboortecohort mei 2004-december 2004). Hiervan hebben ruim 114.000 jongeren de vaccinatie gehaald. Het landelijke opkomstpercentage is 87%. Het opkomstpercentage varieerde naar GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst regio van 77% tot 92%. Vaccinaties die buiten de campagne zijn gegeven, zijn hierbij niet meegerekend.

In maart en april 2019 zijn ruim 485.000 jongeren uitgenodigd voor MenACWY vaccinatie (geboortecohorten 2001, 2002 en januari 2004-april 2004) en in mei en juni zijn bijna 386.000 jongeren opgeroepen (geboortecohorten 2003 en 2005). Hiervan hebben tot nu toe ruim 710.000 jongeren de vaccinatie gehaald. Het voorlopige opkomstpercentage is 82%. Jongeren die de vaccinatie niet gehaald hebben, zijn in sommige GGD regio’s al voor een tweede keer opgeroepen; in andere regio’s gebeurt dit in het najaar. Vaccinaties die buiten de campagne zijn gegeven, zijn ook hier niet meegerekend bij het opkomstpercentage.

Zie RIVM.nl/meningokokken voor meer informatie over meningokokkenziekte en de ziekteverschijnselen.

Zie Rijksvaccinatieprogramma.nl voor meer informatie over MenACWY vaccinatie.

Zie Deelditnietmetjevrienden.nl voor meer informatie over de vaccinatiecampagne van tieners.