De informatie op deze pagina wordt vanaf nu niet meer elke maand aangepast, maar één keer per drie maanden.

Aantal ziekte- en sterfgevallen

Van 2015 tot 2018 was er een stijging van het aantal patiënten met meningokokkenziekte serogroep W (Figuur 1-3). Vóór 2015 waren er gemiddeld 4 patiënten per jaar met meningokokkenziekte serogroep W (incidentie: 0,03 per 100.000 personen per jaar). Het aantal patiënten steeg van 9 in 2015 naar 103 in 2018. In 2019 daalde het aantal patiënten en werden 62 patiënten gemeld (Figuur 2). In de eerste drie maanden van 2020 werden 8 patiënten met meningokokkenziekte serogroep W gemeld (Figuur 1). Van april tot en met september 2020 werden 3 patiënten met meningokokkenziekte serogroep W gemeld.

De sterke daling in de laatste zes maanden komt waarschijnlijk (deels) door de maatregelen die genomen zijn vanwege het nieuwe coronavirus, zoals afstand houden en het aantal contacten beperken. Deze maatregelen hebben ook effect op de verspreiding van andere infectieziekten dan corona. Het aantal patiënten met meningokokkenziekte veroorzaakt door andere serogroepen dan W was van april tot en met september 2020 ook veel lager dan verwacht op basis van de aantallen in eerdere jaren.

Sinds 2015 zijn er 49 patiënten overleden aan meningokokkenziekte serogroep W (16%) waarbij er een toename in het aantal overlijdens was tot en met 2018, gevolgd door een daling in 2019 (Figuur 2). In 2020 zijn geen overlijdens door meningokokkenziekte serogroep W gemeld. Het percentage overlijden in 2015-2019 was het hoogst bij 14-24 jarigen (Figuur 4).

Meningokokken ACWY vaccinatie

Vanwege de toename in meningokokkenziekte serogroep W is de MenCmeningokokken C vaccinatie op 14 maanden sinds 1 mei 2018 vervangen door MenACWY vaccinatie. In het najaar van 2018 kregen tieners geboren van 1 mei tot 31 december 2004 een MenACWY vaccinatie aangeboden. In het voorjaar van 2019 ontvingen tieners geboren in 2001, 2002, 2003, tussen 1 januari en 30 april 2004, en 2005 een uitnodiging voor vaccinatie.

Sinds 2020 krijgen 14-jarigen vanuit het Rijksvaccinatieprogramma een MenACWY vaccinatie aangeboden.

Opkomst MenACWY vaccinatiecampagne

In 2018 en 2019 zijn ruim één miljoen 14-18 jarigen uitgenodigd voor MenACWY vaccinatie (geboortecohort 2001 t/m 2005). Hiervan hebben ruim 845.000 jongeren de vaccinatie gehaald. Het landelijke opkomstpercentage was 84%. Hierbij zijn vaccinaties die buiten de campagne gegeven zijn niet meegerekend.

Op basis van gegevens van GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst’en en de Stichting Farmaceutische Kengetallen is geschat dat 2% van de jongeren uit geboortecohort 2001 t/m 2005 een vaccinatie buiten de campagne heeft gehaald, gegeven door de GGD of door de huisarts. De totale opkomst komt daarmee op 86%.

Effect MenACWY vaccinatie

De daling van de incidentie van meningokokkenziekte serogroep W in 2019 is te zien in zowel gevaccineerde als ongevaccineerde leeftijdsgroepen (Figuur 5). De meeste patiënten in 2019 in de gevaccineerde leeftijdsgroepen (<5 jaar en 14-18 jaar) werden ziek net voor de campagne van hun geboortecohort of waren net te jong of te oud om in aanmerking te komen voor vaccinatie. Onder kinderen die sinds mei 2018 in aanmerking komen voor de MenACWY op de leeftijd van 14 maanden, is één gevaccineerde patiënt en één ongevaccineerde patiënt met meningokokkenziekte serogroep W gemeld. Onder adolescenten die in 2018, 2019 en 2020 in aanmerking kwamen voor MenACWY vaccinatie zijn geen patiënten met meningokokkenziekte serogroep W gemeld. Deze gegevens suggereren een goede effectiviteit van MenACWY vaccinatie in de gevaccineerde leeftijdsgroepen. Of de daling in de ongevaccineerde leeftijdsgroepen ook toe te schrijven is aan de MenACWY vaccinatiecampagne is onzeker.

Zie https://www.rivm.nl/Onderwerpen/M/Meningokokken voor meer informatie over meningokokkenziekte en de ziekteverschijnselen.

Zie https://rijksvaccinatieprogramma.nl/vaccinaties/menacwy voor meer informatie over MenACWY vaccinatie.